Gunung Sangkur
Gunung Sangkur nyaéta salah sahiji situs cagar budaya Karajaan Galuh sarta kompleks gunung api nu aya di Batulawang, Pataruman, Kota Banjar. Gunung ieu kawentar minangka kawasan angker nu miboga rupa-rupa larangan adat sarta jadi lokasi wisata edukasi.[1][2]
Géologi
[édit | édit sumber]Kompleks Gunung api Sangkur aya di beulah wétan Kota Banjar sarta diwangun ku sababaraha bukit terisolir. Dumasar Peta Geologi Lembar Majenang, kawasan ieu mangrupa produk interaksi lava-sedimen basah-air.[3]
Étimologi jeung Legenda
[édit | édit sumber]Ngaran "Sangkur" numutkeun naskah Kidung Lakbok Bait 14-15 asalna tina kecap "njingkur" atawa "nyingkur" nu hartina nyumput. Gunung ieu disebut minangka tempat "njingkur" atawa "panyingkuran" sabab baheula jadi tempat saha waé nu nyumput saenggeus perang.[4]
Wujud gunungna ogé seukeut kawas pakarang sangkur.[5]
Salian ti éta, Gunung Sangkur disebut patali jeung legenda Sangkuriang ti Gunung Tangkuban Parahu.[5] Situs ieu ogé nyimpen carita Ki Tekel jeung bagong gaib.[5]
Sajarah
[édit | édit sumber]Gunung Sangkur disebut dina naskah Kidung Lakbok Bait 15 minangka "Gunung Sangkur tempat njingkur".[4]
Cagar Budaya
[édit | édit sumber]Dina 17 Juni 2020, wewengkon Gunung Sangkur dikokolakeun ku Lembaga Masyarakat Desa Hutan (LMDH) Desa Kujangsari.[6]
Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Kota Banjar netepkeun kawasan Gunung Sangkur minangka Situs Diduga Objek Cagar Budaya (ODCB). Di lerengna aya sababaraha monolit sakral, di antarana Batu Bangkis jeung Batu Kasur.[7][8]
Batu Kasur
[édit | édit sumber]Batu Kasur mangrupa monolit di puncak Gunung Sangkur, kawasan Desa Mulyasari, nu nyimpen rupa-rupa carita mistis. Numutkeun warga, di tempat ieu aya pasantrén gaib jeung sosok berjubah bodas.[8]
Larangan Adat
[édit | édit sumber]Gunung Sangkur kawentar minangka kawasan angker nu miboga rupa-rupa larangan atawa pamali pikeun nu datang.[1] Larangan ieu patali jeung kapercayaan masarakat satempat kana kasakralan situs éta.
Pendidikan
[édit | édit sumber]Dina 1 Februari 2025, Madrasah Ibtidaiyah Negeri 1 Kota Banjar ngayakeun kagiatan luar ruangan "Kenali Alam" ku cara ngajak siswa ngajajah Gunung Sangkur minangka bagian tina program pendidikan berbasis lingkungan.[2]
Tingali ogé
[édit | édit sumber]Rujukan
[édit | édit sumber]- 1 2 "Menguak Tabir Misteri Larangan di Gunung Sangkur Kota Banjar". TIMES Indonesia. 24 Mei 2021. Diaksés tanggal 10 Méi 2026.
- 1 2 "Kenali Alam, MIN 1 Kota Banjar Ajak Siswa Jelajahi Gunung Sangkur". Kemenag Jabar. 1 Februari 2025. Diaksés tanggal 10 Méi 2026. [tumbu nonaktif]
- ↑ Agustina Djafar, dkk. (2024). "Produk Interaksi Lava-Sedimen Basah-Air pada Kompleks Gunung api Sangkur, Kota Banjar, Provinsi Jawa Barat". Jurnal Geologi dan Sumberdaya Mineral. 25 (3). Kementerian ESDM. doi:10.33332/jgsm.geologi.v25i3.869.
- 1 2 Kidung Lakbok, 1956, Bait 14-15
- 1 2 3 "Asal Usul Nama Gunung Sangkur Kota Banjar hingga Legenda Sangkuriang". Harapan Rakyat. 4 Juni 2022. Diaksés tanggal 10 Méi 2026.
- ↑ "Tasyakuran LMDH Gunung Sangkur Kota Banjar". Pemerintah Kota Banjar. 18 Juni 2020. Diaksés tanggal 10 Méi 2026.[tumbu nonaktif]
- ↑ "Batu Bangkis, Monolit Sakral di Lereng Gunung Sangkur Kota Banjar". News Tasikmalaya. 30 November 2025. Diaksés tanggal 10 Méi 2026.
- 1 2 "Cerita Batu Kasur di Gunung Sangkur Kota Banjar, Sosok Berjubah Putih hingga Pesantren Gaib". Harapan Rakyat. 15 April 2023. Diaksés tanggal 10 Méi 2026.