close
Przejdź do zawartości

Zakijowski

Dodaj linki
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Zakijowski
Potok Zakijowski, Potok Kozłecki
Ilustracja
Potok Zakijowski
(około 700 m poniżej źródła „Maria”)
Kontynent

Europa

Państwo

 Polska

Potok 3 rzędu
Długość ok. 3 km
Źródło
Miejsce zbocza Stajkowej, Gronia, Wisielca i Jaworzycy
Wysokość

ok. 670 m n.p.m.

Współrzędne

49°27′34″N 20°27′14″E/49,459444 20,453889

Ujście
Recypient Dunajec
Miejsce

Krościenko nad Dunajcem

Wysokość

420 m n.p.m.

Współrzędne

49°26′34″N 20°25′44″E/49,442778 20,428889

Położenie na mapie gminy Krościenko nad Dunajcem
Mapa konturowa gminy Krościenko nad Dunajcem, po prawej znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „źródło”, poniżej na lewo znajduje się również punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „źródło”, poniżej na lewo znajduje się również punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie powiatu nowotarskiego
Mapa konturowa powiatu nowotarskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „ujście”
Multimedia w Wikimedia Commons

Zakijowski[1] (także Potok Kozłecki[2] lub Szczawny Potok[3]) – potok o długości około 3 km, spływający z zachodnich grzbietów Pasma Radziejowej do Krościenka nad Dunajcem. Prawobrzeżny dopływ Dunajca.

Przebieg

[edytuj | edytuj kod]

Źródła Potoku Zakijowskiego znajdują się w dolinie, której zachodnie zbocza tworzy północno-zachodni grzbiet Dzwonkówki z przełęczą Siodełko i szczytami Jaworzyca i Babia Góra, wschodnie Wisielec, Góra Łabudowa, Załamki i Wierchowa[1]. Na terenie Podskala, Łazu, Limierza i Zagorza wpada do niego kilka bezimiennych strumieni. W środkowym biegu (drugi kilometr) przebieg potoku jest częściowo uregulowany: wybudowano na nim szereg progów i stopni, a nawet w XX wieku funkcjonował tu basen. W tej okolicy, tuż przy potoku znajduje się również jedno z trzech najbardziej znanych źródeł wody mineralnej w Krościenku nad Dunajcem: „Maria” (pozostałe źródła to „Stefan i Michalina”, na północno-zachodnim zboczu Stajkowej).

Potok, płynąc doliną między Stajkową a Jaworzycą, podmywa północne, strome zbocza Jaworzycy, powodując częste obsunięcia ziemi i wymagając robót udrażniających przebieg potoku. W dolnej części biegnie on wzdłuż ulicy Źródlanej (po jej południowej stronie), przechodząc pod mostkami: pod ulicą Franciszka Koterby i Juraszową (biegnącą w kierunku osiedla Juraszowa na zboczu Juraszowej Góry), i po przepłynięciu pod ulicą Zdrojową wpada do Dunajca, tuż poniżej mostów im. J. Piłsudskiego w Krościenku nad Dunajcem, prawie dokładnie naprzeciw miejsca, w którym z drugiej strony wpada do Dunajca Krośnica.

Na początku XX wieku z inicjatywy ówczesnych władz austriackich wybudowano system tam przeciwrumoszowych. Ich głównym zadaniem była ochrona niżej położonych terenów przed wodami po większych opadach deszczu oraz niszczycielskimi falami błota i kamieni[4].

Nazwa

[edytuj | edytuj kod]

W swej górnej części przepływa przez Zagorze (stąd jedna z jego nazw[5][6][7]). W pobliżu (choć w dorzeczu potoku Zakijowskiego) znajduje się osada Zakijów, od której pochodzi obecnie najczęściej używana nazwa[8]. Na wielu mapach ten potok nazwany jest Szczawnym Potokiem[9].

Uwaga: Nazwę Szczawny Potok nosił również strumień płynący w pobliskiej Szczawnicy wzdłuż tamtejszej ulicy Zdrojowej, m.in. przez Plac Dietla. W ramach porządkowania tej ulicy Szczawny Potok został zabudowany i obecnie biegnie pod ulicą[10], a widoczne są jedynie jego krótkie fragmenty.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2025-04-15].
  2. ↑ Geoportal. Mapa topograficzna [online] [dostęp 2025-04-15].
  3. ↑ Mapa fotogrametryczna Pienin, Warszawa: Wojskowy Instytut Geograficzny, 1937, s. 1.
  4. ↑ Na podstawie tablicy informacyjnej zamontowanej w dolinia potoku Zakijowskiego.
  5. ↑ Mapa Krościenka nad Dunajcem [online], s. 1 [dostęp 2014-10-14] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04].
  6. ↑ Szczawnica, Krościenko i okolice (mapa), Piwniczna Zdrój: Agencja Wydawnicza „WiT” s.c. Wanda Mrówka – Tadeusz Ogórek, 2011, s. 1, ISBN 978-83-89580-32-0.
  7. ↑ Michał Sawicki, Pieniński Park Narodowy (mapa), wyd. 2, Warszawa – Zielona Góra: Zakład kartograficzny „Sygnatura”, 2001, s. 1, ISBN 83-87873-07-1.
  8. ↑ Koper 2008 ↓, s. 28.
  9. ↑ Polskie i Słowackie Pieniny Właściwe, Małe, Spiskie, Jezioro czorsztyńskie (mapa), Piwniczna Zdrój: Agencja Wydawnicza „WiT” s.c. Wanda Mrówka – Tadeusz Ogórek, s. 1.
  10. ↑ Józef Nyka, Pieniny – przewodnik turystyczny, wyd. 3, Warszawa: Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, 1975, s. 109.
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Zakijowski&oldid=77007654”