Guanfacyna
| |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||
| Wzór Hilla |
C9H9Cl2N3O | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
246,09 g/mol | ||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||
| Klasyfikacja medyczna | |||||||||||||||
| ATC | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Guanfacyna – organiczny związek chemiczny z grupy agonistów receptorów α2-adrenergicznych stosowany w leczeniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) i nadciśnienia tętniczego[4].
W przeciwieństwie do leków stymulujących, guanfacyna nie jest uważana za mającą potencjał nadużywania[5].
Guanfacynę opisano po raz pierwszy w 1974 roku, a w 1986 roku została dopuszczona do użytku medycznego w Stanach Zjednoczonych[4]. W 2023 roku była 263. najczęściej przepisywanym lekiem w Stanach Zjednoczonych[6][7], gdzie jest zatwierdzona do monoterapii w leczeniu zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, a także jako uzupełnienie leczenia lekami stymulującymi[4]. Pozarejestracyjnie jest również stosowana w leczeniu zaburzeń tikowych, zaburzeń lękowych i zespołu stresu pourazowego (PTSD)[8].
W Polsce jest zarejestrowana w leczeniu ADHD u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 17 lat, dla których leki stymulujące nie są odpowiednie, nie są tolerowane lub okazały się nieskuteczne[3].
Działania niepożądane
[edytuj | edytuj kod]Skutki uboczne guanfacyny zależą od dawki[9].
- Do bardzo częstych (>10% częstości) działań niepożądanych należą senność, zmęczenie, ból głowy i ból brzucha[10].
- Do częstych (występujących u 1–10%) działań niepożądanych należą: zmniejszony apetyt, nudności, suchość w ustach, nietrzymanie moczu i wysypka[10].
Guanfacyna może powodować nadmierną senność u dzieci z zespołem nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi – w jednym badaniu odsetek zgłaszających to pacjentów wynosił 73%, w porównaniu z 6% w przypadku placebo[11][12]. Guanfacyna może pogarszać sen u dzieci z ADHD, w tym skracać całkowity czas snu[11][12]. Może powodować wydłużenie odstępu QT[13].
Interakcje
[edytuj | edytuj kod]Dostępność guanfacyny jest znacząco zależna od cytochromów CYP3A4 i CYP3A5. Leki hamujące lub indukujące te enzymy zmieniają ilość guanfacyny w krążeniu, a tym samym jej skuteczność i częstość występowania działań niepożądanych[3].
Ze względu na jej wpływ na serce, należy zachować ostrożność podczas stosowania guanfacyny z innymi lekami kardiologicznymi oraz lekami uspokajającymi[10].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 Guanfacine, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB01018 [dostęp 2026-04-06] (ang.).
- ↑ Guanfacine hydrochloride [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 3 maja 2025, numer katalogowy: G1043 [dostęp 2026-04-06].
- 1 2 3 4 5 6 Charakterystyka produktu leczniczego. Paxneury [PDF], Neuraxpharm Pharmaceuticals.
- 1 2 3 Guanfacine, [w:] Drugs.com [online] [zarchiwizowane 2018-01-15] (ang.).
- ↑ David B. Clemow, Daniel J. Walker, The Potential for Misuse and Abuse of Medications in ADHD: A Review, „Postgraduate Medicine”, 126 (5), 2014, s. 64–81, DOI: 10.3810/pgm.2014.09.2801, PMID: 25295651 (ang.).
- ↑ The Top 300 of 2023, [w:] DrugStats [online], ClinCalc [zarchiwizowane 2025-08-17] (ang.).
- ↑ Guanfacine. Drug Usage Statistics, United States, 2014–2023, [w:] DrugStats [online], ClinCalc (ang.).
- ↑ Kaplan & Sadock’s Concise Textbook of Clinical Psychiatry, wyd. 5, Philadelphia: Wolters Kluwer, 2023, s. 1811–1812, ISBN 978-1-9751-6748-6, OCLC 1264172789.
- ↑ P. Jerie, Clinical experience with guanfacine in long-term treatment of hypertension. Part II: adverse reactions to guanfacine., „British Journal of Clinical Pharmacology”, 10 (S1), 1980, DOI: 10.1111/j.1365-2125.1980.tb04924.x, PMID: 6994770, PMCID: PMC1430125 (ang.).
- 1 2 3 Intuniv 1 mg, 2 mg, 3 mg, 4 mg prolonged-release tablets, [w:] electronic Medicines Compendium [online], Datapharm, czerwiec 2017 [zarchiwizowane 2018-01-15] (ang.).
- 1 2 Shweta Anand i inni, Safety, Tolerability and Efficacy of Drugs for Treating Behavioural Insomnia in Children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: A Systematic Review with Methodological Quality Assessment, „Pediatric Drugs”, 19 (3), 2017, s. 235–250, DOI: 10.1007/s40272-017-0224-6, PMID: 28391425 (ang.).
- 1 2 Thomas A. Rugino, Effect on Primary Sleep Disorders When Children With ADHD Are Administered Guanfacine Extended Release, „Journal of Attention Disorders”, 22 (1), 2018, s. 14–24, DOI: 10.1177/1087054714554932, PMID: 25376194 (ang.).
- ↑ Marco Solmi i inni, Safety of 80 antidepressants, antipsychotics, anti-attention-deficit/hyperactivity medications and mood stabilizers in children and adolescents with psychiatric disorders: a large scale systematic meta-review of 78 adverse effects, „World Psychiatry”, 19 (2), 2020, s. 214–232, DOI: 10.1002/wps.20765, PMID: 32394557, PMCID: PMC7215080 (ang.).
