close
İçeriğe atla

demir

Vikisözlük sitesinden
Ayrıca bakınız: Demir, dəmir

Türkçe

[düzenle]

Köken

[düzenle]

Osmanlı Türkçesi دمیر‎ (demir) sözcüğünden devralındı (aynı zamanda دمور‎ (demür) ve تیمور‎ (temür)), Ana Türkçe *temür sözcüğünden devralındı.

Söyleniş

[düzenle]
[düzenle]

demir (belirtme hâli demiri, çoğulu demirler)

(ad (elementler, metaller)): Demir elementi (1)
Demir(ad (denizcilik) (4)):
  1. demirden yapılmış bir parça
  2. (elementler, kimya, metaller, geçis metalleri) Atom numarası 26, atom ağırlığı 55,847, yoğunluğu 7,8 g/cm³ olan, 1510 °C'de eriyen, mavimtırak esmer renkte, özellikle çelik, döküm ve alaşımlar hâlinde sanayide kullanılmaya en elverişli element ve bu elementten yapılmış demir metali parça.
  3. (ayakkabıcılık) Ayakkabı topuğuna veya ayakkabı burnuna aşınmayı önlemek için çakılan, özel olarak yapılmış madeni parça
  4. (denizcilik) çıpa

Çekimleme

[düzenle]
iyelik ekleriyle
kişi tekil çoğul
1. tekil (benim)
yalın demirim demirlerim
belirtme demirimi demirlerimi
yönelme demirime demirlerime
bulunma demirimde demirlerimde
ayrılma demirimden demirlerimden
tamlayan demirimin demirlerimin
2. tekil (senin)
yalın demirin demirlerin
belirtme demirini demirlerini
yönelme demirine demirlerine
bulunma demirinde demirlerinde
ayrılma demirinden demirlerinden
tamlayan demirinin demirlerinin
3. tekil (onun)
yalın demiri demirleri
belirtme demirini demirlerini
yönelme demirine demirlerine
bulunma demirinde demirlerinde
ayrılma demirinden demirlerinden
tamlayan demirinin demirlerinin
1. çoğul (bizim)
yalın demirimiz demirlerimiz
belirtme demirimizi demirlerimizi
yönelme demirimize demirlerimize
bulunma demirimizde demirlerimizde
ayrılma demirimizden demirlerimizden
tamlayan demirimizin demirlerimizin
2. çoğul (sizin)
yalın demiriniz demirleriniz
belirtme demirinizi demirlerinizi
yönelme demirinize demirlerinize
bulunma demirinizde demirlerinizde
ayrılma demirinizden demirlerinizden
tamlayan demirinizin demirlerinizin
3. çoğul (onların)
yalın demiri demirleri
belirtme demirini demirlerini
yönelme demirine demirlerine
bulunma demirinde demirlerinde
ayrılma demirinden demirlerinden
tamlayan demirinin demirlerinin

Kısaltmalar

[düzenle]
  • (elementler, metaller): Fe

Ön ad

[düzenle]

demir (karşılaştırma daha demir, üstünlük en demir)

  1. (metalurji) bu elementten yapılmış
    •  Hemşiresiyle rıhtımın kenarındaki demir kanepeye oturdular. - P. Safa
  2. (mecaz) güçlü, kuvvetli, sert
    •  O kadar çabuk uyanmıştı ki kalbinin demir bir elle sıkıldığını duydu. - S. F. Abasıyanık

Atasözleri

[düzenle]

Deyimler

[düzenle]

demir almak, demir atmak, demire vurmak, demir gibi, demir taramak, demir üzerinde

Türetilmiş kavramlar

[düzenle]

demir ağacı, demirbaş, demir bilek, demir boku, demir boru, demir dikeni, demir eksikliği, demir hat, demirkapan, demir kapı, Demirkazık, demir kırı, demir korkuluk, demir leblebi, demir oksit, demir para, demir parmaklık, demir pası, Demirperde, demir perde, demir rengi, demir resmi, demir sülfat, demir tatlısı, demir testeresi, demir yeri, demir yolcu, demir yolu, demir yumruk, ak demir, aydemir, çekme demir, çifte demir, çubuk demir, delikli demir, dişi demir, dökme demir, dövme demir, erkek demir, hasır demir, iğdemir, kütük demir, nervürlü demir, buz demiri, cankurtaran demiri, gözdemiri, ızgara demiri, kol demiri, köşe demiri, kulak demiri, L demiri, ocaklık demiri, özek demiri, saban demiri, topuk demiri

Çeviriler

[düzenle]

Çeviriler

[düzenle]

Kaynakça

[düzenle]

Ayrıca bakınız

[düzenle]
Periyodik cetvel [değiştir]
Grup 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18
Periyot
1 1
H		 2
He
2 3
Li		 4
Be		 5
B		 6
C		 7
N		 8
O		 9
F		 10
Ne
3 11
Na		 12
Mg		 13
Al		 14
Si		 15
P		 16
S		 17
Cl		 18
Ar
4 19
K		 20
Ca		 21
Sc		 22
Ti		 23
V		 24
Cr		 25
Mn		 26
Fe		 27
Co		 28
Ni		 29
Cu		 30
Zn		 31
Ga		 32
Ge		 33
As		 34
Se		 35
Br		 36
Kr
5 37
Rb		 38
Sr		 39
Y		 40
Zr		 41
Nb		 42
Mo		 43
Tc		 44
Ru		 45
Rh		 46
Pd		 47
Ag		 48
Cd		 49
In		 50
Sn		 51
Sb		 52
Te		 53
I		 54
Xe
6 55
Cs		 56
Ba		 57-71
*		 72
Hf		 73
Ta		 74
W		 75
Re		 76
Os		 77
Ir		 78
Pt		 79
Au		 80
Hg		 81
Tl		 82
Pb		 83
Bi		 84
Po		 85
At		 86
Rn
7 87
Fr
 88
Ra		 89-103
**		 104
Rf		 105
Db		 106
Sg		 107
Bh		 108
Hs		 109
Mt		 110
Ds		 111
Rg		 112
Cn		 113
Nh		 114
Fl		 115
Mc		 116
Lv		 117
Ts		 118
Og
↓
* Lantanitler 57
La		 58
Ce		 59
Pr		 60
Nd		 61
Pm		 62
Sm		 63
Eu		 64
Gd		 65
Tb		 66
Dy		 67
Ho		 68
Er		 69
Tm		 70
Yb		 71
Lu
** Aktinitler 89
Ac		 90
Th		 91
Pa		 92
U		 93
Np		 94
Pu		 95
Am		 96
Cm		 97
Bk		 98
Cf		 99
Es		 100
Fm		 101
Md		 102
No		 103
Lr
+Periyodik cetvelde kimyasal seriler
alkali metal alkalin lantanit aktinit geçiş metalleri
metal yarı metal ametal halojen soygaz

Gagavuzca

[düzenle]

Köken

[düzenle]

Eski Türkçe tämür‎ (tämür)

[düzenle]

demir

  1. (elementler, metaller) demir

Kaynakça

[düzenle]
  • Etymological Dictionaries - Andras Rajki

Kırım Tatarcası

[düzenle]
[düzenle]

demir

  1. (elementler, metaller) demir

Türkmence

[düzenle]
[düzenle]

demir

  1. (elementler, metaller) demir
"https://tr.wiktionary.org/w/index.php?title=demir&oldid=5676782" sayfasından alınmıştır