Paskalis 2.

Fundur Paskalisar 2. páfa og Filippus 1. Konungs í Frakklandi, 1107. Myndlýsing í handritinu Grandes Chroniques de France frá 1370-1379

Paskalis 2. páfi (latína: Paschalis II; 1050 – 21. janúar 1118), fæddur Raniero Raineri di Bleda, var leiðtogi kaþólsku kirkjunnar og stjórnandi Páfaríkisins frá 13. ágúst 1099 til dauðadags árið 1118. Hann varð munkur í Cluny-klaustrinu í mið Frakklandi og var gerður að kardinálapresti í San Clemente-kirkjunni í Róm af Gregoríusi 7. páfa (1073–85) árið 1073. Hann var vígður sem arftaki Úrbanusar 2. páfa (1088–99) þann 19. ágúst 1099 og tók sér nafnið Paskalis 2. Páfatíð hans stóð yfir í næstum tuttugu ár sem var óvenju löng fyrir páfa á miðöldum.

Líf og starf

Þegar kardínálarnir söfnuðust saman til að velja eftirmann Úrbanusar 2. páfa var Rainerio kardináli einróma valinn nýr páfi. Hann tók ekki vel í valið og hélt því fram að hann hafi aðeins verið munkur og það gerði hann óhæfan sem páfa þar sem hann skorti reynslu af þeim erfiðu vandamálum sem páfastóllinn stóð frammi fyrir.

Paskalis 2. erfði skrýðingardeiluna frá forverum sínum Gregoríusi 7. og Úrbanusi 2. Baráttan um hver hefði rétt til að skipa biskupa og páfa hélt áfram við Hinrik 4. keisara hins Heilaga rómverska ríki, og son hans, Hinrik 5.

Skjal Paskalis 2. páfa frá 1113 handa reglu Jóhannesarriddara, sem breytti samtökum sem höfðu verið samfélag guðrækinna manna í kirkjustofnun. Með þessu skjali var reglan viðurkennd sem herskár hluti rómversk-kaþólsku kirkjunnar, með páfavernd yfir eignum þeirra í Evrópu og Asíu.

Þegar mótpáfinn Klemens 3. lést árið 1099, hélt Hinrik 4. fram rétti sínum til að skipa biskupa og páfa. Þrír mótpáfar (Teódóríkur (mótpáfi 8. september 1100), Adalbert (mótpáfi janúar 11001 – febrúar 1102) og Silvester 4. 8 nóvember 1105 – 11 apríl 1111) voru skipaðir af keisara hver á fætur öðrum, allir þrír voru teknir til fanga og lokaðir inni í klaustri eða fangelsi á valdatíma Paskal 2.

Henrik 5. sem var konungur Þýskalands (frá 1099 til 1125) og keisari hins Heilaga rómverska ríkis (frá 1111 til 1125), var enn harðfylgnari í skrýðingardeilunni en faðir hans Hinrik 4. Keisari. Árið 1106 tókst honum að leysa skryðingardeilur í Englandi, þar sem Anselm, erkibiskup af Kantaraborg, hafði átt í viðræðum við Hinrik 1. konung, með því að halda réttinum til að vígja biskupa, gegn því að afhenda rétti til veraldlegar léna. Hinrik 5. fór með her til Ítalíu 1111 og setti Paskal í fangelsi í 61 dag til að fá vilja sínum fram.

Paskal og löndin í norðri

Paskalis 2. páfi hafði flutt Norðurlönd frá erkibiskupsdæminu í Bremen árið 1104 og sett þau undir sérstakt erkibiskupsdæmi í Lundi. Erkibiskupinn Assar Þorkilsson (latína: Asserus Thorkilli) í Lundi vígði Eirík Upsa Gnúpsson som „biskup yfir Grænlandi og Vínlandi á svæðum vantrúaðra“ (Episcopus Groenlandiae et Vinlandiae in partibus infidelium) árið 1121. Garðar á Grænlandi var gert að biskupsstól 1124.