صفحهٔ اصلی

دانشنامه‌ای آزاد که همه می‌توانند آن را ویرایش کنند؛
با ۱٬۰۸۵٬۲۰۸ مقاله به زبان فارسی

مقالهٔ برگزیده

طغرل بیک (۱۰۶۳–۹۹۳ میلادی) اولین سلطان و مؤسس سلسلهٔ سلجوقیان بود. او به مدت ۲۶ سال بر قلمرویی مشتمل بر ماوراءالنهر، خراسان بزرگ، فلات ایران و سرزمین‌های همجوار همچون قفقاز جنوبی، عراق، بخشی از آناتولی، و قسمتی از ارمنستان بزرگ حکومت کرد و سرانجام در سن ۷۰ سالگی در طجرشت درگذشت و در ری مدفون شد. سلاجقه پس از مرگ رهبران خود اسرائیل و میکائیل، به فرمان طغرل درآمدند و تحت رهبری او و چغری بیک به گسترش قلمرو خویش پرداختند. طغرل در سال ۴۲۹ ه‍.ق/۱۰۳۷ م، از سوی بزرگان سلجوقی به عنوان سلطان برگزیده شد و به نام او خطبه جاری شد. پس از مرگ محمود غزنوی و قدرت‌گیری سلطان مسعود، سلجوقیان به رهبری طغرل، در چندین مرحله با غزنویان به نبرد پرداختند. سرانجام با پیروزی سلجوقیان در نبرد دندانقان به سال ۴۳۱ ه‍. ق، طومار غزنویان در خراسان بزرگ و نواحی اطراف پیچیده شد و سلجوقیان به عنوان قدرتی جدید وارد فلات ایران شدند. در این میان طغرل با استقرار در نیشابور به عنوان پایتخت، به بسط و گسترش سرزمین خود به کمک برادر و خویشانش مشغول شد و سلسلهٔ سلجوقیان را پایه‌گذاری نمود. طغرل پس از نبرد دندانقان، با همراهی با سران سلجوقی در ارسال نامه‌ای به نزد القائم بامرالله، خلیفهٔ عباسی، و درخواست منشور حکومت و دریافت پاسخ مساعد خلیفه، آغازگر رابطه‌ای مهم میان دو حکومت شد. او در فاصله سال‌های ۴۴۶–۴۳۲ ه‍. ق، با توسل بر لشکرکشی و اعمال زور و یاری ابراهیم ینال، مناطق وسیعی از سرزمین ایران شامل عراق عجم و جبال را به تصرف خویش درآورد و حکومت آل بویه را در این سرزمین پایان بخشید.

ادامه… مقاله‌های برگزیده – مقالهٔ امروز

آیا می‌دانستید که …؟

… شتاب چنگال‌های میگوی آخوندکی به اندازه یک گلوله کالیبر ۲۲ است و توانایی شکستن شیشه آکواریوم را دارد؟ (در تصویر)
… آدولف هیتلر، پیشوای رایش سوم، نبرد نخست کی‌یف در سال ۱۹۴۱ میلادی را «بزرگ‌ترین نبرد در تاریخ جهان» توصیف کرده است؟
… بزها بسته به این که در چه گله‌ای باشند، لهجه متفاوتی دارند؟
… سوریه و مصر بین سال‌های ۱۹۵۸ تا ۱۹۷۱ یک کشور مستقل به نام جمهوری متحد عربی بودند؟
… علی‌اصغر کاظمی در المپیک ۱۹۹۲ بارسلون بدون دستکش روی رینگ ظاهر شد؟
… در اوج روزهای منتهی به انقلاب ۱۳۵۷، مهشید امیرشاهی تنها چهره از میان روشنفکران ایرانی بود که با انتشار مقاله‌ای، آشکارا از دولت شاپور بختیار دفاع کرد؟
… خیرالنساء بیگم شاهزاده مرعشی، پس از ازدواج سیاسی با سلطان محمد صفوی، از طریق قدرت سیاسی موجب برچیده شدن مرعشیان از طبرستان و در نهایت، الحاق کل مازندران به صفویه شد؟

بیشتر… – پیشنهاد یک مقاله

دربارهٔ ویکی‌پدیا

ویکی‌پدیا دانشنامه‌ای اینترنتی با بیش از ۳۲۹ زبان با محتوای آزاد است که با همکاری افراد داوطلب نوشته می‌شود و هر کس که به اینترنت دسترسی داشته باشد می‌تواند مقاله‌های آن را ویرایش کند. هدف ویکی‌پدیا آفرینش و انتشار جهانی یک دانشنامهٔ آزاد به تمامی زبان‌های زندهٔ دنیاست. با رشد روزافزون این دانشنامه گردانندگان آن در بنیاد ویکی‌مدیا چندین پروژهٔ مشابه دیگر همچون ویکی‌واژه، ویکی‌کتاب، ویکی‌گفتاورد، ویکی‌خبر، ویکی‌دانشگاه، ویکی‌سفر، ویکی‌داده و ویکی‌گونه را پدیدآوردند.

ویکی‌پدیای فارسی دو سال پس از شروع پروژهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، در ۲۸ آذر ۱۳۸۲ (۱۹ دسامبر ۲۰۰۳) فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون در ردهٔ نوزدهم ویکی‌پدیاها قرار دارد و بزرگترین دانشنامهٔ فارسی محسوب می‌شود. ویکی‌پدیای فارسی هم اکنون (۲۷ مرداد ۱۴۰۵ خورشیدی) ۱٬۰۸۵٬۲۰۸ نوشتار دارد.

ادامه… ویکی‌پدیا، بدون نیاز به اینترنت

از میان خبرها

خسارت زمین‌لرزه در پریرا

زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۴ ریشتر (خسارت در تصویر) در بخش چوکو در کلمبیا رخ داد که در پی آن دست کم ۲۵۴ نفر کشته شدند.
پاکستان، عربستان سعودی و ترکیه توافق‌نامه دفاع مشترک مکه را امضا کردند.
تیراندازی در یک خانه و یک مدرسه در استان نونتابوری در تایلند، حداقل ۹ کشته برجای گذاشت.
کنسرسیومی به رهبری صندوق سرمایه‌گذاری عمومی عربستان سعودی، ناشر بازی‌های ویدئویی الکترونیک آرتس را از طریق یک تملک اهرمی خریداری کرد.

یادبودها

امروز: سه‌شنبه، ۱۸ اوت ۲۰۲۶ میلادی برابر ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ هجری خورشیدی و ۴ ربیع‌الاول ۱۴۴۸ هجری قمری (UTC)

رویدادها

۱۸۹۴ - دستگاه قانونگذاری فدرال آمریکا، برای سامان دادن به امور مهاجرت این کشور، «دفتر مهاجرت» ایجاد کرد.
۱۹۶۱ - کار ساختن دیوار سیمی برلین (با سیم خاردار و به طور موقت) به پایان رسید.
۱۹۶۶ - نخستین تصاویر گرفته شده از کره زمین در مدار ماه، به آمریکا مخابره شد.
۱۹۹۱ - جمعی از مقامات نظامی و سیاسی شوروی، علیه میخائیل گورباچف دست به کودتای ناموفقی زدند.

زادروزها

۱۸۳۰ - زادروز فرانتس یوزف یکم پادشاه هابسبورگ از ۱۸۴۸ تا ۱۹۱۶
۱۹۳۳ - زادروز رومن پولانسکی کارگردان و بازیگر فرانسوی لهستانی، برندهٔ جایزه اسکار
۱۹۳۶ - زادروز رابرت ردفورد بازیگر، کارگردان، تهیه کننده و بازرگان آمریکایی، برندهٔ جایزه اسکار
۱۹۵۲ - زادروز پاتریک سوویزی بازیگر، رقصنده، خواننده و ترانه نویس آمریکایی
۱۹۶۲ - زادروز فلیپه کالدرون رئیس‌جمهور مکزیک
۱۹۶۹ - زادروز ادوارد نورتون بازیگر، نمایشنامه نویس و کارگردان آمریکایی، برندهٔ جایزه اسکار

درگذشت‌ها

۱۳۱۹ - درگذشت کمال‌الملک نقاش ایرانی
۱۳۱۹ - درگذشت بهاءالدین محلاتی فقیه و مرجع تقلید شیعه
۱۲۲۷ - درگذشت چنگیزخان بنیانگذار و نخستین خان امپراتوری مغول
۱۶۴۸ - درگذشت ابراهیم یکم سلطان امپراتوری عثمانی از سال ۱۶۴۰ تا ۱۶۴۸
۱۷۶۵ - درگذشت فرانتس یکم، امپراتور مقدس رم
۱۸۵۰ - درگذشت انوره دو بالزاک (در تصویر) نویسندهٔ فرانسوی
۱۹۴۵ - درگذشت سبهاش چندر بوس رهبر ملی‌گرای هندی
۱۹۹۴ - درگذشت وازگن یکم اسقف اعظم کلیسای حواری ارمنی از ۱۹۵۵ تا ۱۹۹۴
۲۰۰۹ - درگذشت کیم دای جونگ رئیس‌جمهور سابق کره جنوبی بین سال‌های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۳، برندهٔ جایزه صلح نوبل سال ۲۰۰۰

→ روز قبل – روز بعد ←
یادبودهای اوت – یادبودهای بیشتر…