Uke

Mfumo wa uzazi wa mwanamke kwa ndani na nje.

Sehemu za nje za siri za mwanamke (Vulva):
1: Govi la kinembe
2: Kinembe
3: Mashavu makubwa ya nje (Labia majora)
4: Mashavu madogo ya ndani (Labia minora)
5: Lango la mrija wa mkojo (Urethra)
6: Lango la uke (Vagina)
7: Msamba (Perineum)
8: Mkundu

Uke (kwa Kiingereza: Vagina) ni kiungo cha ndani cha mfumo wa uzazi wa mwanamke. Kiungo hiki kina umbo la mfereji wa misuli unaoanzia kwenye shingo ya uzazi (servix) hadi nje ya mwili kwenye sehemu za siri zinazojulikana kisayansi kama vulva au mashavu ya nje.

Katika maisha ya kila siku, uke una kazi kubwa tatu mwilini:

1. Njia ya uzazi: Wakati wa kujifungua, misuli ya uke hupanuka kwa kiasi kikubwa ili kumruhusu mtoto kutoka kwenye mji wa mimba kuelekea nje.
2. Kutoa damu ya hedhi: Kila mwezi, damu na tishu zinazotoka kwenye mji wa mimba wakati wa hedhi hupita kwenye mfereji huu ili kutoka nje ya mwili.
3. Tendo la ndoa: Wakati wa kujamiiana, uke hupokea uume na kutoa majimaji ya asili yanayolainisha njia ili kuzuia maumivu au michubuko.

Kwa kawaida, uke una uwezo wa kujisafisha wenyewe kupitia majimaji maalum yanayozalishwa na tezi za ndani, hivyo wataalamu wa afya wanashauri kutoweka sabuni au kemikali ndani yake ili kuzuia maambukizi.

Muundo na ukuaji

Kipindi cha balehe kinachoanza kati ya umri wa miaka 9 hadi 15, mabadiliko makubwa ya kihomoni hutokea mwilini. Katika umri huu, uke pamoja na mji wa mimba (uterus) hukua na kuongezeka ukubwa.

Katika hatua hii, tezi za siri huanza kuzalisha kiowevu cheupe au kisicho na rangi (ute wa kawaida). Kiowevu hiki ni muhimu kwani husaidia kuweka uke katika hali ya usafi, unyevunyevu, na kuua bakteria wabaya.

Rangi na umbo

Muonekano wa uke na mashavu ya nje unatofautiana sana kati ya mwanamke mmoja na mwingine. Rangi ya maeneo haya inaweza kuwa ya waridi (pinki), nyekundu, kahawia, au nyeusi kulingana na rangi ya ngozi ya mtu na mzunguko wa damu. Pia, ni jambo la kawaida kabisa kwa mashavu ya siri (labia) kutolingana kwa ukubwa au umbo.

Tanbihi

Makala hii kuhusu mambo ya anatomia bado ni mbegu. Je, unajua kitu kuhusu Uke kama matumizi yake au mahusiano yake na mada nyingine? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari.