Natria dutionito

Natria dutionito
Kemia strukturo de la Natria dutionito
Blanka kristaloj de natria dutionito
Alternativa(j) nomo(j)
Dutionato de natrio Natria salo de dutionita acido
Kemia formulo	Na2S2O4
CAS-numero-kodo	7775-14-6
ChemSpider kodo	22897
PubChem-kodo	24489
Fizikaj proprecoj
Aspekto	blanka ĝis flava kristaleca pulvoro, klarcitronaj koloraj flokoj, malpeza sulfurodoro
Molmaso	174.107 (anhidra) 210.146 g mol−1 (duhidrata)
Denseco	2.38 (anhidra) g/cm3
Fandopunkto	52 °C
Solvebleco	Akvo:18.2 g/100 mL (anhidra, 20 °C) 21.9 g/100 mL (duhidrata, 20 °C)
Mortiga dozo (LD50)	5000 mg/kg (muso, buŝa)
Ekflama temperaturo	100 °C (212 ℉; 373 K) °C
Memsparka temperaturo	90 °C
Sekurecaj Indikoj
Risko	R7 R22 R31
Sekureco	S(S2) S7/8 S26 S28 S43
Pridanĝeraj indikoj
Danĝero Xn Noca por la sano T Toksa
GHS etikedigo de kemiaĵoj
GHS Damaĝo-piktogramo
GHS Signalvorto	Damaĝa substanco
GHS Deklaroj pri damaĝoj	H251, H302, H411
GHS Deklaroj pri antaŭgardoj	P235+410, P264, P270, P273, P280, P301+312, P330, P391, P407, P410, P420, P501
Escepte kiam indikitaj, datumoj estas prezentataj laŭ iliaj normaj kondiĉoj pri temperaturo kaj premo (25 °C kaj 100 kPa)

Natria dutionito, dutionito de natrio aŭ Na₂S₂O₄ estas neorganika komponaĵo, blanka kristalo kun malforta sulfurodoro, rezultanta el natria hidroksido kaj dutionita acido. Kvankam ĝi plejparte estas stabila, ĝi malkomponiĝas en varma akvo kaj acidaj solvaĵoj. Kelkfoje ĉi-varmo sufiĉas por bruligi la ĉirkaŭantajn oksidivajn materialojn.

Ĝi estas akvosolvebla, kaj sub longedaŭra ekspozicio al fajro aŭ apudeco al varmaj enhavaĵoj, ĉi-materialo povas subite rompiĝi. Ĝi same uzatas en tinkturoj kaj blankigo de ligna pulpo.

Sintezoj

Sintezo 1

• Estiĝo de natria dutionito pere de metala zinko kaj sulfura duoksido ĉe malalta temperaturo:

${\mathsf {2\;NaOH+SO_{2}+Zn\ {\xrightarrow {0^{o}C}}\ Na_{2}S_{2}O_{4}+Zn(OH)_{2}\downarrow }}$

Sintezo 2

• Amalgamo de natrio-hidrargo kaj sulfura duoksido ĉe malalta temperaturo:

${\mathsf {2\;SO_{2}+2\;Na_{Hg}\ {\xrightarrow {10^{o}C}}\ Na_{2}S_{2}O_{4}}}$

Sintezo 3

• Elektrolizo de solvaĵo da natria bisulfito ĉe malalta temperaturo:

${\mathsf {4\;NaHSO_{3}\ {\xrightarrow {0^{o}C,e^{-}}}\ 2\;Na_{2}S_{2}O_{4}+O_{2}\uparrow +2\;H_{2}O}}$

Sintezo 4

• Ĝi prepareblas per reakcio inter natria acetato, sulfura duoksido kaj natria hidroksido:

$\mathrm {HCOONa+2\;SO_{2}+NaOH\longrightarrow Na_{2}S_{2}O_{4}+CO_{2}+H_{2}O}$

Sintezo 5

• Ĝi estiĝas per reakcio inter la natria borohidrido, sulfura duoksido kaj natria hidroksido:

$\mathrm {NaBH_{4}+8\;SO_{2}+8\;NaOH\longrightarrow }$$\mathrm {4\;Na_{2}S_{2}O_{4}+NaBO_{2}+6\;H_{2}O}$

Sintezo 6

• Ĝi prepareblas kiam sulfura dioksido reakcias kun metala zinko:

$\mathrm {Zn+2\;SO_{2}\longrightarrow ZnS_{2}O_{4}}$

Sintezo 7

• Poste, la zinka dutionito reakcias kun natria hidroksido por estigi la natrian dutioniton.

$\mathrm {ZnS_{2}O_{4}+2\;NaOH\longrightarrow Zn(OH)_{2}+Na_{2}S_{2}O_{4}}$

Reakcioj

Reakcio 1

• Ĝi malkomponiĝas kiam hejtata:

${\mathsf {2\;Na_{2}S_{2}O_{4}\ {\xrightarrow {52^{o}C}}\ Na_{2}SO_{3}S+Na_{2}S_{2}O_{5}}}$

Reakcio 2

• La kristala salo estiĝas per hejtado de etanola solvaĵo:

${\mathsf {Na_{2}S_{2}O_{4}\cdot 2\;H_{2}O\ {\xrightarrow {40-50^{o}C}}\ Na_{2}S_{2}O_{4}\downarrow +2\;H_{2}O}}$

Reakcio 3

• Per hejtata akvo ĝi suferas disproporcion:

${\mathsf {2\;Na_{2}S_{2}O_{4}+H_{2}O\ {\xrightarrow {T}}\ 2\;NaHSO_{3}+Na_{2}SO_{3}S}}$

Reakcio 4

• Ĝi malkomponiĝas en la ĉeesto de acido, malvarme:

${\mathsf {Na_{2}S_{2}O_{4}+2HCl\ {\xrightarrow {0^{o}C}}\ 2\;NaCl+H_{2}S_{2}O_{4}}}$

Reakcio 5

• aŭ en media temperaturo

${\mathsf {2\;Na_{2}S_{2}O_{4}+2HCl+H_{2}O\ {\xrightarrow {20^{o}C}}\ 3\;NaHSO_{3}+S\downarrow +NaCl}}$

Reakcio 6

• Ĝi spontanee oksidiĝas per la atmosfera oksigeno:

${\mathsf {2\;Na_{2}S_{2}O_{4}+O_{2}\ {\xrightarrow {}}\ 2\;Na_{2}S_{2}O_{5}}}$

Reakcio 7

• Ĝi oksidiĝas al natria bisulfito en la ĉeesto de akvo kaj oksigeno:

${\mathsf {2\;Na_{2}S_{2}O_{4}+O_{2}+2\;H_{2}O\ {\xrightarrow {}}\ 4\;NaHSO_{3}}}$

Reakcio 8

• Ĝi restarigas la metalojn malpli aktivajn:

${\mathsf {Na_{2}S_{2}O_{4}+2\;AgNO_{3}\ {\xrightarrow {}}\ 2\;Ag\downarrow +2SO_{2}\uparrow +2\;NaNO_{3}}}$

Literaturo

• Sigma Aldrich
• ChemicalLand21
• Organic Chemistry Portal
• Cameo Chemicals
• Environmentally Benign Approaches for Pulp Bleaching, Pratima Bajpai
• Nitric Oxide Protocols, Michael A. Titheradge
• Molecular Toxicology, P. David Josephy, Bengt Mannervik
• Pulp Bleaching Today, Hans Ulrich Suess
• Analytical Electrochemistry in Textiles, P Westbroek, G Priniotakis, P Kiekens