Pastorisassion
Pastorisassion a l'é un process tèrmich dovrà për ridùe la caria 'd microorganism (dzortut patògen) ant j'aliment liquid, com ël làit, ij giuss ëd fruta, la bira e 'l vin. L'obietiv a l'é dëstissé le forme vegetative dij bater (com la Salmonella o l'Escherichia coli), sensa dësblé dël tut la flora natural, për conservé le caraterìstiche organolétiche e nutrissionaj dël prodot.
Ël process a l'é stàit antitolà a Louis Pasteur, che dël 1864 a l'ha dësvlupalo për evité che 'l vin a vnièissa gram.
Stòria
[modìfica | modifiché la sorgiss]Prima dla pastorisassion, as dovrava la sterilisassion a àuta temperadura, ma costa a modificava 'l savor dij prodot. Dël 1795, ël cusiné fransèis Nicolas Appert a l'avìa anventà na técnica ëd conservassion an butand j'aliment an bote sarà e scaudà, ma a l'é stàit Pasteur a capì che 'l calor a massava ij microorganism e a l'ha aplicà ël process al vin e a la bira për evité che as fasèisso mal.
Dël 1886, Franz von Soxhlet a l'ha aplicà la pastorisassion al làit për l'alimentassion dij cit.
Sòrt ëd pastorisassion
[modìfica | modifiché la sorgiss]A-i son vàire técniche ëd pastorisassion, ch'a cambio second la temperadura e 'l temp:
- Pastorisassion bassa (o LTLT – Low Temperature Long Time): 62-65°C për 30 minute. As deuvra dzortut për cit volum e për prodot artigianaj.
- Pastorisassion àuta (o HTST – High Temperature Short Time): 72-75°C për 15-20 second. A l'é la técnica pì comun-a për ël làit alimentar.
- Pastorisassion a ultra-àuta temperadura (o UHT – Ultra-High Temperature): 135-150°C për 2-5 second. Sto process a dëstissa squasi tùit ij microorganism e a consent ëd conservé 'l prodot fòra dël frigo (an confession sigilà).
Aplicassion
[modìfica | modifiché la sorgiss]La pastorisassion a l'é dovrà dzortut për:
- Làit: për eliminé ij bater patògen (Brucella, Salmonella, Mycobacterium tuberculosis).
- Giuss ëd fruta: për evité la fermentassion.
- Bira: për bloché la fermentassion e stabilisé ël prodot.
- Vin: për bloché la fermentassion secondaria e garantì la stabilità.
- Euv liquid: për evite l'arzigh ëd Salmonela.
Diferensa con la sterilisassion
[modìfica | modifiché la sorgiss]La sterilisassion a dëstissa tute le forme 'd vita (spore comprèise), mentre la pastorisassion a dëstissa mach le forme vegetative. Për sòn, ij prodot pastorisà a deuvo esse conservà an frigo e a l'han na scadensa pì curta (3-7 di për ël làit frësch), mentre coj sterilisà (UHT) as peulo conservé për méis.
Efet an sj'aliment
[modìfica | modifiché la sorgiss]La pastorisassion a càmbia pòch ël valor nutrissional dij prodot. Le vitamin-e idrosolùbij (com la vitamin-a C) a peulo calé 'n pòch, ma la ridussion a l'é nen significativa për la salute. Ël savor a resta quasi l'istess.
