Wilgotnica cytrynowozielonawa

Wilgotnica cytrynowozielonawa
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	wodnichowate
Rodzaj	wilgotnica
Gatunek	wilgotnica cytrynowozielonawa
	Nazwa systematyczna
	Hygrocybe citrinovirens (J.E. Lange) Jul. Schäff.; Ber. dt. bot. Ges. 27: 222 (1947)
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; narażony na wyginięcie
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Wilgotnica cytrynowozielonawa (Hygrocybe citrinovirens (J.E. Lange) Jul. Schäff.) – gatunek grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae)^[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hygrocybe, Hygrophoraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi^[2].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1923 r. Jakob Emanuel Lange, nadając mu nazwę Camarophyllus citrinovirens. Obecną nazwę nadał mu w 1947 r. Julius Schäffer^[2]. Synonimy naukowe^[3]:

Camarophyllus citrinovirens J.E. Lange 1923
Godfrinia brevispora (F.H. Møller) Herink 1958
Godfrinia citrinovirens (J.E. Lange) Herink 1958
Hygrocybe brevispora F.H. Møller 1945
Hygrophorus brevisporus (F.H. Møller) P.D. Orton 1960
Hygrophorus citrinovirens (J.E. Lange) Konrad & Maubl.

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też jako wilgotnica krótkozarodnikowa^[4] i wilgotnica sucha^[5].

Morfologia

Kapelusz

Średnicy od 2 do 5 cm, młody – stożkowaty, później płasko rozłożony, ze stożkowato wypukłym garbkiem, na brzegu nieregularnie falisty, z wrośniętymi włókienkami, kruchy, siarkowożółty, o odcieniu od zielonkawego do oliwkowego^[6]. U starszych okazów na szczycie często występuje domieszka barwy ochrowej. Brzeg często bywa porozrywany^[7].

Blaszki

Gęste, szeroko wybrzuszone, przy trzonie wycięte, stosunkowo grube. Młody – białe, później żółtawozielonawe^[6].

Trzon

Wysokość od 6 do 10 cm, średnica od 5 do 10 mm, często podłużnie spłaszczony, u dołu zwężony, włóknisty, suchy, pusty, jasnocytrynowożółty z jasnozielonkawym odcieniem, u dołu białawy^[6]

Miąższ

Kruchy, cienki, białawy^[6]

Wysyp zarodników

Biały; zarodniki elipsoidalne, gładkie^[7].

Gatunki podobne

Wśród żółtych wilgotnic w Polsce występują: wilgotnica ostrostożkowata (Hygrocybe acutoconica), wilgotnica żółknąca (Hygrocybe chlorophana), wilgotnica cytrynowa (Hygrocybe citrina), tzw. wilgotnica papuzia (Gliophorus psittacinus), kopułek juchtowaty (Cuphophyllus russocoriaceus). Wilgotnicę cytrynowozielonawą łatwo jednak od nich odróżnić po pewnych charakterystycznych cechach: ma białe blaszki, wysmukły trzon, suchą powierzchnię kapelusza i trzonu oraz duże cheilocystydy^[7].

Występowanie i siedlisko

Wilgotnica cytrynowozielona notowana jest tylko w niektórych krajach Europy^[8]. W Polsce do 2000 r. jedyne stanowiska podano w Pieninach na polanie Stolarzówka^[9], ale w późniejszych latach podano nowe stanowiska w różnych regionach, a najbardziej aktualne podaje internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną^[10]. Od 2014 r. w Polsce jest objęta ochroną częściową grzybów^[11].

Rośnie od sierpnia do października na suchszych trawiastych zboczach, ale także na wilgotniejszych pastwiskach i łąkach, na skraju lasów iglastych i mieszanych^[6].

Znaczenie

Jest niejadalny^[6].

Przypisy

↑ Hygrocybe citrinovirens, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
↑ WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 308, ISBN 83-89648-09-1, OCLC 749547600 .
↑ BarbaraB. Gumińska BarbaraB., WładysławW. Wojewoda WładysławW., Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, s. 304, ISBN 83-09-00714-0 .
1 2 3 4 5 6 PavolP. Škubla PavolP., Wielki atlas grzybów, Poznań: Elipsa, 2007, s. 294, ISBN 978-83-245-9550-1 .
1 2 3 B.B. Gumińska B.B., Flora Polska (Flora of Poland). Grzyby (Mycota). Tom XXVI. Wodnichowate (Hygrophoraceae), Kraków: Uniwersytet Jagielloński, Instytut Botaniki, 1997 .
↑ Discover Life Maps [online] [dostęp 2016-01-10] .
↑ BarbaraB. Gumińska BarbaraB., Grzyby wielkoowocnikowe (macromycetes), „Flora i Fauna Pienin – Monografie Pienińskie”, 1, 2000, s. 48 .
↑ Hygrocybe citrinovirens (wilgotnica ctrynowozielonawa) [online], grzyby.pl [dostęp 2025-03-30] .
↑ Dz. U. z 2014 r. poz. 1409 (ISAP) – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów.

[iucn-1] Hygrocybe citrinovirens, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[if-2] 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).

[sf-3] Species Fungorum [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).

[check-4] WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 308, ISBN 83-89648-09-1, OCLC 749547600 .

[gum-5] BarbaraB. Gumińska BarbaraB., WładysławW. Wojewoda WładysławW., Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, s. 304, ISBN 83-09-00714-0 .

[wag-6] 1 2 3 4 5 6 PavolP. Škubla PavolP., Wielki atlas grzybów, Poznań: Elipsa, 2007, s. 294, ISBN 978-83-245-9550-1 .

[flo-7] 1 2 3 B.B. Gumińska B.B., Flora Polska (Flora of Poland). Grzyby (Mycota). Tom XXVI. Wodnichowate (Hygrophoraceae), Kraków: Uniwersytet Jagielloński, Instytut Botaniki, 1997 .

[disc-8] Discover Life Maps [online] [dostęp 2016-01-10] .

[gw-9] BarbaraB. Gumińska BarbaraB., Grzyby wielkoowocnikowe (macromycetes), „Flora i Fauna Pienin – Monografie Pienińskie”, 1, 2000, s. 48 .

[atlas-10] Hygrocybe citrinovirens (wilgotnica ctrynowozielonawa) [online], grzyby.pl [dostęp 2025-03-30] .

[rozp-11] Dz. U. z 2014 r. poz. 1409 (ISAP) – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]