Czasiw Jar
48°34′32″N 37°49′24″E/48,575556 37,823333 | |||||
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Obwód | |||||
| Powierzchnia |
17,9 km² | ||||
| Populacja (2021) |
| ||||
| • liczba ludności |
12 557[1] | ||||
| Nr kierunkowy |
6274 | ||||
| Kod pocztowy |
84551 | ||||
Położenie na mapie obwodu donieckiego  | |||||
Położenie na mapie Ukrainy  | |||||
| 48°34′32″N 37°49′24″E/48,575556 37,823333 | |||||
Czasiw Jar (ukr. Часів Яр) – miasto w obwodzie donieckim Ukrainy.
Bogate złoże wysokiej jakości iłów ogniotrwałych. Największa na Ukrainie fabryka wyrobów ogniotrwałych. Stacja kolejowa[2][3][4].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Osada powstała pod koniec XIX wieku[5] w związku z rozwojem złoża gliny ogniotrwałej.
Osada ucierpiała w wyniku Hołodomoru z lat 1932–1933: według ukraińskich danych zmarło 387 osób[6].
W 1938 roku osada typu miejskiego stała się miastem[4][2][3].
Podczas II wojny światowej od 21 października 1941 do 5 września 1943 miasto było okupowane przez wojska niemieckie.
W 1957 w Czasiw Jarze działało największe przedsiębiorstwo w ZSRR do produkcji gliny ogniotrwałej, Czasiwska fabryka wyrobów ogniotrwałych, sześć szkół, jedna szkoła fabryczna, dwa pałace kultury, 14 bibliotek, cztery kluby i dwa stadiony[7]. Później zbudowano też fabrykę konstrukcji żelbetowych „Gidrożelbeton” i otwarto lokalne muzeum historii[4].
Inwazja Rosji na Ukrainę
[edytuj | edytuj kod]W czasie inwazji Rosji na Ukrainę, 9 lipca 2022 stacja kolejowa została zniszczona przez rosyjski ostrzał[8]. Częściowo zniszczone zostały dwa pięciopiętrowe budynki[9]. W jednym z domów dotkniętych przez ostrzał znajduje się internat, w którym przebywali cywile. Całkowicie zniszczone zostały dwa wejścia. Spod gruzów wydobyto 48 ciał, w tym jedno dziecko. Udało się uratować 9 osób[10].
Siły rosyjskie rozpoczęły ofensywę w kierunku Czasiw Jaru 26 grudnia 2023[11]. Według Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych Ukrainy, Ołeksandra Syrskiego, Rosja wznowiła ofensywę lądową w kierunku Czasiw Jar od 3 stycznia 2024. Syrski poinformował, że siły rosyjskie przeprowadziły główną ofensywę na północ od miasta, od strony wsi Bohdaniwka[12]. Spośród 800 pozostałych mieszkańców miasta, głównie starszych osób, prawie wszyscy zadeklarowali, że ewakuują się wraz z siłami ukraińskimi, jeśli miasto zostanie zdobyte przez siły rosyjskie[13]. Pierwsze walki w kwietniu 2024 rozpoczęły bitwę o Czasiw Jar[14].
31 lipca 2025 potwierdzono zdobycie Czasiw Jaru przez Rosjan[15].
Według różnych ukraińskich źródeł wojskowych i rządowych, Siły Zbrojne Ukrainy wciąż kontrolują część miejscowości Czasiw Jar[16][17][18][18].
Demografia
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 Чисельність наявного населення України на 1 січня 2021 року [online], ukrcensus.gov.ua [dostęp 2021-08-18] [zarchiwizowane z adresu 2021-05-26] (ukr.).
- 1 2 Часов Яр // Советский энциклопедический словарь. редколл., гл. ред. А. М. Прохоров. 4-е изд. М., «Советская энциклопедия», 1986. стр.1486.
- 1 2 3 Часов Яр // Большой энциклопедический словарь (в 2-х тт.). / редколл., гл. ред. А. М. Прохоров. том 2. М., „Советская энциклопедия”, 1991. стр.626.
- 1 2 3 Часов Яр // Большая Советская Энциклопедия. / под ред. А. М. Прохорова. 3-е изд. том 29. М., «Советская энциклопедия», 1978. стр.29.
- ↑ Часов Яр // Большая советская энциклопедия. / под ред. А. М. Прохорова. 3-е изд. том 29. М., «Советская энциклопедия», 1978. стр.29
- ↑ Національна книга памʼяті жертв голодомору в Україні [online] (ukr.).
- ↑ Часов Яр // Большая Советская Энциклопедия. / редколл., гл. ред. Б. А. Введенский. 2-е изд. том 47. М., Государственное научное издательство «Большая Советская энциклопедия», 1957. стр.57.
- ↑ Російські удари по Донеччині: з-під завалів дістали чоловіка, згорів вокзал [online], 9 lipca 2022 (ukr.).
- ↑ Десятки людей під завалами. Росіяни обстріляли будинки на Донеччині.
- ↑ У Часовому Яру завершили рятувально-пошукові роботи.
- ↑ Срочно! Битва за Часов Яр началась: ВСУ на последнем издыхании [online], 19rusinfo.ru, 27 grudnia 2023 [dostęp 2024-08-19] (ros.).
- ↑ Russians push toward Chasiv Yar as fighting ongoing in east, says Ukrainian general [online], english.nv.ua, 3 stycznia 2024 [dostęp 2024-08-19] (ang.).
- ↑ Residents Endure Constant Shelling As Russian Forces Zero In On Frontline Chasiv Yar [online], RFE/RL, 29 grudnia 2023 [dostęp 2024-08-19] (ang.).
- ↑ As Ukraine’s Missiles Run Low, Russian Attack Pilots Are Pushing Closer To The Front Line—And Rocketing Ukrainian Troops [online], forbes.com, 8 kwietnia 2024 [dostęp 2024-08-19] (ang.).
- ↑ Sławomir Biliński, Ukraińskie miasto-forteca pada po ponad rocznej obronie. Strategiczna porażka Ukrainy! [online], Forsal.pl, 31 lipca 2025 [dostęp 2025-07-31].
- ↑ Що відбувається з Часовим Яром: Росія каже про захоплення міста, ЗСУ називає це "перформансом" [online], BBC News Україна, 31 lipca 2025 [dostęp 2025-09-30] (ukr.).
- ↑ Часів Яр залишається під контролем ЗСУ - військові [online], www.ukrinform.ua, 31 lipca 2025 [dostęp 2025-09-30] (ukr.).
- 1 2 Радіо Свобода, РФ заявила про окупацію Часового Яру. DeepState вказує, що ЗСУ залишаються в місті, „Радіо Свобода”, 31 lipca 2025 [dostęp 2025-09-30] (ukr.).
- ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения союзных республик, их территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу [online] (ros.).
- ↑ Чисельність наявного населення України на 1 січня 2013 року. Державна служба статистики України, 2013. [dostęp 2023-09-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-21)]. (ukr.).
- ↑ Чисельність наявного населення України на 1 січня 2019 року, Київ: Державна служба статистики України, 2019, s. 25 (ukr.).
- ↑ Семаковська Тетяна, Часів Яр: скільки цивільних у місті [online], Останні новини України | Бахмут IN.UA, 27 maja 2025 [dostęp 2025-08-01] (ukr.).
