Hekseny
Hekseny, C6H12 – grupa izomerycznych organicznych związków chemicznych należących do alkenów, które mają jedno wiązanie podwójne i zbudowane są z sześciu atomów węgla. W zależności od położenia wiązania podwójnego rozróżnia się 3 izomery funkcyjne heksenów prostołańcuchowych (1-heksen, 2-heksen, 3-heksen), przy czym 2-heksen i 3-heksen występują w formach cis i trans. Istnieje również 13 heksenów rozgałęzionych, w tym 3-metylo-2-penten i 4-metylo-2-penten występujące w formach cis i trans oraz 3-metylo-1-penten występujący w postaci dwóch enancjomerów.
Związki te są w normalnych warunkach cieczami, praktycznie nierozpuszczalnymi w wodzie, ale za to rozpuszczalnymi w takich rozpuszczalnikach organicznych jak np. etanol, benzen, chloroform, eter dietylowy czy aceton[1.1][1.2][1.3][1.4]. 1-Heksen wykorzystywany jest jako komonomer w procesach otrzymywania tworzyw sztucznych, np. LLDPE (liniowy polietylen o niskiej gęstości)[2].
| Nazwa systematyczna i inne nazwy |
Numer CAS | Struktura chemiczna | Temp. topnienia (°C) | Temp. wrzenia (°C) | Gęstość (g/cm³) | Wsp. załamania | Źródło |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| heks-1-en 1-heksen n-heksen |
592-41-6 |  |
−139,76 | 63,4 | 0,6688 (25 °C) | 1,3852 (25 °C) | [1.3] |
| (Z)-heks-2-en (Z)-2-heksen cis-2-heksen |
7688-21-3 | -hex-2-ene_200.svg) |
−141,12 | 68,9 | 0,6824 (25 °C) | 1,3979 (20 °C) | [1.3] |
| (E)-heks-2-en (E)-2-heksen trans-2-heksen |
4050-45-7 | -hex-2-ene_200.svg){kind=small} |
−133,1 | 67,85 | 0,6733 (25 °C) | 1,3936 (20 °C) | [1.3] |
| (Z)-heks-3-en (Z)-3-heksen cis-3-heksen |
7642-09-3 | -hex-3-ene_200.svg) |
−138,7 | 66,4 | 0,6778 (20 °C) | 1,3947 (20 °C) | [1.3] |
| (E)-heks-3-en (E)-3-heksen trans-3-heksen |
13269-52-8 | -hex-3-ene_200.svg){kind=small} |
−113,7 | 67,06 | 0,6772 (20 °C) | 1,3943 (20 °C) | [1.3] |
| 2-metylopent-1-en 2-metylo-1-penten |
763-29-1 |  |
−135,7 | 62,1 | 0,6799 (20 °C) | 1,3920 (20 °C) | [1.4] |
| 2-metylopent-2-en 2-metylo-2-penten |
625-27-4 |  |
−135,0 | 67,3 | 0,6863 (20 °C) | 1,4004 (20 °C) | [1.4] |
| (3R)-3-metylopent-1-en (3R)-3-metylo-1-penten |
39914-58-4 | -3-methylpent-1-ene_200.svg) |
−154,5 | 54 | 0,6675 (20 °C) | 1,3841 (20 °C) | [a][1.4] |
| (3S)-3-metylopent-1-en (3S)-3-metylo-1-penten |
5026-95-9 | -3-methylpent-1-ene_200.svg) | |||||
| (Z)-3-metylopent-2-en (Z)-3-metylo-2-penten cis-3-metylo-2-penten |
922-62-3 | -3-methylpent-2-ene_200.svg) |
−135,1 | 70,4 | 0,6886 (25 °C) | 1,4016 (20 °C) | [1.4] |
| (E)-3-metylopent-2-en (E)-3-metylo-2-penten trans-3-metylo-2-penten |
616-12-6 | -3-methylpent-2-ene_200.svg) |
−138,5 | 67,67 | 0,6930 (25 °C) | 1,4045 (20 °C) | [1.4] |
| 4-metylopent-1-en 4-metylo-1-penten izoheksen |
691-37-2 |  |
−153,9 | 54 | 0,6642 (20 °C) | 1,3828 (20 °C) | [1.4] |
| (Z)-4-metylopent-2-en (Z)-4-metylo-2-penten cis-4-metylo-2-penten |
691-38-3 | -4-methylpent-2-ene_200.svg) |
−134,8 | 56,4 | 0,6690 (20 °C) | 1,3800 (20 °C) | [1.4] |
| (E)-4-metylopent-2-en (E)-4-metylo-2-penten trans-4-metylo-2-penten |
674-76-0 | -4-methylpent-2-ene_200.svg) |
−140,8 | 58,58 | 0,6686 (20 °C) | 1,3889 (20 °C) | [1.4] |
| 2-etylobut-1-en 2-etylo-1-buten |
760-21-4 |  |
−132,0 | 64,7 | 0,6894 (20 °C) | 1,3969 (20 °C) | [1.2] |
| 2,3-dimetylobut-1-en 2,3-dimetylo-1-buten |
563-78-0 |  |
−157,27 | 55,59 | 0,6803 (20 °C) | 1,3995 (20 °C) | [1.1] |
| 2,3-dimetylobut-2-en 2,3-dimetylo-2-buten |
563-79-1 |  |
−74,3 | 73,19 | 0,7080 (20 °C) | 1,4122 (20 °C) | [1.1] |
| 3,3-dimetylobut-1-en 3,3-dimetylo-1-buten neoheksen |
558-37-2 |  |
−115,2 | 41,24 | 0,6529 (20 °C) | 1,3763 (20 °C) | [1.1] |
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]
- ↑ Właściwości fizyczne podane dla mieszaniny racemicznej (numer CAS: 760-20-3).
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- Physical Constants of Organic Compounds, [w:] CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 97, Boca Raton: CRC Press, 2016, ISBN 978-1-4987-5429-3, OCLC 961861918 (ang.).
- ↑ Karl Griesbaum i inni, Hydrocarbons, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, s. 25, DOI: 10.1002/14356007.a13_227 (ang.).
