dost

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /ˈdost/
• Heceleme: dost

Köken

Osmanlı Türkçesi دوست‎ (dost), o da Farsça دوست‎ (dôst)

Ad

dost (belirtme hâli dostu, çoğulu dostlar)

İki dost (1)

İnsan dostu bir köpek (3)

1. Sevilen, güvenilen, gönüldaş, iyi anlaşılan kimse düşman karşıtı; yâr.
   • "Ben giderim adım kalır / Dostlar beni hatırlasın" - Âşık Veysel
2. (cinsellik, evlilik) Erkek veya kadının evlilik dışı ilişki kurduğu kimse.
   • Bir gün durup dururken "Benimle dost olur musun?" dedi. "Za­ten dostuz" dedim. "Yok, öyle değil. Patronla ben konuşurum. Yü­zük takarız, o zaman istediğin gün para vermeden gelirsin. Gece de kalırsın" dedi..

     — Oktay GÜZELOĞLU, 1997, Beyoğlu'nda Garibanın Otopsisi Yapılmaz, s. 73, Hiç Yayınları
3. Sahibine sevgi gösteren hayvan.
   • Köpek insan dostudur.
4. (kişilik) Bir şeye aşırı ilgi duyan, koruyan kimse.
   • Kitap dostu.

Çekimleme

dost adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	dost	dostlar
belirtme	dostu	dostları
yönelme	dosta	dostlara
bulunma	dostta	dostlarda
ayrılma	dosttan	dostlardan
tamlayan	dostun	dostların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	dostum	dostlarım
belirtme	dostumu	dostlarımı
yönelme	dostuma	dostlarıma
bulunma	dostumda	dostlarımda
ayrılma	dostumdan	dostlarımdan
tamlayan	dostumun	dostlarımın
2. tekil (senin)
yalın	dostun	dostların
belirtme	dostunu	dostlarını
yönelme	dostuna	dostlarına
bulunma	dostunda	dostlarında
ayrılma	dostundan	dostlarından
tamlayan	dostunun	dostlarının
3. tekil (onun)
yalın	dostu	dostları
belirtme	dostunu	dostlarını
yönelme	dostuna	dostlarına
bulunma	dostunda	dostlarında
ayrılma	dostundan	dostlarından
tamlayan	dostunun	dostlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	dostumuz	dostlarımız
belirtme	dostumuzu	dostlarımızı
yönelme	dostumuza	dostlarımıza
bulunma	dostumuzda	dostlarımızda
ayrılma	dostumuzdan	dostlarımızdan
tamlayan	dostumuzun	dostlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	dostunuz	dostlarınız
belirtme	dostunuzu	dostlarınızı
yönelme	dostunuza	dostlarınıza
bulunma	dostunuzda	dostlarınızda
ayrılma	dostunuzdan	dostlarınızdan
tamlayan	dostunuzun	dostlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	dostu	dostları
belirtme	dostunu	dostlarını
yönelme	dostuna	dostlarına
bulunma	dostunda	dostlarında
ayrılma	dostundan	dostlarından
tamlayan	dostunun	dostlarının

Ön ad

dost (karşılaştırma daha dost, üstünlük en dost)

1. iyi geçinen, aralarında iyi ilişki bulunan
   •  Yüzleri tatlı, dilleri tatlı, dost insanlardı bunlar. — T. Buğra

Atasözleri

• aç ile dost olayım diyen peşin karnını doyursun
• ata dost gibi bakmalı, düşman gibi binmeli
• bin dost az, bir düşman çok
• doğruluk dost kapısı
• domuz derisi post olmaz, eski düşman dost olmaz
• dost acı söyler
• dost ağlatır, düşman güldürür

Deyimler

dost edinmek, dost kazanmak, dost olmak, dost tutmak

Türetilmiş Kavramlar

dost canlısı, dost düşman, dost kazığı, eş dost, kadim dost, yakın dost, zendost, aile dostu, baba dostu, can dostu, iyi gün dostu, kara gün dostu

İlgili Kavramlar

• arkadaş

Çeviriler

ad

• Almanca: Freund (de) e, Freundin (de) d
• Farsça: دوست‎ (fa) (dôst)
• Fince: ystävä (fi), ystävätär (fi)
• İngilizce: friend (en)
• İsveççe: vän (sv), flickvän (sv)
• Osmanlı Türkçesi: دوست‎
• Şorca: нанчы

Çeviriler

ön ad

• Almanca: freundlich (de)
• Fince: ystävällinen (fi)
• İngilizce: friendly (en)
• İsveççe: vänlig (sv)

  Osmanlı Türkçesi: دوست‎

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "dost" maddesi

Azerice

Diğer yazılışlar
Arap	دوست‎
Kiril	дост
Latin	dost

Köken

Farsça دوست‎ (dost)

Ad

dost

1. arkadaş
2. dost

Çekçe

Söyleniş

• Heceleme:

Belirteç

dost

1. yeterince, yeteri kadar

Gagavuzca

Söyleniş

• Heceleme: dost

Köken

Farsça دوست‎ (dôst)

Ad

dost

1. (sosyoloji) dost

Kaynakça

• Etymological Dictionaries - Andras Rajki

Kırım Tatarcası

Söyleniş

• Heceleme: dost

Ad

dost

1. (sosyoloji) arkadaş, dost

Türkmence

Söyleniş

• Heceleme: dost

Ad

dost

1. (sosyoloji) arkadaş, dost

Zazaca

Ad

dost e (çoğulu dosti, dişil karşılığı dostı veya doste)

1. dost