Maroku
Kingdom of Morocco | |
|---|---|
 Flamuri
 Emblema
| |
| Motoja: ٱللَّٰه، ٱلْوَطَن، ٱلْمَلِك "Allāh, al-Waṭan, al-Malik" "God, Country, King"[1] | |
| Himni: ٱلنَّشِيْد ٱلْوَطَنِي "an-Našīd al-Waṭanīy" "Cherifian Anthem" | |
.svg) Location of Morocco in northwest Africa
Undisputed territory of Morocco
| |
| Kryeqyteti | Rabat 34°02′N 6°51′W / 34.033°N 6.850°W |
| Qyteti më i madh | Casablanca 33°32′N 7°35′W / 33.533°N 7.583°W |
| Gjuhët zyrtare | |
| Spoken languages (2024)[2] |
|
| Foreign languages | |
| Grupet etnike | See Ethnic groups |
| Feja | |
| Demonim(et) | Moroccan |
| Qeverisja | Unitary parliamentary semi-constitutional monarchy[7] |
• King | Mohammed VI |
| Aziz Akhannouch | |
| Legjislatura | Parliament |
| House of Councillors | |
| House of Representatives | |
| Establishment | |
| 225 BC | |
| 788 | |
| 1040 | |
| 1121 | |
| 1244 | |
| 1472 | |
| 1510 | |
• Alawi Dynasty (current dynasty) | 1631 |
| 30 March 1912 | |
| 2 March 1956[8] | |
• Current constitution | 29 July 2011 |
| Sipërfaqja | |
• Gjithsej | 446,550 km2 (172,410 sq mi)[b] (57th) |
• Uji (%) | 0.056 (250 km2) |
| Popullsia | |
• 2024 census | 36,828,330[10] |
• Dendësia | 79.0/km2 (204.6/sq mi) |
| PBB (BFB) | Llogaritja 2025 |
• Gjithsej |  $424.870 billion[11] (57th) |
• Për kokë banori | $11,270[11] (122nd) |
| PBB (nominal) | Llogaritja 2025 |
• Gjithsej | $165.840 billion[11] (58th) |
• Për kokë banori | $4,440[11] (123rd) |
| Gini (2022) | 40.5[12] jobarazi e mesme |
| HDI (2023) | 0.710[13] i lartë (120th) |
| Valuta | Moroccan dirham (MAD) |
| Zona kohore | UTCStampa:Ubli |
| Prefiksi telefonik | +212 |
| Kodi ISO 3166 | MA |
| TLD në internet | |
Maroku (ar. المغرب), emri zyrtar Mbretëria e Marokut, ndodhen në pjesën veri-perëndimore të Afrikës dhe është në pjesën veri-perëndimore të vendit ka dalje në Oqeanin Atlantik prej të cilës shkëputet në ngushticën e Gjibraltarit në veri të vendit dhe fillon dalja në bregdetin mesdhetar. Pjesa tokësore e Marokut kufizohet nga dy vende në lindje dhe jug-lindje nga Algjeria dhe në jug-perëndim nga Mauritania.
Etimologjia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Emri i plotë në gjuhën arabe al-Mamlakah al-Maghribiyyah (المملكة المغربية) përkthehet si 'mbreteria e perëndimit', edhe pse 'perendimi' në arabisht është الغرب Al-Gharb.
Emri Morocco në gjuhën angleze, gjithashtu emri Maroku në gjuhën shqipe, vjen nga emri spanjoll Marruecos, që vjen nga Marrakesh, emri latin për ish kryeqytetin e Marokut.
Fjala Marrakesh është e formuar me një kombinim e do fjalëve në gjuhën berbere Mur N Akush, që përkthehet si 'terreni i Zotit'. Maroku ende quhet Marrakesh (مراكش) në disa gjuha aziatike, si në persisht (Irani), urdu (Pakistani), punjabi (India), dhe në pashto (Afganistani).
Në turqisht Maroku quhet Fas, sipas ish kryeqytetit antik i Markokut, Fes.
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Artikulli kryesor : Historia
Politika
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Artikulli kryesor : Sistemi shtetëror
Njësit administrative
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Artikulli kryesor : Njësit administrative
Gjeografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Maroku ndodhet në Afrikën veriore me dalje në oqeanin Atlantik e detin Mesdhe dhe gjendet në mes të Algjerisë e Saharës Perëndimore
Sipërfaqja e përgjithshme e Marokut është 446,550 km2 ( 15 herë ma e madhe se Shqipëria )nga kjo sipërfaqe 250km2 janë ujë. Maroku shtrihet rreth koordinatave gjeografike 32 00 V, 5 00 P.
Maroku ka një bregdet të gjatë 1,835 km dhe vijë kufitare tokësore 2,017.9 km dhe e ndanë atë nga : Algjeria 1,559 km, Sahara Oksidentale 443 km, Spanja (Ceuta) 6.3 km, Spanja (Melilla) 9.6 km
Klima e Marokut është klimë Mesdheu përgjatë bregdetit dhe kalon në shkretinore në brendinë e thellë të vendit.
Relievi i Marokut përbëhet nga terreni malorë që kufizojnë rrafshnaltat e shumta në bregdet dhe brendi. Pika më e ultë e relievit është -55 m në vendin e quajtur Sebkha Tah (ang.:Sebkha Tahl) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 4,165 metrave në majën "Jbel Toubkal" (ang.:Jbel Toubkal), në pjesën qendrore të vendit.
Si pasurit natyrore të Marokut sipas CIA-Factboock llogariten të jenë : Fosfate, Hekuri (Fe), Mangani (Mn), Plumbi (Pb), Zinku (Zn), Peshkimi dhe Kripa. Si tokë e punueshme llogaritet të jetë diku 19.61% e sipërfaqes së vendit. Maroku ndodhet në Afrikën veriore me dalje në oqeanin Atlantik e detin Mesdhe dhe gjendet në mes të Algjerisë e Saharës Perëndimore
Sipërfaqja e përgjithshme e Marokut është 446,550 km2 ( 15 herë ma e madhe se Shqipëria )nga kjo sipërfaqe 250km2 janë ujë. Maroku shtrihet rreth koordinatave gjeografike 32 00 V, 5 00 P.
Maroku ka një bregdet të gjatë 1,835 km dhe vijë kufitare tokësore 2,017.9 km dhe e ndanë atë nga : Algjeria 1,559 km, Sahara Oksidentale 443 km, Spanja (Ceuta) 6.3 km, Spanja (Melilla) 9.6 km
Klima e Marokut është klimë Mesdheu përgjatë bregdetit dhe kalon në shkretinore në brendinë e thellë të vendit.
Relievi i Marokut përbëhet nga terreni malorë që kufizojnë rrafshnaltat e shumta në bregdet dhe brendi. Pika më e ultë e relievit është -55 m në vendin e quajtur Sebkha Tah (ang.:Sebkha Tahl) dhe ajo më e larta në lartësi mbidetare prej 4,165 metrave në majën "Jbel Toubkal" (ang.:Jbel Toubkal), në pjesën qendrore të vendit.
Si pasurit natyrore të Marokut sipas CIA-Factboock llogariten të jenë : Fosfate, Hekuri (Fe), Mangani (Mn), Plumbi (Pb), Zinku (Zn), Peshkimi dhe Kripa. Si tokë e punueshme llogaritet të jetë diku 19.61% e sipërfaqes së vendit.
Ekonomia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Artikulli kryesor : Ekonomia
Demografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Artikulli kryesor : Demografia
Kultura
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Artikulli kryesor : Kultura
Shih edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Lidhje të jashtme
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
- Open Directory Project - Morocco
- AllAfrica - Morocco news
- The American Legation in Tangier
- Guest houses Guide of Morocco
- (pdf)
- Moroccan Constitution
- Wikitravel's version of Morocco
Afrika e Jugut · Afrika Qendrore · Algjeria · Angola · Benini · Botsvana · Bregu i Fildishtë · Burkina Faso · Burundi · Çadi · Egjipti · Eritrea · Etiopia · Gaboni · Gambia · Gana · Guinea · Guinea Bisau · Guinea Ekuatoriale · Kameruni · Kenia · Kape Verde · Komoros · Kongo (Rep.) · Kongo (RD) · Lesoto · Liberia · Libia · Madagaskar · Malevia · Mali · Maroku · Mauritania · Mauritius · Mozambiku · Namibia · Nigeri · Nigeria · Ruanda · Sao Tome dhe Principe · Senegali · Sejshelli · Siera Leone · Somalia · Suazilendi · Sudani · Tanzania · Togo · Tunizi · Uganda · Xhibuti · Zambia · Zimbabveja |  | |
 | Ky artikull në lidhje me gjeografinë e Magrebit është i cunguar. Ju mund të ndihmoni Wikipedian duke e zgjeruar atë. |
- ↑ "Constitution of Morocco". ConstituteProject.org (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 6 tetor 2022. Marrë më 2024-03-11.
- ↑ Gauthier, Christophe. "كلمة افتتاحية للسيد المندوب السامي للتخطيط بمناسبة الندوة الصحفية الخاصة بتقديم معطيات الإحصاء العام للسكان والسكنى 2024". hcp.ma (në frëngjisht). Site institutionnel du Haut-Commissariat au Plan du Royaume du Maroc. Marrë më 2024-12-23.
- 1 2 "Morocco". The World Factbook. US: Central Intelligence Agency. 12 janar 2022. Arkivuar nga origjinali më 2 dhjetor 2022. Marrë më 23 janar 2021.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht (lidhja) - ↑ "Présentation du Maroc". diplomatie.gouv.fr (në frëngjisht). Ministère de l'Europe et des Affaires étrangères. Arkivuar nga origjinali më 7 shkurt 2023. Marrë më 20 dhjetor 2020.
{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht (lidhja) - ↑ Hyde, Martin (tetor 1994). "The teaching of English in Morocco: the place of culture". ELT Journal. 48 (4): 295–305. doi:10.1093/elt/48.4.295. ISSN 0951-0893.
{{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Regional Profiles: Morocco". thearda.com. World Religion Database, The Association of Religion Data Archives. Arkivuar nga origjinali më 5 shtator 2022. Marrë më 5 shtator 2022.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!)Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht (lidhja) - ↑ Constitution of the Kingdom of Morocco (në anglisht). Përkthyer nga Jefri J. Ruchti. Getzville: William S. Hein & Co. 2012. Arkivuar nga origjinali më 6 tetor 2022. Marrë më 6 tetor 2022. First published in the Official Bulletin on 30 July 2011.
- ↑ "Ce jour-là : le 18 novembre 1955 à Rabat, Mohammed V annonce la fin du protectorat français sur le Maroc". JeuneAfrique.com (në frëngjisht). Marrë më 2026-02-16.
- ↑ Trinidad, Jamie (2012). "An Evaluation of Morocco's Claims to Spain's Remaining Territories in Africa". The International and Comparative Law Quarterly. 61 (4): 961–975. doi:10.1017/S0020589312000371. ISSN 0020-5893. JSTOR 23279813.
{{cite journal}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Recensement général de la population et de l'habitat (RGPH 2024)". hcp.ma (në frëngjisht). Haut Commissariat au Plan. 22 nëntor 2024. Marrë më 11 dhjetor 2024.
- 1 2 3 4 "World Economic Outlook Database, April 2025" (në anglisht).
- ↑ "Inégalité sociale | Site institutionnel du Haut-Commissariat au Plan du Royaume du Maroc". www.hcp.ma. Marrë më 2026-03-31.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh parametri|language=(Ndihmë!) - ↑ "Human Development Report 2025" (PDF). undp.org (në anglisht). United Nations Development Programme. 6 maj 2025. Arkivuar (PDF) nga origjinali më 6 maj 2025. Marrë më 6 maj 2025.
{{cite web}}: Mirëmbajtja CS1: Datë e përkthyer automatikisht (lidhja)
- ↑ The French language in Morocco is also used in official government documents and by the business community, although it has no official status: "French (often the language of business, government, and diplomacy)..."[3][4]
- ↑ The area 446,300 km2 (172,300 sq mi) excludes all dispute6 territories, while 716,550 km2 (276,660 sq mi) includes the Moroccan-claimed and partially-controlled parts of Western Sahara (claimed as the Sahrawi Arab Democratic Republic by the Polisario Front). Morocco also claims Ceuta and Melilla, making up about 22.8 km2 (8.8 sq mi) more claimed territory.[9]
<ref> ekzistojnë për një grup të quajtur "lower-alpha", por nuk u gjet etiketa korresponduese <references group="lower-alpha"/>