Tokyo Tower
35°39′31″N 139°44′43″E/35,658611 139,745278 Wieża w 2016 roku | |
| Państwo | |
|---|---|
| Prefektura | |
| Typ budynku | |
| Architekt | |
| Inwestor | |
| Wysokość całkowita |
333 m |
| Rozpoczęcie budowy | |
| Ukończenie budowy | |
Położenie na mapie Tokio  | |
Położenie na mapie Japonii  | |
Położenie na mapie prefektury Tokio  | |
| 35°39′31″N 139°44′43″E/35,658611 139,745278 | |
| Strona internetowa | |
Tokyo Tower (jap. 東京タワー Tōkyō Tawā), w Japonii znana również jako Tōkyō-tō (jap. 東京塔; dosł. Wieża Tokijska) – wieża telewizyjno-radiowa z punktem widokowym znajdująca się w Tokio, w parku Shiba, w dzielnicy Minato. Została ukończona w 1958 roku i ma 333 metry wysokości. Jest wzorowana na wieży Eiffla.
Wieża została zaprojektowana przez Tachū Naitō, we współpracy z biurem Nikken Sekkei. Konstrukcja wykonana jest ze stali, podparta na żelbetowych fundamentach. Do jej budowy zużyto około 3700 ton stali. Wieża pełni funkcję nadajnika radiowo-telewizyjnego obejmującego region Kantō. Dzięki swoim dwóm tarasom widokowym Tokyo Tower stanowi atrakcję turystyczną, a u jej podstawy znajduje się budynek, gdzie mieszczą się muzea, sklepy i obiekty usługowe.
Konstrukcja jest pomalowana naprzemiennymi pasami koloru białego i jasnoczerwonego. Obiekt posiada iluminację świetlną zmieniającą kolory w zależności od okazji. Wieża stała się symbolem powojennej odbudowy Japonii, pojawiając się w dziełach kultury popularnej, takich jak filmy, mangi i anime.
Architektura
[edytuj | edytuj kod]Tokyo Tower to stalowa wieża telewizyjno-radiowa i punkt widokowy znajdujący się w stolicy Japonii, Tokio, w dzielnicy Minato[1], nieopodal cesarskiego kompleksu pałacowego[2]. Budowla jest wzorowana na wieży Eiffla w Paryżu, przewyższa ją jednak o 30 metrów[2][3], osiągając wysokość 333 metrów[1][2][3]. Taka wysokość wieży miała zapewniać pełny zasięg radiowo-telewizyjny dla aglomeracji Kantō w promieniu około 110 km[1][2].
Budowa wieży trwała od 23 czerwca 1957 roku do 23 grudnia 1958 roku[2], czyli około 18 miesięcy[4]. W chwili ukończenia była to najwyższa budowla w Japonii[5] i najwyższa na świecie samonośna konstrukcja stalowa[3]. Projekt techniczny powstał pod kierunkiem Tachū Naitō[2][3], specjalisty w dziedzinie konstrukcji wysokich obiektów stalowych, we współpracy z biurem projektowym Nikken Sekkei Ltd[3]. Nadzór projektowy sprawowało również Nikken Sekkei. Wykonawcą prac budowlanych była firma Takenaka Corporation[1][3][4], która współpracowała z Shin Mitsubishi Jukogyo (Mitsubishi Heavy Industries)[4]. Windy dostarczyła Mitsubishi Elevator and Escalator[3].
Obiekt posadowiono na żelbetowych fundamentach wykonanych metodą głębokiego fundamentowania. Sama wieża jest konstrukcją stalową[1], a do jej wzniesienia zużyto około 3700 ton stali[4]. Do głównej struktury, czyli od poziomu gruntu do wysokości około 150 metrów, do konstrukcji zastosowano stal konstrukcyjną gatunku SS41, natomiast podstawę anteny, z powodu zwiększonego zagrożenia korozją związanego z dużymi wysokościami, zastosowano ocynkowaną ogniowo stal niestopową gatunku SHT52, która ma zwiększoną odporność na korozję. Elementy konstrukcyjne połączono przy użyciu około 168 000 nitów oraz 45 000 ocynkowanych śrub[1].
Budowla składa się z wieży głównej oraz znajdującego się u jej podstawy pięciokondygnacyjnego budynku o nazwie Foot Town, w którym zlokalizowane są windy. Z biegiem lat dobudowano tam również muzea, sklepy, restauracje. Organizowane są tam różne wystawy[2]. Wieża pełni także funkcję punktu widokowego. Ma dwa tarasy: główny na wysokości 150 metrów oraz drugi na wysokości 250 metrów. W obiekcie znajdują się także akwarium, muzeum figur woskowych, Holograficzna Strefa Tajemnic oraz sale wystawowe[3]. Cały kompleks został wzniesiony na działce o powierzchni 21 002,8 m²[1].
Tokyo Tower należy do Światowej Federacji Wielkich Wież[3].
Malowanie
[edytuj | edytuj kod]W momencie budowy wieży nie istniały jeszcze powłoki o wysokiej odporności na warunki atmosferyczne, które występując na wysokościach narażają konstrukcję na korozję. Dlatego zdecydowano się na zastosowanie antykorozyjnej morskiej farby przeznaczonej dla mostów, wykorzystując doświadczenie zdobyte przy malowaniu wielkich konstrukcji stalowych, takich jak statki czy mosty[1].
Stalowa konstrukcja wieży została zabezpieczona przed korozją za pomocą dwóch różnych systemów malowania, dostosowanych do wysokości elementów. Całkowita powierzchnia malowana wynosiła około 78 000 m². Do jej pomalowania zużyto około 28 000 litrów farby. Prace malarskie na placu budowy prowadzono przez około półtora miesiąca, od listopada do grudnia 1958 roku[1].
Elementy dolnej część konstrukcji, od poziomu gruntu do wysokości około 150 metrów, zostały wypiaskowane podczas ich produkcji[1][4]. Następnie nałożono na nie podkład typu shop primer i jedną warstwę farby antykorozyjnej na bazie tetratlenku triołowiu. Po transporcie elementów na plac budowy i ich zamontowaniu, po odpowiednim przygotowaniu podłoża aplikowano drugą warstwę podkładu, również na bazie tetratlenku triołowiu, a na końcu warstwę pośrednią i nawierzchniową z farby ftalowej[1].
Elementy górnej części konstrukcji (od wysokości około 150 metrów do szczytu wieży) poddano podczas produkcji trawieniu chemicznemu oraz cynkowaniu ogniowemu. Po ich montażu i usunięciu z nich zanieczyszczeń, nałożono na nie pojedynczą warstwę farby antykorozyjnej na bazie chromianu cynku, a następnie, podobnie jak w dolnej części wieży, warstwę pośrednią i nawierzchniową z farby ftalowej. Miejsca najbardziej narażone na korozję, jak główki nitów, śrub i krawędzie poszczególnych elementów, wzmocniono przez nałożenie dodatkowej warstwy podkładu[1].
Kolorystyka wieży została wybrana tak, aby spełniała ówczesne wymogi prawa lotniczego. Konstrukcję pomalowano naprzemiennymi pasami białej farby oraz koloru określanego jako „international orange”[1][2]. Schemat ten ulegał później kilkakrotnym modyfikacjom w związku ze zmianami w przepisach[1].
Współcześnie wieża jest systematycznie poddawana szczegółowym badaniom stanu powłok malarskich, służącym ocenie ich kondycji oraz określeniu momentu, w którym konieczne będzie przeprowadzenie kolejnych prac renowacyjnych. Do 2014 roku konstrukcja była w pełni malowana dziewięciokrotnie. Z powodu turystycznej funkcji wieży, jej pełne malowanie ustala się gdy degradacja powłoki nie wpływa jeszcze na metaliczną konstrukcję, lecz już w momencie, gdy zanieczyszczenia, odbarwienia i wyblaknięcia zaczynają pogarszać jej walory estetyczne[1].
.jpg)
Oświetlenie
[edytuj | edytuj kod]Początkowo oświetlenie wieży było włączane tylko wieczorami w soboty oraz w dni świąteczne. Składało się tylko z 250 żarówek, które rozświetlały narożne filary wieży. Oświetlenie było włączone na dłuższy okres podczas igrzysk olimpijskich w Tokio 1964 roku, co spotkało się z zadowoleniem mieszkańców. Od tego czasu do wieży dodawano stopniowo większą ilość oświetlenia oraz zwiększano liczbę nocy, podczas których je uruchamiano. W 1989 roku w celu przyciągnięcia większej liczby odwiedzających oraz upamiętnienia zmiany japońskiej ery na Heisei, stworzono nową iluminację świetlną, która została zaprojektowana przez Matoko Ishii. Iluminacja została nazwana Landmark Light i składała się ze 180 wielkich lamp, które oświetlały wieżę na biało w lato oraz na pomarańczowo w pozostałe pory roku. Z czasem zaczęto uważać, że dzięki temu wieża nabrała romantycznego charakteru. Powstał także miejski mit mówiący, że pary, które wspólnie oglądają zgaśnięcie iluminacji o północy, będą na zawsze szczęśliwe razem[2].
W 2008 roku z okazji pięćdziesięciolecia wieży uruchomiono nową iluminację świetlną o nazwie Diamond Veil, która składa się z 276 ledowych lamp, przez co wieża może być oświetlana w siedmiu różnych kolorach. Oświetlenie uruchamiane jest w godzinach 20–22 w soboty i dni szczególne. Kolorystyka światła dopasowywana jest do danej okazji lub okresu. Dodatkowo na powierzchni głównego tarasu wyświetlane są symbole, cyfry i litery[2].
Historia
[edytuj | edytuj kod]
Powstanie wieży było bezpośrednio związane z przemianą Japonii po II wojnie światowej, której jednym z elementów były plany rozpowszechnienia mediów masowych i idący z tym rozwój telewizji. W regionie Tokio powstawało wiele nowych stacji telewizyjnych, z których każda miała swój własny maszt nadawczy. Z tego powodu w rządzie zaczęto wskazywać na potrzebę budowy jednej, dużej wieży nadawczej, która byłaby w stanie objąć swoim zasięgiem cały ten region[2].
W 1957 roku parlamentarzysta Hisakichi Maeda założył Nippon Television City Corporation (NTCC) w celu budowy wieży nadawczej ze środków prywatnych. Architektem projektu został Tachū Naitō. Budowla miała zostać nowym symbolem miasta oraz rozwijającego się po wojnie kraju. Wieża, według pierwszych propozycji, miała mieć 380 metrów wysokości, jednak z powodu braku materiałów budowlanych, przez okres odbudowy kraju po wojnie, który dobiegał w tamtym okresie do swojego końca, wysokość ta została zmniejszona do 333 metrów, aby zaspokoić potrzeby nadawców telewizyjnych, obejmując sygnałem cały region Kantō[2].
Budowę Tokyo Tower rozpoczęto 23 czerwca 1957 roku. W pracach budowlanych udział brało 220 tysięcy pracowników. Wieża została ukończona w 543 dni, stając się najwyższą wolnostojącą wieżą na świecie, przewyższając francuską wieżę Eiffla. Jej oficjalne otwarcie dla zwiedzających miało miejsce 23 grudnia 1958 roku, w okresie szybkiego wzrostu gospodarczego kraju, który był początkiem japońskiego cudu gospodarczego. Wieża z tego powodu stała się symbolem powojennej odbudowy i odnowy kraju[2].
Budynek w ciągu pierwszych 50 lat istnienia odwiedziło 150 milionów osób. Z powodu turystycznej popularności wieży, w mieście powstało wiele punktów widokowych oferujących widok na pełną panoramę wieży. Miejsca te stały się popularne wśród turystów, jak i mieszkańców. Z tego powodu często oferują one również różne usługi, punkty handlowe czy instalacje. Przykładem są m.in. Park Shiba lub Roppongi i Odaiba, które z biegiem czasu przekształciły się w dzielnice handlowo-usługowe[2].
Kultura
[edytuj | edytuj kod]Wieża od momentu swojego powstania często ukazywana jest w różnych mediach jak telewizja, mangi i anime[2].
Wraz z premierą filmu Godzilla w 1954 roku zaczęto tworzyć filmy o kaijū, gdzie wieża często przedstawiana jest jako obiekt niszczony przez wielkie potwory. Na przestrzeni lat została już w filmach zniszczona przez potwory, takie jak Mothra, Król Ghidora, Gamera czy Godzilla[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Satoru Ohsawa, Kenji Motohashi, Maintenance of Tokyo Tower by Coating Systems, „AIJ Journal of Technology and Design”, 20 (45), 2014, s. 483–486, DOI: 10.3130/aijt.20.483 [dostęp 2025-09-18] (jap.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Yunuen Ysela Mandujano-Salazar, Tokyo Tower and Tokyo Skytree: History and Symbolism in Contemporary Japan, „Revista Gremium®”, 3 (SI1), Meksyk, 1 grudnia 2016, s. 11–15, ISSN 2007-8773 [dostęp 2025-09-19] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Tokyo Tower [online], Emporis [dostęp 2025-09-15] [zarchiwizowane z adresu 2004-11-01] (ang.).
- 1 2 3 4 5 IHI Infrastructure Systems Co.,Ltd. [online], IHI Infrastructure Systems Co.,Ltd. [dostęp 2025-09-17] (jap.).
- ↑ Toward Vertical Structure, [w:] Thanaporrn Porntavakool, Nawit Ongsavangchai, Japanese Characteristics in High-rise Buildings of Tokyo, Japan, „Journal of Architectural/Planning Research and Studies”, 17 (2), 2020, s. 98, DOI: 10.56261/jars.v17i2.239541, ISSN 2773-8868 [dostęp 2025-09-15] (ang.).
