Sedymentologia
Sedymentologia – nauka o powstawaniu skał osadowych, a bardziej szczegółowo, dziedzina geologii zajmującą się procesami powstawania, wietrzenia, erozji, transportu, depozycji (sedymentacji) i diagenezy skał osadowych. Sedymentologia szczegółowo zajmuje się analizą współczesnych elementów krajobrazu Ziemi (środowisk sedymentacyjnych) pod kątem przytoczonych procesów geologicznych.
Zgodnie z zasadą uniformitaryzmu, badania sedymentologiczne współczesnych osadów znajdują zastosowanie w interpretacji historii geologicznej, czyli środowiska powstawania i późniejszych przemian skał osadowych i zawartych w nich struktur. Zasada pierwotnego poziomego ułożenia warstw zakłada, że osady są deponowane zgodnie z kątem naturalnego zsypu i najczęściej tworzą poziomo lub połogo zalegające warstwy skał. Z tą zasadą jest związane także pierwotne pionowe następstwo występowania skamieniałości powstałych w kolejnych etapach rozwoju basenu sedymentacyjnego. Zasada poziomej ciągłości podaje, że warstwy osadów pierwotnie rozciągają się w każdym kierunku, chyba że są ograniczone poprzez jakiś obiekt, ukształtowanie terenu lub materiał nie może być dalej transportowany w wyniku stopniowej utraty energii środowiska transportu.
Skały osadowe oraz luźne osady pokrywają około 80 procent powierzchni Ziemi[1]. W przypadku zarówno lądowej, jak i morskiej części Polski, są to głównie osady czwartorzędowe. Skały osadowe mają ważne znacznie ekonomiczne:
- są związane ze złożami metali, soli, surowców energetycznych: ropy, gazu, węgla, itp.,
- tworzą większość zbiorników wód gruntowych,
- służą jako materiały budowlane i ozdobne lub surowce do produkcji materiałów budowlanych,
- stanowią podłoże gruntowe dla obiektów budowlanych, a ich pochodzenie decyduje o jego właściwościach fizycznych i mechanicznych.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Wojciech Jaroszewski, Leszek Marks, Andrzej Radomski, Słownik geologii dynamicznej, Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1985, ISBN 83-220-0196-7, OCLC 830183626.
- R.L. Folk, Petrology of Sedimentary Rocks, Hemphill 1965 [zarchiwizowane 2017-05-19] (ang.).
.jpg)
