Donald Knut

Donald Ervin Knut (inglizcha: Donald Ervin Knuth; tugʻ. 1938-yil 10-yanvar, Miluoki, Viskonsin) — amerikalik kompyuter olimi.

Falsafa fanlari doktori (1963), Stenford universitetining faxriy professori, Amerika falsafiy jamiyati aʼzosi (2012), dasturlash oʻqituvchisi va mafkurachisi, 19 ta monografiya (jumladan, dasturlash boʻyicha bir qator klassik kitoblar) va 160 dan ortiq maqolalar muallifi, bir nechta taniqli dasturiy ta'minot dasturlari texnologiyalarini ishlab chiquvchi. Hisoblash matematikasining asosiy algoritmlari va usullariga bagʻishlangan dunyoga mashhur kitoblar seriyasining muallifi, shuningdek, ilmiy va texnik mavzular (birinchi navbatda fizika-matematika) boʻyicha kitoblarni terish uchun moʻljallangan DΕΧ va METAFONΤ stoli nashriyot tizimlarini yaratuvchisi.

Biografiyasi

Oʻqituvchi oilasida tugʻilgan. Uning otasi buxgalteriya hisobini oʻrgatgan, shuningdek, havaskor sifatida uyda matn terish bilan shugʻullangan (bu Donaldning ushbu biznesga boʻlgan keyingi qiziqishini va ΤEΧ kabi oʻzgarishlarni tushuntirishi mumkin). U yoshligidan matematika, fizika va musiqaga moyilligini namoyon etdi.

Keys texnologiya institutining matematika fakultetini imtiyozli diplom bilan tugatgan (bakalavr, 1960). Shu bilan birga, dasturlash sohasida erishgan muhim yutuqlari uchun unga magistrlik darajasi berildi. Uch yil oʻtgach, u Kaliforniya Texnologiya Institutida doktorlik darajasini oldi. U yerda matematikadan dars bergan va bir vaqtning oʻzida Burroughs korporatsiyasida dasturiy ta'minotni ishlab chiqish boʻyicha maslahatchi boʻlib ishlagan.

1968-yilda Donald Stenford universitetiga koʻchib oʻtdi. 1968—1969-yillarda Mudofaa tadqiqotlari institutida ham ishlagan. Oslo universitetida tashrif buyurgan matematika professori (1972, 1973). Stenfordda uning rahbarligida 28 ta doktorlik dissertatsiyasi himoya qilingan.

Donalt Knut har doim "Dasturlash san'ati" monografiyasini oʻz hayotining asosiy loyihasi deb bilganligi sababli, u 1993-yilda butunlay etishmayotgan qismlarni yozish va mavjudlarini tartibga solishga e'tibor qaratish niyatida nafaqaga chiqdi.

Tan olish

2013-yil yanvar holatiga koʻra, Knuth CiteSeer loyihasi boʻyicha informatika boʻyicha eng koʻp keltirilgan mualliflar roʻyxatida 37-oʻrinni egalladi.

Koʻpgina ilmiy jurnallar tahririyati a'zosi.

Amerika sanʼat va fanlar akademiyasi (1973), AQSH Milliy fanlar akademiyasi (1975) va AQSH Milliy muhandislik akademiyasi (1981) aʼzosi. Amerika Organistlar Gildiyasi (1965-yildan), Amerika matematika jamiyati (1961), Kompyuter texnikasi assotsiatsiyasi (ACM) (1959), Amerika matematika uyushmasi (1959), Sanoat va amaliy matematika jamiyati (1965) haqiqiy aʼzosi. Britaniya kompyuter jamiyati (1980) va IEEE faxriy a'zosi (1982). London Qirollik jamiyatining xorijiy a'zosi (2003-yil), Rossiya Fanlar Akademiyasi (2008-yil 29-may).

Koʻpgina universitetlarning faxriy doktori. Shuningdek,Sankt-Peterburg davlat universitetining faxriy doktori (1992).

Dasturlash va hisoblash matematikasi sohasida koʻplab mukofotlarga sazovor boʻlgan, jumladan:

• 1971-yil Greys Myurrey Xopper mukofoti
• 1972-yil - Guggenxaym stipendiyasi
• 1974-yil Tyuring mukofoti
• 1978-yil - Gibbs ma'ruzasi
• 1979-yil - AQSh milliy fan medali
• 1980-yil - Uolles Makdauell mukofoti
• 1986-yil - Badiiy boʻlmagan maqolalar seriyasi uchun Stil mukofoti
• 1988-yil - Franklin medali
• 1992-yil - Weizmann memorial ma'ruzalari
• 1995-yil - Harvi mukofoti
• 1995-yil - Jon fon Neyman medali
• 1996-yil - Ilgʻor texnologiya yutuqlari uchun Kiotomukofoti
• 1998-Fellow mukofotlari
• 2010-yil - BBVA Foundation Frontiers of Knowledge mukofotlari
• 2011-yil - Faraday medali
• 2016-yil - Jon fon Neymanning ma'ruzasi

Informatika fanining asoslariga qoʻshgan hissasi uchun uning nomidagi mukofot mavjud.

Bibliografiya

• "Dasturlash san'ati"
• "TΕΧ haqida"
• "Kompyuterlar va matn terish"
• "Aniq matematika. Informatika asoslari"