Stateriyen
| Stateriyen | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
1800 - 1600 myö | ||||||
| Kronoloji | ||||||
| ||||||
| Etimoloji | ||||||
| Kullanım bilgisi | ||||||
| Gök cismi | Dünya | |||||
| Bölgesel kullanım | Küresel (ICS) | |||||
| Kullanılan zaman çizelgesi | ICS Dönem Cetveli | |||||
| Tanım | ||||||
| Kronolojik birim | Zaman | |||||
| Stratigrafik birim | Sistem | |||||
| Zaman aralığının resmîyeti | Resmî | |||||
| Alt sınırını belirleyen | Kronometrik olarak belirlenmiştir | |||||
| Alt sınır KSKN | Yok | |||||
| KSKN onayı | Yok | |||||
| Üst sınırını belirleyen | Kronometrik olarak belirlenmiştir | |||||
| Üst sınır KSKN | Yok | |||||
| KSKN onayı | Yok | |||||
| Atmosfer ve iklim verileri | ||||||
Stateriyen (Antik Yunanca: statherós), "istikrarlı, sağlam" anlamına gelir, Paleoproterozoik zamanının dördüncü ve son jeolojik dönemidir. 1800 ila 1600 milyon yıl önce sürmüş ve 200 milyon yıllık bir zaman dilimini kapsamıştır. Orosiriyen dönemini takip eder ve Mezoproterozoyik zamana ait olan Kalimiyen döneminden önce gelir. Bu dönem kronometrik olarak tanımlanmıştır.
Bu dönem, yerküre üzerindeki kıtaların büyük bir kısmında yeni platformların oluşması veya kıvrımlı kuşakların nihai kratonlaşma (kıta çekirdeğinin stabil hale gelmesi) süreciyle karakterize edilir. Atmosferdeki oksijen seviyeleri ise günümüzdeki değerlerin yaklaşık %10 ila %20'si seviyesindeydi.[2]
Hindistan'daki Stateriyen yataklarında keşfedilen ve varlığı hala bilimsel bir tartışma konusu olan Rafatazmia, bilinen en eski ve doğrulanabilir ökaryotik fosil organizma olma niteliğini taşıyabilir. Bu, karmaşık yaşamın temelleri açısından kritik bir veridir.[3][4]
Stateriyen Dönemi'nin başlangıcına gelindiğinde, Dünya üzerindeki kara parçaları birleşerek Kolombiya (veya Nuna) adı verilen süperkıtayı oluşturmuştu.[5]
Stateriyen döneminde yaklaşık 1,7 milyar yıl önce, bugün Gabon'da bulunan Oklo bölgesinde, doğada kendiliğinden oluşmuş nükleer fisyon reaktörleri enerji üretiyordu.[6]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ "Uluslararası Kronostratigrafik Çizelge" (PDF). www.stratigraphy.org. Uluslararası Stratigrafi Komisyonu.
- ↑ Holland, Heinrich D (29 Haziran 2006). "The oxygenation of the atmosphere and oceans". Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences (İngilizce). 361 (1470): 903-915. doi:10.1098/rstb.2006.1838. ISSN 0962-8436. PMC 1578726
. PMID 16754606. 25 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi1 Şubat 2026. - ↑ Kumar, S. (2009). "Controversy concerning 'Cambrian' fossils from the Vindhyan sediments: a re-assessment" (PDF). Journal of the Palaeontological Society of India. 54 (1): 115–117. 13 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Şubat 2026.
- ↑ Bengtson, Stefan; Sallstedt, Therese; Belivanova, Veneta; Whitehouse, Martin (14 Mart 2017). Penny, David (Ed.). "Three-dimensional preservation of cellular and subcellular structures suggests 1.6 billion-year-old crown-group red algae". PLOS Biology (İngilizce). 15 (3): e2000735. doi:10.1371/journal.pbio.2000735. ISSN 1545-7885. PMC 5349422 . PMID 28291791.
- ↑ Zhao, Guochun; Cawood, Peter A; Wilde, Simon A; Sun, Min (Kasım 2002). "Review of global 2.1–1.8 Ga orogens: implications for a pre-Rodinia supercontinent". Earth-Science Reviews (İngilizce). 59 (1-4): 125-162. doi:10.1016/S0012-8252(02)00073-9. 9 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi1 Şubat 2026.
- ↑ Davis, E. D.; Gould, C. R.; Sharapov, E. I. (Nisan 2014). "Oklo reactors and implications for nuclear science". International Journal of Modern Physics E (İngilizce). 23 (04): 1430007. doi:10.1142/S0218301314300070. ISSN 0218-3013. 27 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi1 Şubat 2026.
