Propan

Propan
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	propan
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	bezbarwny gaz
Wzór Hilla	C3H8
Inne wzory	CH3CH2CH3
Masa molowa	44,10 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	74-98-6
PubChem	6334
SMILES
	CCC
InChI
	InChI=1S/C3H8/c1-3-2/h3H2,1-2H3
	InChIKey
	ATUOYWHBWRKTHZ-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Gęstość
	0,001874 g/cm³ (15 °C); gaz
	Rozpuszczalność w wodzie
	rozpuszczalny: 75 mg/l (20 °C)
	w innych rozpuszczalnikach
	etanol, dobrze w eterze dietylowym, słabo w benzenie
Temperatura topnienia	−187,75 °C
Temperatura wrzenia	−42,11 °C
Punkt potrójny	−187,7 °C; 1,96×10−5 Pa;
Punkt krytyczny	96,74 °C; 4,25 MPa; 0,226 g/cm³;
logP	2,36
Lepkość	8,2 μPa·s (27 °C)
Budowa
Moment dipolowy	(0,084 ± 0,001) D
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H220, H280
Zwroty P	P210, P377, P381, P410+P403
	NFPA 704
	4 0 0
Temperatura zapłonu	−104 °C
Temperatura samozapłonu	450 °C
Granice wybuchowości	2,1–9,5%
Numer RTECS	TX2275000
	Podobne związki
Podobne związki	propen, propyn
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Propan, C₃H₈ – organiczny związek chemiczny z grupy alkanów, bezbarwny i bezwonny gaz. Ma większą gęstość od powietrza.

Propan jest nierozpuszczalny w wodzie, rozpuszcza się w etanolu i eterze dietylowym. Występuje w niewielkich ilościach w gazie ziemnym oraz w większych ilościach w ropie naftowej. Z ropy naftowej wydziela się go w czasie destylacji w formie mieszaniny z butanem, którą stosuje się jako paliwo, znane jako LPG służące do napełniania butli do kuchenek oraz napędzania pojazdów. Spalenie 1 kg gazu powoduje powstanie ok. 1,6 kg wody i 3 kg dwutlenku węgla.

Propan, jak wszystkie alkany, jest mało reaktywny. W podwyższonych temperaturach ulega reakcji spalania i reaguje z chlorowcami, w wyniku czego powstaje mieszanina chlorowcopochodnych propanu. Propan jest reagentem w wielu syntezach organicznych, jest też badany jako potencjalny surowiec w syntezie propylenu^[5]^[6] i kwasu akrylowego^[7]^[8]^[9]^[10]. Jest również wykorzystywany do produkcji tzw. green gas, który powstaje po dodaniu niewielkiej ilości oleju silikonowego i stosowany jest w replikach ASG.

Zobacz też

lista czynników chłodniczych

Przypisy

CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 95, Boca Raton: CRC Press, 2014, ISBN 978-1-4822-0867-2, OCLC 911557441 (ang.).
1. 1 2 3 4 S. 3-464.
2. ↑ S. 6-168.
3. ↑ S. 6-71.
4. ↑ S. 6-229.
5. ↑ S. 9-58.
6. 1 2 3 S. 16-20.
1 2 3 4 5 6 Propane, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 10020 [dostęp 2015-12-09] (niem. • ang.).
1 2 Propan (nr 769037) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2015-12-09].
↑ Propan (nr 769037) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2015-12-09]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
↑ MaurinM. Salamanca-Guzmán MaurinM., Yordy EnriqueY.E. Licea-Fonseca Yordy EnriqueY.E., AdrianaA. Echavarría-Isaza AdrianaA., ArnaldoA. Faro ArnaldoA., Luz AmparoL.A. Palacio-Santos Luz AmparoL.A., Oxidative dehydrogenation of propane with cobalt, tungsten and molybdenum based materials, „Revista Facultad de Ingeniería Universidad de Antioquia” (84), 2017, s. 97–104, DOI: 10.17533/udea.redin.n84a11 .
↑ Synthesis of two new Nickel and Copper- Nickel vanadates used for propane oxidative dehydrogenation, „Revista Facultad de Ingeniería Universidad de Antioquia”, 67, 2013 .
↑ Raoul NaumannR.N. d’Alnoncourt Raoul NaumannR.N., Lénárd-IstvánL.I. Csepei Lénárd-IstvánL.I., MichaelM. Hävecker MichaelM., FrankF. Girgsdies FrankF., Manfred E.M.E. Schuster Manfred E.M.E., The reaction network in propane oxidation over phase-pure MoVTeNb M1 oxide catalysts, „Journal of Catalysis”, 311, 2014, s. 369–385, DOI: 10.1016/j.jcat.2013.12.008 .
↑ MichaelM. Hävecker MichaelM., SabineS. Wrabetz SabineS., JuttaJ. Kröhnert JuttaJ., Lenard-IstvanL.I. Csepei Lenard-IstvanL.I., Raoul NaumannR.N. d’Alnoncourt Raoul NaumannR.N., Surface chemistry of phase-pure M1 MoVTeNb oxide during operation in selective oxidation of propane to acrylic acid, „Journal of Catalysis”, 285 (1), 2012, s. 48–60, DOI: 10.1016/j.jcat.2011.09.012 .
↑ Lénárd-IstvánL.I. Csepei Lénárd-IstvánL.I., Kinetic studies of propane oxidation on Mo and V based mixed oxide catalysts [rozprawa doktorska], Berlin: Technischen Universität Berlin, Fakultät II – Mathematik und Naturwissenschaften, 2011 [dostęp 2019-04-22] (ang.).
↑ KazuhikoK. Amakawa KazuhikoK., Yury V.Y.V. Kolen’ko Yury V.Y.V., AlbertoA. Villa AlbertoA., Manfred E/M.E./ Schuster Manfred E/M.E./, Lénárd-IstvánL.I. Csepei Lénárd-IstvánL.I., Multifunctionality of Crystalline MoV(TeNb) M1 Oxide Catalysts in Selective Oxidation of Propane and Benzyl Alcohol, „ACS Catalysis”, 3 (6), 2013, s. 1103–1113, DOI: 10.1021/cs400010q .

[CRC-1] CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M.W.M. Haynes (red.), wyd. 95, Boca Raton: CRC Press, 2014, ISBN 978-1-4822-0867-2, OCLC 911557441 (ang.).
1 2 3 4 S. 3-464.

↑ S. 6-168.

↑ S. 6-71.

↑ S. 6-229.

↑ S. 9-58.

1 2 3 S. 16-20.

[2] 1 2 3 4 S. 3-464.

[4] S. 6-168.

[5] S. 6-71.

[6] S. 6-229.

[7] S. 9-58.

[10] 1 2 3 S. 16-20.

[GESTIS-3] 1 2 3 4 5 6 Propane, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 10020 [dostęp 2015-12-09] (niem. • ang.).

[SA-8] 1 2 Propan (nr 769037) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2015-12-09].

[SA-US-9] Propan (nr 769037) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2015-12-09]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)

[11] MaurinM. Salamanca-Guzmán MaurinM., Yordy EnriqueY.E. Licea-Fonseca Yordy EnriqueY.E., AdrianaA. Echavarría-Isaza AdrianaA., ArnaldoA. Faro ArnaldoA., Luz AmparoL.A. Palacio-Santos Luz AmparoL.A., Oxidative dehydrogenation of propane with cobalt, tungsten and molybdenum based materials, „Revista Facultad de Ingeniería Universidad de Antioquia” (84), 2017, s. 97–104, DOI: 10.17533/udea.redin.n84a11 .

[12] Synthesis of two new Nickel and Copper- Nickel vanadates used for propane oxidative dehydrogenation, „Revista Facultad de Ingeniería Universidad de Antioquia”, 67, 2013 .

[13] Raoul NaumannR.N. d’Alnoncourt Raoul NaumannR.N., Lénárd-IstvánL.I. Csepei Lénárd-IstvánL.I., MichaelM. Hävecker MichaelM., FrankF. Girgsdies FrankF., Manfred E.M.E. Schuster Manfred E.M.E., The reaction network in propane oxidation over phase-pure MoVTeNb M1 oxide catalysts, „Journal of Catalysis”, 311, 2014, s. 369–385, DOI: 10.1016/j.jcat.2013.12.008 .

[14] MichaelM. Hävecker MichaelM., SabineS. Wrabetz SabineS., JuttaJ. Kröhnert JuttaJ., Lenard-IstvanL.I. Csepei Lenard-IstvanL.I., Raoul NaumannR.N. d’Alnoncourt Raoul NaumannR.N., Surface chemistry of phase-pure M1 MoVTeNb oxide during operation in selective oxidation of propane to acrylic acid, „Journal of Catalysis”, 285 (1), 2012, s. 48–60, DOI: 10.1016/j.jcat.2011.09.012 .

[15] Lénárd-IstvánL.I. Csepei Lénárd-IstvánL.I., Kinetic studies of propane oxidation on Mo and V based mixed oxide catalysts [rozprawa doktorska], Berlin: Technischen Universität Berlin, Fakultät II – Mathematik und Naturwissenschaften, 2011 [dostęp 2019-04-22] (ang.).

[16] KazuhikoK. Amakawa KazuhikoK., Yury V.Y.V. Kolen’ko Yury V.Y.V., AlbertoA. Villa AlbertoA., Manfred E/M.E./ Schuster Manfred E/M.E./, Lénárd-IstvánL.I. Csepei Lénárd-IstvánL.I., Multifunctionality of Crystalline MoV(TeNb) M1 Oxide Catalysts in Selective Oxidation of Propane and Benzyl Alcohol, „ACS Catalysis”, 3 (6), 2013, s. 1103–1113, DOI: 10.1021/cs400010q .

[2] 1 2 3 4 S. 3-464.

[4] S. 6-168.

[5] S. 6-71.

[6] S. 6-229.

[7] S. 9-58.

[10] 1 2 3 S. 16-20.

[1.1]

[2]

[1.2]

[1.3]

[1.4]

[1.5]

[3]

[4]

[1.6]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

Niższe alkany (C1–C10)	metan (CH₄) etan (C₂H₆) propan (C₃H₈) butan (C₄H₁₀) pentan (C₅H₁₂) heksan (C₆H₁₄) heptan (C₇H₁₆) oktan (C₈H₁₈) nonan (C₉H₂₀) dekan (C₁₀H₂₂)
Wyższe alkany (>C10)	undekan (C₁₁H₂₄) dodekan (C₁₂H₂₆) tridekan (C₁₃H₂₈) heksadekan (C₁₆H₃₄) ikozan (C₂₀H₄₂) tetrakozan (C₂₄H₅₀) nonakozan (C₂₉H₆₀) hentriakontan (C₃₁H₆₄)