Shtatzënia

Pamje ultratingulli: java 12

Shtatzënia (në mjekësi përdoret edhe shprehja graviditet nga lat. graviditas) është periudha kohore, gjatë së cilës në trupin e femrës një qelizë vezore e fekonduar zhvillohet deri në një foshnje.

Përndryshe si shtatzëni quhet edhe gjendja e gruas gjatë periudhës së barrës.

Tek njerëzit shtatzënia zgjat afro 40 javë duke llogaritur prej kohës së ciklit të fundit menstrual dhe lindjes (38 javë që nga fertilizacioni).

Shtatzania ndahet në dy periudha ose faza: në fazën embrionale, gjatë tre muajve të parë, krijohen të gjithë fillesat e organeve, që rriten më pas në fazën fetale deri në lindje.

Specialiteti i mjekësisë që merret me shtatzëninë është obstetrika.

Zhvillim

Periudhë Preimplantation

Në këtë moment zygote është një qelizë të vetme totipotent rrjedhin (e quajtur qelizore-vezë) me aftësinë për të krijuar një organizmi të tërë. Ndarje qelizash nga mitoza është proces tjetër: çdo qelizë ndahet për të prodhuar një qelizë diploid. Zygote ndan për të prodhuar dy qeliza të vogla, të quajtur blastomeres, gati çdo 20 orë. Këto qeliza redivisent rreth 3 herë (16 qeliza). Ky grumbull i qelizave, tha morula (për shkak të shfaqjes, e cila mund të sjellë një ferrë) lë tuba . dhe hyn në mitër.

Post-zbatim

William Hunter, Anatomia uteri humani gravidi tabulis illustrata, 1774

Qelizat Involutes janë shpërndarë rreth blastocoel, një zgavër fluide në mes të qelizave. Qelizat bëhet, në mënyrë progresive si ndarja e tyre nga mitoz, duke u bërë më të vogla. Kjo strukturë përfshin qelizat zygotic dhe blastocoel quhet blastocyst. Qelizat fillojnë të dallojnë ndërmjet qelizave brenda dhe jashtë blastocyst. 24-48 orë, muret e blastocyst, pellucida zona, është thyer. E jashtme të qelizave blastocyst fillojnë të fshehtë një enzimë që erodes epiteli mitrës dhe krijon një vend për transplantim. Blastocyst gjithashtu secretes gonadotropin chorionic (hCG), një hormon që stimulon korpus luteum i vezores së nënës për të prodhuar progesterone, e cila mban rreshtim së mitrës për të ushqyer embrion. Gjëndra në rreshtim të mitrës rritet në përgjigje të blastocyst, dhe rritja e capillaries është stimuluar në rajon, duke siguruar furnizimin e ushqyesve jetike dhe oksigjenit të blastocyst.

Diagnoza biologjik i shtatzënisë është nga gjaku hulumtim apo fraksion urinë beta gonadotropin chorionic, i njohur më mirë si beta-hCG. Teste shtatzënisë urinë në dispozicion në barnatore ofron një shqyrtim cilësor të hormonit, besueshmëria e tyre është 90-99%. Shqyrtim i gjakut, beta-hCG sasiore mund të diagnostikuar me siguri dhe kohën e shtatëzanisë hershme (shkalla e këtij hormoneve dyshe çdo 48 orë në shtatzëninë e hershme).

Mbeshtetja e fetusit

Kur nje vez e pllenuar ndahet dhe rritet, formon nje grumbull qelizash ne trajte sfere qe zhvillohet dhe shndrrohet ne nje embrioni ,kjo eshte nje qenie e vogel njerezore me nje sistem te tere mbeshtetese jetesore per veten e vet.

Placenta eshte nje organ i vecante ku gjaku i nenes dhe i fetursit rrjedhin shume afer njeri/tjetrit . Permes placentes nena jep ushqim dhe oksigjen fetusit dhe merr dioksidin e karbonit dhe mbetjet e tjera .Placenta gjithashtu mbron edhe fetusin nga shume semundje dhe lende te demshme ne trupin e nenes .

Trasta me lende amniotik e mban fetusin dhe e mbron nga goditjet dhe perplasjet . Lengu amniotik gjithashtu e ben me te lehte levizjen e fetusit perreth.

Nga fundi i javes se 12 shtatezania eshte formuar me te gjitha organet . Ne pjesen tjeter te kohes fetusi vjen e behet me i madhe dhe piqet .Reth javes se 28 te shtatezanis ai mund te mbietoj edhe nese lind.