çıkmaz

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /t͡ʃɯc.ˈmaz/
• Heceleme: çık‧maz

Ad

çıkmaz (belirtme hâli çıkmazı, çoğulu çıkmazlar)

Çıkmaz yol (1)

1. (yollar) Sonu kapalı, çıkış yeri olmayan, hiçbir yere ulaşamayan yol
   • Şehrin ilk yokuşu buradan başlar; Solgun Sögüt Çıkmazı.

     — Ahmet BÜKE, 2004, İzmir Postası'nın Adamları, s. 125, Kanat Yayınları
2. Çözüme ulaşmayan, çözüm yolu olmayan hâl

Çekimleme

çıkmaz adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	çıkmaz	çıkmazlar
belirtme	çıkmazı	çıkmazları
yönelme	çıkmaza	çıkmazlara
bulunma	çıkmazda	çıkmazlarda
ayrılma	çıkmazdan	çıkmazlardan
tamlayan	çıkmazın	çıkmazların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	çıkmazım	çıkmazlarım
belirtme	çıkmazımı	çıkmazlarımı
yönelme	çıkmazıma	çıkmazlarıma
bulunma	çıkmazımda	çıkmazlarımda
ayrılma	çıkmazımdan	çıkmazlarımdan
tamlayan	çıkmazımın	çıkmazlarımın
2. tekil (senin)
yalın	çıkmazın	çıkmazların
belirtme	çıkmazını	çıkmazlarını
yönelme	çıkmazına	çıkmazlarına
bulunma	çıkmazında	çıkmazlarında
ayrılma	çıkmazından	çıkmazlarından
tamlayan	çıkmazının	çıkmazlarının
3. tekil (onun)
yalın	çıkmazı	çıkmazları
belirtme	çıkmazını	çıkmazlarını
yönelme	çıkmazına	çıkmazlarına
bulunma	çıkmazında	çıkmazlarında
ayrılma	çıkmazından	çıkmazlarından
tamlayan	çıkmazının	çıkmazlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	çıkmazımız	çıkmazlarımız
belirtme	çıkmazımızı	çıkmazlarımızı
yönelme	çıkmazımıza	çıkmazlarımıza
bulunma	çıkmazımızda	çıkmazlarımızda
ayrılma	çıkmazımızdan	çıkmazlarımızdan
tamlayan	çıkmazımızın	çıkmazlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	çıkmazınız	çıkmazlarınız
belirtme	çıkmazınızı	çıkmazlarınızı
yönelme	çıkmazınıza	çıkmazlarınıza
bulunma	çıkmazınızda	çıkmazlarınızda
ayrılma	çıkmazınızdan	çıkmazlarınızdan
tamlayan	çıkmazınızın	çıkmazlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	çıkmazı	çıkmazları
belirtme	çıkmazını	çıkmazlarını
yönelme	çıkmazına	çıkmazlarına
bulunma	çıkmazında	çıkmazlarında
ayrılma	çıkmazından	çıkmazlarından
tamlayan	çıkmazının	çıkmazlarının

Ön ad

çıkmaz (karşılaştırma daha çıkmaz, üstünlük en çıkmaz)

1. Sonu kapalı, çıkış yeri olmayan, hiçbir yere ulaşamayan
2. Çözüme ulaşmayan, çözüm yolu olmayan

Eylem

çıkmaz

1. çıkmak (eylem) sözcüğünün bildirme kipi geniş zaman basit üçüncü tekil şahıs olumsuz çekimi
   • Bazan kendimi bir müddet için unuttuğum, bir insanda kendime yakın taraflar bulduğum oluyordu. Fakat kafama, çıkmaz bir şekilde yerleşmiş olan o korkunç hüküm, derhal kendini gösteriyor; «Unutma, unutma ki, o sana daha yakındı... Buna rağ­men böyle yaptı...» diye beni hakikate davet ediyordu.

     — Sabahattin Ali, 1943, Kürk Mantolu Madonna, s. 12, Remzi Kitabevi

Deyimler

• çıkmaz ayın son çarşambası

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "çıkmaz" maddesi