kuru

Türkçe

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /kuˈɾu/
• Heceleme: ku‧ru

Ön ad

kuru (karşılaştırma daha kuru, üstünlük en kuru)

Kuru duvar (1)

Kuru toprak (2)

Kuru mantar (3)

1. suyu, nemi olmayan, yaş ve nemli karşıtı
   • Yanakları kuruydu fakat gözleri tamamıyla siyah yaştı. - H. E. Adıvar
2. yağış almayan veya üzerinde bitki olmayan
   • Kuru çöl. Kuru tepeler.
3. daha sonra kullanılmak için kurutulmuş, taze ve yeşil karşıtı
   • Evlerin önlerine kuru meşe dallarıyla örtülü çardaklar yapmışlar. - R. H. Karay
4. canlılığını yitirmiş
   • Çiçek açmaz kuru bir ağaç, ötmeyi unutmuş bir kuş mu oldum?" - H. E. Adıvar
5. salgısı olmayan
   • Kuru öksürük. Kuru egzama.
6. döşenmemiş, çıplak
   • Salih Reis, dört kuru duvardan ibaret fukara kapısından gördüğü mavi denize baka baka ölmek istiyordu. - Halikarnas Balıkçısı
7. katıksız, yanında başka şey olmayan
   • Kuru çayla karın doyar mı?
8. etkisi ve sonucu olmayan
   • Şahsına topluluğun isteğini emanet edenler boş bir riya, kuru bir şeref olsun diye laf etmediler. - R. E. Ünaydın
9. arık, çelimsiz, kaknem, sıska, zayıf
10. heyecanı, tadı olmayan, tekdüze
    • Sesi alacağı yanıta inanmayacağını belirtmek ister gibi kuru ve alaycı.

      — Mehmet EROĞLU, 2020, Yarım Kalan Yürüyüş, s. 19, İletişim Yayınları
11. akıcı olmayan, duygudan yoksun
    • Kuru bir anlatım.
12. (yiyecekler) kuru fasulye
13. (argo, narkotik) esrar.
    • Çok kısa süre sonra da; "Kuru da kesmiyor, "Tiş"e (Eroin) başladım" dedin.

      — Oktay GÜZELOĞLU, 1997, Beyoğlu'nda Garibanın Otopsisi Yapılmaz, s. 73, Hiç Yayınları

Ad

kuru (belirtme hâli kuruyu, çoğulu kurular)

1. (yiyecekler) kuru fasulye
2. (argo) esrar.
   • Bir gün; artık "Sulu tatmin etmiyor, kuruya başladım, hem daha ucuza mal oluyor, 3 kişi otursan suluya para yetmiyor, ama iki ci­garalık hepimize daha ucuza kafa bulduruyor." demiştin.

     — Oktay GÜZELOĞLU, 1997, Beyoğlu'nda Garibanın Otopsisi Yapılmaz, s. 73, Hiç Yayınları

Çekimleme

kuru adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	kuru	kurular
belirtme	kuruyu	kuruları
yönelme	kuruya	kurulara
bulunma	kuruda	kurularda
ayrılma	kurudan	kurulardan
tamlayan	kurunun	kuruların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	kurum	kurularım
belirtme	kurumu	kurularımı
yönelme	kuruma	kurularıma
bulunma	kurumda	kurularımda
ayrılma	kurumdan	kurularımdan
tamlayan	kurumun	kurularımın
2. tekil (senin)
yalın	kurun	kuruların
belirtme	kurunu	kurularını
yönelme	kuruna	kurularına
bulunma	kurunda	kurularında
ayrılma	kurundan	kurularından
tamlayan	kurunun	kurularının
3. tekil (onun)
yalın	kurusu	kuruları
belirtme	kurusunu	kurularını
yönelme	kurusuna	kurularına
bulunma	kurusunda	kurularında
ayrılma	kurusundan	kurularından
tamlayan	kurusunun	kurularının
1. çoğul (bizim)
yalın	kurumuz	kurularımız
belirtme	kurumuzu	kurularımızı
yönelme	kurumuza	kurularımıza
bulunma	kurumuzda	kurularımızda
ayrılma	kurumuzdan	kurularımızdan
tamlayan	kurumuzun	kurularımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	kurunuz	kurularınız
belirtme	kurunuzu	kurularınızı
yönelme	kurunuza	kurularınıza
bulunma	kurunuzda	kurularınızda
ayrılma	kurunuzdan	kurularınızdan
tamlayan	kurunuzun	kurularınızın
3. çoğul (onların)
yalın	kurusu	kuruları
belirtme	kurusunu	kurularını
yönelme	kurusuna	kurularına
bulunma	kurusunda	kurularında
ayrılma	kurusundan	kurularından
tamlayan	kurusunun	kurularının

Atasözleri

• aça kuru ekmek bal helvası gibi gelir
• kuru bok göte yapışmaz
• kuru gayret, çarık eskitir
• kuru laf karın doyurmaz
• oğlan olsun deli olsun, ekmek olsun kuru olsun
• pek yaş olma, sıkılırsın; pek de kuru olma, kırılırsın

Deyimler

kuru başına kalmak, kuru çeşmeden abdest almak, kuruda kalmak, kuru hasır üstünde kalmak, kuru kilim üstünde kalmak, kuru tahtada kalmak.

Türetilmiş kavramlar

kuru boya, kuru çay, kuru çayır, kuru çeşme, kuru dere, kuru duvar, kuru ekmek, kuru erik, kuru fasulye, kuru filtre, kuru gürültü, kuru hava, kuru iftira, kuru incir, kurukafa, kuru kafa, kuru kahve, kuru kalabalık, kuru kayısı, kuru kemik, kuru köfte, kuru kuruya, kuru kuyu, kuru laf, kuru meyve, kuru öksürük, kuru pasta, kuru pil, kuru sebze, kuru sele, kurusıkı, kuru soğan, kuru soğuk, kuru söz, kuru tarım, kuru temizleme, kuru üzüm, kuru yemiş, kuru yemişçi, kuru yük, kuru ziraat, kara kuru, tuzu kuru, karaca kuruca, beypazarı kurusu, dut kurusu, gülkurusu, gül kurusu, insan kurusu, kız kurusu, piç kurusu, yaprakkurusu

Çeviriler

kuru fasulye

• Fince: kuiva papu (fi)

Çeviriler

suyu, nemi olmayan

• Azerice: quru (az)
• Çekçe: suchý (cs)
• Eski Türkçe: arut‎ (otk) (arut)
• Fince: kuiva (fi), pelkkä (fi), kuihtunut (fi)
• İngilizce: dry (en), mere (en)
• Kürtçe: hişk (ku)
• Sırp-Hırvatça: suh (sh)
• Tatarca: qorı (tt)
• Türkmence: guury (tk)

Köken 2

kur + -u

Ad

kuru

1. kur (ad) sözcüğünün çekimi:
   1. belirtme tekil
   2. üçüncü tekil şahıs iyelik tekil

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "kuru" maddesi
• Kubbealtı Lugatı: "KURU"
• Nişanyan Sözlük'te: kuru maddesi

Gagavuzca

Ön ad

kuru

1. kuru

Köken

Eski Türkçe qur

Kaynakça

• Etymological Dictionaries - Andras Rajki

Keçuva dili

Ad

kuru

1. kurt