Portaal:Tibet
Het toerisme in Tibet kwam op gang sinds eind jaren '70 toen de Chinese autoriteiten de deur naar de Tibetaanse Autonome Regio (TAR) op een kier zetten. Toerisme naar gebieden buiten China als Ladakh en Sikkim waren al langer toegankelijk voor toerisme. De belangrijkste trekpleisters zijn de Tibetaans boeddhistische kloosters en oorden, de grote steden en het natuurschoon van het Tibetaans Hoogland en de Himalaya.
Vanwege het grote hoogteverschil met bijvoorbeeld België en Nederland zijn er voor Tibet andere voorbereidingen nodig dan voor een gemiddeld vakantieland. Er is sprake van een ijlere, ofwel zuurstof-armere lucht en bij te veel lichaamsbeweging kan iemand al buiten adem raken.
Rondom de opstanden in Tibet van 1987-1993 en die van 2008 was er tijdelijk een sterke teruggang te zien. De regio is inmiddels sterk afhankelijk van toerisme. De lokale autoriteiten streven sinds medio 2005 naar meer dan 10 miljoen bezoekers vanaf 2020, waarvan 10% uit andere landen.
kleding in Tibet
khata – chuba – plaid
Miss Tibet
Tibetaanse kalender
Asalha Puja – losar – mönlam – Vassa
Tibetaanse podiumkunst
Instituut voor Podiumkunsten – lhamo
festival
Boterkaarsfestival – Dajyur – Gouden Ster-festival – Lhabab Düchen – Losar – Mönlam – Yoghurtfestival
volken
Baima – Sengo – Sherpa – Karen - Monpa – Pumi – Yi
antropologie
bevolking van Tibet – luchtbegrafenis – polyandrie – Tibetaanse namen – Lijst van Tibetaanse namen
symbolen
vlag van de karmapa – vlag van Tibet – wapen van Tibet
Overig
dzi – mandala – thangka – tsakli – thokcha – zandmandala
Lingkor van Hüttenberg
hedendaagse kunst
schilderij
Boom van Fysiologie
musea
Heinrich-Harrer-Museum – Tibetologie-instituut Namgyal
kunstenaar
 |
brood basisproducten theecultuur alcoholische drank kaas pasta |
 |
jakrace – Great Tibetan Marathon – Tibetaanse Spelen 2008
krijgskunst voetbal |
Dorjee Tsawa – Kelsang Döndrub – Tsering Dhundup – Tashi Tsering – Karma Yeshi – Tamding Tsering – Tenzin Namgyal – Tsering Wangchug – Lobsang Wangyal – Gonpo Dorjee – Kunchok Dorjee – Passang Phuntsok – Ngawang Tenzin – Dawa Tsering – Dorjee Tsering – Tsering Chonjor – Tenzin Dhargyal – Nyima Gyalpo – Dorjee Wangchuk – Tseten Namgyal – Lobsang Norbu – Sönam Rinchen – Tenzin Tsering – Tenzin Tshepel
andere sporters
Tenzing Norgay
stijlen
gar – lu – nangma – toeshey
instrumenten
dramyen – dungchen – gyaling
artiesten
Gang Chenpa – Chaksam-pa – Dadon – Dechen Shak-Dagsay – Alan Dawa Dolma – Garpa – Tobden Gyaltso – Han Hong – Nawang Khechog – Drölma Kyi – Jamyang Kyi – Namgyal Lhamo – Yungchen Lhamo – Loten Namling – Washu Rangjong – Rangzen Shonu – Kelsang Chukie Tethong – Jampa Tsering – Ticket for Tibet
buitenlands
Six Etats Intermediaires
charitatieve actie
Films over Tibet, de Tibetaanse diaspora of Tibetanen
Himalaya Filmfestival
10 Questions for the Dalai Lama – 50 Years After the Fall – Das Alte Ladakh – Angry Monk – Blindsight – Ce qu'il reste de nous – Compassion in Exile – De cup – Delamu – Dalai Lama Renaissance – Dreaming Lhasa – Escape from Tibet – Five Color Road – God Wears My Underwear – The Horse Thief – The Jew in the Lotus – Himalaya – Jacob's Ladder – Karma – A Kid from Tibet – Kekexili: Mountain Patrol – The Knot – Koi Tujh Sa Kahan – Kundun – Leaving Fear Behind – Little Buddha – Living Buddha – Lost Horizon (1937 - 1973) – Milarepa – On Life & Enlightenment – Out of this World – Prince of the Himalayas – Raid Into Tibet – Refuge – Seven Years in Tibet (1956 - 1997) – Red Flag over Tibet – Red River Valley – Die Salzmänner von Tibet – Samsara – The Shadow Circus – Sikkim, terre secrète – The Silent Holy Stones – The Song of Tibet – Le sourire – The Spirit Doesn't Come Anymore – Storm over Tibet – Tibet: Cry of the Snow Lion – Tibet's Hidden Kingdom – The Tibetan Book of the Dead – Tibet's Stolen Child – Trials of Telo Rinpoche – Travellers and Magicians – The Unwinking Gaze – Vajra Sky Over Tibet – Valley of Flowers – Het verboden elftal – Das Wissen vom Heilen – Wheel of Time – Windhorse – Xiu Xiu: The Sent Down Girl – A Year in Tibet – Zandkastelen
Tibetaanse acteurs
Neten Chokling – Tenzin Gyatso – Jampa Kälsang – Jetsün Pema – Orgyen Tobgyal – Lhakpa Tsamchoe
Tibetaanse regisseurs en producers
Neten Chokling – Jampa Kälsang – Khyentse Norbu – Ritu Sarin – Tenzin Sönam – Döndrub Wangchen
animatie over Tibet
The All-New Super Friends Hour – Avatar – Defenders of the Earth – Doctor Strange: The Sorcerer Supreme – Seabert
games over Tibet
Tibetaans
kalligrafie – Tibetaans schrift – Phagspa-schrift – pinyin
Sino-Tibetaanse talen – Tibeto-Birmaanse talen
Meitei – Nepalbhasa – Birmaans
Kalachakrapada – Thonmi Sambhota
Tibetaanse literatuur
schrijvers
Pema Chödrön – Yangdon Dhondup – Mikyö Dorje – Rangjung Dorje – Rolpey Dorje – Wangchug Dorje – Gendün Drub – Gampopa – Chödrag Gyatso – Jampäl Gyatso – Gendün Gyatso – Kälsang Gyatso – Ngawang Lobsang Gyatso – Sönam Gyatso – Tenzin Gyatso – Thubten Gyatso – Tsangyang Gyatso – Jonangpa – Kalu Rinpoche – Jamyang Kyi – Longchenpa – Dölma Kyab – Marpa – Milarepa – Padmasambhava – Karma Pakshi – Washu Rangjong – Tsering Shakya – Chögyam Trungpa – Tsongkhapa – Washu Rangjong – Tenzin Tsundue – Ringu Tulku – Tarthang Tulku – Tibet – Woeser
boeken
Blauwe annalen – Rode annalen – Witte annalen – De terugkeer van Zij – Epos van koning Gesar – Fontein der Jeugd – The Jew in the Lotus - Manuscripten van Dunhuang – Met Korilu de Griemel rond – Lost Horizon – Mahavyutpatti – Tibet mort ou vif – Zeven jaar in Tibet
bibliotheken
Library of Tibetan Works and Archives – Tibetan and Himalayan Library
volksliteratuur
Drugpa Künleg – gekke yogi's – oom Tompa – mythologie
fabeldieren
sneeuwleeuw – yeti
stripboeken
Centraal Instituut voor Hogere Tibetaanse Studies – China Tibetology Research Center – Library of Tibetan Works and Archives – Naropa-universiteit – Tibetan and Himalayan Library – Tibetologie-instituut Namgyal – Tibet-universiteit – Zuidwestelijke Universiteit voor Nationaliteiten
Tibetologen en ontdekkingsreizigers, naar taalgebied
Tibetaans
Yarlung Buchung – Gendün Chöpel – Yangdon Dhondup – Drongbu Tsering Dorje – Tsering Gyalpo – Könchok Jiatso – Samten Gyaltsen Karmay – Rinchen Lhamo – Gö Lotsawa – Dawa Norbu – Namkhai Norbu – Lhagpa Phuntshogs – Dezhung Rinpoche – Wangchug Deden Shakabpa – Tsering Shakya – Dungkar Lobsang Trinley – Tashi Tsering – Lhakpa Tseten – Dorje Tseten – Woeser
Chinees
Israel Epstein - Li Fang-Kuei - Yuan Zhou - Wang Lixiong
Hindi
Rahul Sankrityayan - Krishna Singh – Mani Singh – Nain Singh – Sundar Singh
Nederlands
Henk Blezer – Frans Boenders – George van Driem – Jan Willem de Jong – Paul Kronenberg – Kadir van Lohuizen – Samuel van der Putte – Véronique Renard – Petrus Rijnhart – Henk Schulte Nordholt – Fokke Sierksma – Isaac Jacob Smidt – Tom Tillemans – Peter Verhagen – Tilmann Vetter – Carolijn Visser
overige talen
Duits
Peter Aufschnaiter – Heinz Bechert – Hermann Beckh – Friedrich Alexander Bischoff – Wilhelm Filchner – Johann Grueber – Albert Grünwedel – Andreas Gruschke – Frank-Richard Hamm – Heinrich Harrer – Siegbert Hummel – Georg Huth – Heinrich August Jäschke – Kristina Lange – Berthold Laufer – René Nebesky-Wojkowitz – Ferdinand von Richthofen – Joseph Rock – Wolfgang-Ekkehard Scharlipp – Adolf Schlagintweit – Emil Schlagintweit – Hermann Schlagintweit – Robert Schlagintweit – Dieter Schuh – Walter Simon – Albert Tafel – Sabriye Tenberken – Claus Vogel
Engels
Michael Aris – Frederick Marshman Bailey – Harold Baker – Robert J. Barnett – Christopher Beckwith – Charles Alfred Bell – Alexander Berzin – George Bogle – John Weston Brooke – Geoffrey Bull – Susie Carson – Sarat Chandra Das – Michael Everson – Reginald Farrer – Patrick French – Robert Webster Ford – George Forrest – Melvyn Goldstein – Percival Griffiths – Tom Grunfeld – Janet Gyatso – Joseph Dalton Hooker – Jeffrey Hopkins – Matthew Kapstein – Peter Kelder – Louis Magrath King – Robin Kornman – Leonard van der Kuijp – Erik Pema Kunsang – Donald Sewell Lopez jr. – Solomon Malan – Thomas Manning – James Matisoff – Roderick McLeod – Roy Andrew Miller – Pankaj Mishra – Glenn Mullin – Marco Pallis – George Patterson – Charles Ramble – John Powers – John Reynolds – Hugh Richardson – Sam van Schaik – Vikram Seth – David Seyfort Ruegg – Jonathan Silk – Gene Smith – Warren W. Smith – Elliot Sperling – Richard Keith Sprigg – Frederick William Thomas – Robert Thurman – Ardy Verhaegen – Alex Wayman – Maurice Wilson – Lawrence Waddell – Alan Wallace – Christian Wedemeyer – Francis Younghusband
Frans
Claude Arpi – Jacques Bacot – Lucien Bernot – Anne-Marie Blondeau – Katia Buffetrille – Anne Chayet – Frederique Darragon – Alexandra David-Néel – Pierre-Antoine Donnet – Albert Dorville – Léon Feer – Jean Filliozat –Philippe Édouard Foucaux – Martine Franck – Joseph Gabet – Michel de Give – Charles de Harlez – Amy Heller – Évariste Huc – Pierre Amédée Jaubert – Marcelle Lalou – Étienne Lamotte – Claude Levenson – Fernand Meyer – André Migot – Michel Peissel – Paul Pelliot – Françoise Pommaret – Matthieu Ricard – Amaury de Riencourt – Rolf Stein – Nicolas Tournadre – Gustave-Charles Toussaint
Hongaars
Sándor Kőrösi Csoma – Uray Géza – András Róna-Tas – Aurel Stein
Italiaans
Giuseppe Maria Bernini – Ippolito Desideri – Elena de Rossi Filibeck – Francesco della Penna – Odoric van Pordenone – Fosco Maraini – Luciano Petech – Giuseppe Tucci
Russisch
Agvan Dorzjiev – Pjotr Kozlov – Ovsje Norzoenov – Nikolaj Przewalski – Joeri Rjorich – Joeri Rjorich – Franz Anton Schiefner – Józef Sękowski – Alexander von Staël-Holstein – Gombojab Tsybikov – Vasili Vasiljev
Overig
Lees verder »
 | |||||||||
  |
Tibetaanse Autonome Regio in de Volksrepubliek China | ||||||||
  |
Historisch Tibet als geclaimd door Tibetaanse ballingen | ||||||||
 |
Tibetaanse gebieden volgens de Volksrepubliek China | ||||||||
| |
Conrole China, geclaimd door India (Aksai Chin) | ||||||||
| |
Controle India, geclaimd door China (Zuid-Tibet) | ||||||||
 |
Andere gebieden binnen historisch Tibetaanse cultuur | ||||||||
- Het historische land Tibet is onderverdeeld in drie Chinese regio's, waarvan de laatste twee historisch deels Tibetaans deels Chinees waren:
- De Tibetaanse Autonome Regio is onderverdeeld in zes prefecturen en een stadsprefectuur: Chamdo, Lhokha, Shigatse, Nagchu, Ngari, Nyingtri en Lhasa (stadsprefectuur).
- Sichuan is onverderdeeld in Ngawa, Garzê en Liangshan
- Qinghai is onderverdeeld in de stadsprefectuur Xining en de prefectuur Haidong en de autonome prefecturen Haibei, Huangnan, Hainan, Golog, Yushu, Haixi
- Daarbuiten liggen Dêqên en Gannan
Amdo – Kham – U-Tsang (U en Tsang)
traditionele hoofdstad
Lhasa (district: Chengguan Qu)
Barkhor – Chogpori – Lingkhor
andere plaatsen
Chamdo – Gyantse – Jyekundo – Wenzhuan (hoogste nederzetting) – Shigatse (tweede stad) – Taktser
Tibetaanse ballingen
India
Bhandara – Bomdila – Bylakuppe – Dalhousie – Dehradun – Dharamsala (McLeod Ganj) – Herbertpur – Hunsur – Kollegal – Ladakh (Leh – Changtang) – Mundgod
Nepal
Kathmandu – Pokhara
Bhutan
Badgarnang – Bhumthang – Jigmenang – Karche – Khasakha – Lhongtso – Pado
Verenigde Staten
Californië – Chicago – Colorado – Connecticut – Illinois – Indiana – Massachusetts – Michigan – Minnesota – New Jersey – New Mexico – New York – Ohio – Oregon – Utah – Vermont – Virginia – Washington – Washington D.C. – Wisconsin
Overig
Australië – Canada – Japan – Nieuw-Zeeland – Scandinavië – Taiwan – Zwitserland
omringende landen
Bhutan, Nepal (Mustang) en Pakistan (Gilgit-Baltistan)
India:
Lijst van Tibetaanse heersers
Jigten Bang – Nyatri Tsenpo (247 v.Chr.) – Songtsen Gampo (605-650) – Trisong Detsen (755-797) – Deypod – Totori Nyantsen – Könchog – Tri Ralpachen (815–841) – Langdarma (838-841)
3200 - 2000 v.Chr.
Karuocultuur
1500 v.Chr. - 1000 n.Chr.
Zhangzhung (1500 v.Chr. - 1000 n.Chr.)
300 - 1000
periode van de Zestien Koninkrijken (316-439)
Tuyuhun-koninkrijk (3e-7e eeuw) – Tufan-rijk – Koninkrijk Tubo (7e-9e eeuw) – Koninkrijk Guge (11e eeuw) – Koninkrijk Purang – Tsangpa (en)
1000 - 1900
Güshri Khan (15e-16e eeuw) – Altan Khan (16e eeuw) – Koeblai Khan – Lhabzang Khan – Tenkyong Wangpo – Sanggye Gyatso – Gouden urn (1793) – amban (Chinese gezant) – Zanabazar (1635 – 1723) – Hof van Koloniale Zaken – Verdrag van Aigun (1860)
1900-1914
Geschiedenis van Tibet (1912-1951)
Britse veldtocht in Tibet – Brits-Russische Conventie – opstand in Tibet (1911) – Zhao Erfeng – Verdrag van Urga – Akkoord van Simla – McMahon-linie
1939
Duitse expeditie naar Tibet – Japanse expeditie naar Tibet
1950-51
Tibet sinds 1950 – Invasie van Tibet – 17 puntenakkoord
1959
Opstand in Tibet (1959) – Tibetaanse diaspora
VN-resolutie 1353 (1959)
1960-70
VN-resolutie 1723 (1961) – VN-resolutie 2079 (1965)
Chinees-Indiase Oorlog – Chushi Gangdruk – Camp Hale – Zuid-Tibet
1966-1976
Culturele Revolutie
1987-1993
Opstand in Tibet (1987-1993)
2006-2008
Tibetaanse politiek
regering van historisch Tibet – Regenten in historisch Tibet – Kashag – Tibetaanse kloosterorganisatie – monniken als functionaris in Tibet – regering in ballingschap – parlement in ballingschap – Handvest van de Tibetanen in ballingschap – Groenboek – Dag van de Tibetaanse Opstand – Dag van de Tibetaanse Slavenemancipatie
politieke partijen
Communistische Partij – Nationale Democratische Partij – Verbeteringspartij Tibet
politici/diplomaten
Thubten Kunphela – Jampäl Yeshe Gyaltsen – Dölma Gyari – Lodi Gyari – Ngabo Ngawang Jigme – Juchen Thubten Namgyal – Püntsog Nyidron – Jamyang Norbu – Thubten Jigme Norbu – Lhagpa Phuntshogs – Jetsün Pema – Ponda Rabga – Lobsang Samten – Wangchug Deden Shakabpa – tweede Tagdrag Rinpoche – Lobsang Tenzin – Gyalo Döndrub – Tempa Tsering – Püntsog Wangyal
Tibetaans staatsorakel
activisten
Lobsang Tenzin Chökyi Gyaltsen – Pälden Gyatso – Drölma Kyi – Jamyang Norbu – Tsewang Rigzin – Ngawang Sangdröl – Adhe Tapontsang – Lhadon Tethong – Tenzin Tsundue – Ngawang Woebar
artiesten die de Tibetaanse Zaak actief steunen
Philip Glass – Richard Gere – Teitur Lassen
politieke onderwerpen
Mensenrechten in Tibet – Tibetaans leger – The Great Firewall – heropvoeding door werk – werkkampen in Tibet – politieke gevangenen – sinificatie van Tibet – staatsinrichting China – UNPO – vijf rassen binnen één eenheid – officiële etnische groepen van de Volksrepubliek China
samenleving
adel in historisch Tibet – horigheid in Tibet – Ragyabas
Tibet-organisaties
Norbulingka-instituut – Tibetaans centrum voor mensenrechten en democratie – Tibetaans Jeugdcongres – Gu-Chu-Sum – Tibetaanse Vrouwenverbond – Verbond van Tibetaanse journalisten in ballingschap – Tibetaanse kinderdorpen – Amnye Machen-instituut – Tibetaans Cultureel Centrum Khawa Karpo – International Campaign for Tibet – International Tibet Support Network – Students for a Free Tibet – Tibet House – Tibet Support Groep – Vrienden van Tibet
media
Tibet Times – Voice of Tibet – Phayul.com
overig
De Dalai Lama van Tibet is de hoogste spirituele leider in het Tibetaans boeddhisme. De Tibetanen noemen hem ook wel Yishin Norbu. De bijnaam van de veertiende Dalai Lama is Kundun. Vroeger was de Dalai Lama de hoogste politieke leider van Tibet. Tegenwoordig staat Tibet onder Chinees bewind. De term Dalai Lama duidt niet één enkele persoon aan maar een lijn van elkaar opvolgende leiders (tulku) door reïncarnatie.
|
Het belangrijkste geloof in Tibet is het Tibetaans boeddhisme. Deze kent de vier scholen nyingma, kagyü, sakya, gelug en jonang. De religie van Tibet is samengebracht in het portaal:
Een andere belangrijke religie in Tibet is bön met aan het hoofd de Menri trizen. Sinds het eind van de 20e eeuw beschouwen Tibetanen dit ook wel als de vijfde belangrijke spirituele traditie.
andere religie in Tibet
dzogchen – islam in Tibet
overig
.jpg)
landbouw en veeteelt in Tibet – postgeschiedenis van Tibet – toerisme in Tibet – Tibetaans zegel
geschiedenis van de valuta van Tibet
sho – skar – srang – thangka
renminbi (yuan)
handel
Gartok – zoutnomade
Theeroute – Zijderoute
universiteit
architectuur
ba – chörten – datsan – dzong – gompa – kumbum – lhakhang – pagode – tasam
werelderfgoed
Jokhang – Norbulingka – Potala
paleizen, forten en kastelen
Gyantse – Norbulingka – Potala – Taktsé – Tegla Kar – Yumbulagang
overig
Help graag mee met het aanvullen en schrijven van artikelen, zodat er hier veel over Tibet valt na te slaan. Je kunt ook een verzoekje voor een artikel doen door hierboven 'bewerk' te kiezen:
- ...
- ...
|
