close
Ir al contenido

Lacertilia

De Biquipedia
Lacertilia
Varanus niloticus
Denominacions populars
lacertilios
Clasificación cientifica
Eukaryota
Animalia
Vertebrata
Chordata
Reptilia
Diapsida
Squamata
Lacertilia
Infraordens
Infraordens de Lacertilia:

Os lacertilios (nombre cientifico Lacertilia) son un suborden de reptils que incluye a mayoría de reptils actuals, como os varans, iguanas, coritofanidos, camalions, sargantanas y geckos asinas como cualques formas fósils muit notables, como os mosasauros d'o Cretacio superior.

Chunto a os subordens d'as sirpients (Serpentes) y d'as cilias (Amphisbaenia), forman l'orden Squamata. Os lacertilios comprende cuasi 5.000 especies.

Dinantes se denominaban sauros[1] (Sauria) a o suborden formau por os lacertilios y as sirpients, pero como que ha resultau estar parafiletico, o nombre Sauria s'aplica agora a un clado mayor de reptils que incluye a mayoría d'os diapsidos.

De fueras de bella forma emblematica, a mes gran part d'as especies d'este suborden pueden recibir en aragonés a denominación una denominación chenerica en aragonés que corresponde a engardaixo[1][nota 1] u fardacho[1][nota 2], u un conchunto de variants intermedias entre estas dos palabras.

Biolochía y ecolochía

[editar | modificar o codigo]

Os engardaixos s'alimentan cheneralment d'invertebraus como insectos u aracnidos, y en ocasions (y dependendo d'a especie) de chicoz vertebrados, incluindo a atras especies d'engardaixos. Unas poco especies son omnivoras y pueden minchar plantas.[2].[3][4] A mayoría d'os engardaixos ponen uegos, encara que unas poco especies los retienen en o suyo interior y paren dreitament (ovoviviparos).

  1. Con as variants cirgandacho, gardaixo, ingardaixo, ixangardaixo, ixingardaixo, langardaixo, lingardaixo, llangardaixo, sagardacho, sangardacho, sargantacho, singardaixo, xadargacho, xardagacho, xingardaixo, zagardacho, zangardacho, zargalgacho, zargaracho y zargatacho.
  2. Con as variants gardacho, alfardacho, algardacho, lagardacho, agardacho, ladracho, lagrandacho y esgardacho.

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. 1 2 3 (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).
  2. Bryan G. Fry, Stephen Wroec, Wouter Teeuwissed, et al (2009). «A central role for venom in predation by Varanus komodoensis (Komodo Dragon) and the extinct giant Varanus (Megalania) priscus''». Proceedings of the National Academy of Sciences (en inglés) 106' (22): 8969-8974. doi:10.1073/pnas.0810883106. "A central role for venom in predation by Varanus komodoensis (Komodo Dragon) and the extinct giant Varanus (Megalania) priscus'". DOI:10.1073/pnas.0810883106.
  3. Carl Zimmer (25 de mayo de 2009). Venom Might Boost Dragons Bite (en inglés). San Diego Tribune. Consultado el 27 de octubre de 2009."Venom Might Boost Dragons Bite".
  4. Anthony Bartkewicz (19 de mayo de 2009). Study:Komodo Dragons Kill With Venom (en inglés). Fox News Service. Consultado el 27 de octubre de 2009. Plantilla:Enlace roto(enlace roto disponible en Internet Archive; véase el historial y la última versión).Plantilla:Enlace roto