Samuel Doe
| Samuel Doe | |
|---|---|
 | |
| 1982'de Doe | |
| 21. Liberya Devlet Başkanı | |
| Görev süresi 6 Ocak 1986 - 9 Eylül 1990 (4 yıl, 246 gün) | |
| Yardımcı | Harry Moniba |
| Yerine geldiği | Kendisi (Halkın Kurtuluş Konseyi Başkanı olarak) |
| Yerine gelen | Amos Sawyer (Geçici) |
| Halkın Kurtuluş Konseyi Başkanı | |
| Görev süresi 12 Nisan 1980 - 6 Nisan 1986 (5 yıl, 359 gün) | |
| Yardımcı | Thomas Weh Syen Nicholas Podier |
| Yerine geldiği | William R. Tolbert Jr. (Devlet Başkanı) |
| Yerine gelen | Kendisi (Devlet Başkanı) |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | Samuel Kanyon Doe 6 Mayıs 1951 Tuzon, Liberya |
| Ölüm | 9 Eylül 1990 (39 yaşında) Monrovia, Liberya |
| Ölüm nedeni | İşkence |
| Partisi | Ulusal Demokrat Parti |
| Evlilik(ler) | Nancy Doe |
| Çocuk(lar) | 5 |
| Bitirdiği okul | Liberya Üniversitesi |
| Mesleği | Asker, Siyasetçi |
| Askerî hizmeti | |
| Bağlılığı |  Liberya |
| Hizmet yılları | 1969-1985 |
| Rütbesi | Astsubay başçavuş |
| Çatışma/savaşları | Birinci Liberya İç Savaşı |
Samuel Kanyon Doe (6 Mayıs 1951[1] - 9 Eylül 1990), Liberyalı asker ve siyasetçiydi[2] ve 1986'dan 1990'daki idamına kadar Liberya'nın 21. Cumhurbaşkanı olarak görev yaptı. 1980'den 1986'ya kadar Halkın Kurtuluş Konseyi (PRC) Başkanı olarak ve daha sonra 1986'dan 1990'a kadar ilk yerli cumhurbaşkanı olarak Liberya'yı yönetti.[1]
Krahn etnik grubuna mensup olan Doe, 1980'de devlet başkanı William Tolbert ve True Whig Partisi'ni deviren şiddetli darbeyi gerçekleştirdiğinde Liberya Silahlı Kuvvetleri'nde (AFL) başçavuştu ve Liberya'nın ilk yerli lideri olarak 133 yıllık Amerikan-Liberya yönetimini sona erdirdi.[1] Doe, Liberya Anayasasını askıya aldı, general rütbesini aldı ve kendisini fiili devlet başkanı olarak atayarak geçici bir askerî hükûmet olarak PRC'yi kurdu.[1]
Doe, 1984'te Halkın Kurtuluş Konseyi'ni feshetti ve 1985'te yapılan yeni bir demokratik anayasa ve genel seçimlerle rejimini meşrulaştırmaya çalıştı. Oyların %51'ini alarak kazandı, ancak seçimde yaygın seçim hileleri iddiaları vardı.[1] Doe, Liberya limanlarını Kanada, Çin ve Avrupa gemilerine açtı; bu da önemli miktarda yabancı yatırım getirdi ve Liberya'nın vergi cenneti olarak ün kazanmasına yol açtı. Doe, Soğuk Savaş sırasında Sovyet karşıtı duruşu nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri'nden destek aldı.
Doe'nun yönetimi, otoriterlik, yolsuzluk, Krahn kabilesine mensup kişilere yönelik kayırmacılık ve özellikle 1985'teki darbe girişiminden sonra Gio ve Mano kabilelerine yönelik zulümle bağdaştırıldı; bu durum, Liberya halkının ve Amerika Birleşik Devletleri'nin rejime karşı gittikçe artan muhalefetine sebep oldu. Birinci Liberya İç Savaşı, Aralık 1989'da Charles Taylor liderliğindeki Doe karşıtı Liberya Ulusal Yurtsever Cephesi'nin (NPFL) Samuel Doe'yi devirmek için Fildişi Sahili'nden Liberya'ya girmesiyle başladı. Ertesi yıl, Doe, Prince Johnson liderliğindeki NPFL'nin bir ayrılıkçı grubu olan Bağımsız Liberya Ulusal Yurtsever Cephesi (INPFL) tarafından yakalandı ve 12 saat süren ağır işkencelerden sonra infaz edildi.[3]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1 2 3 4 5 "Samuel K. Doe | president of Liberia". Encyclopedia Britannica (İngilizce). 4 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2019.
- ↑ "Samuel K. Doe | president of Liberia". Encyclopedia Britannica (İngilizce). 4 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2019.
- ↑ "Liberia : Samuel Doe, death washed down with a Budweiser". The Africa Report.com (İngilizce). 10 Kasım 2021. 26 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2021.
