Yue Çin dili

Yue Çin dili
Orijinal adı	粵語 粤语
Ölkələr	Bruney  Çin  Malayziya
Danışanların ümumi sayı	73.100.000 nəf. (2019)
Təsnifatı
Çin-Avstroneziya Çin-Tibet dilləri Çin dili varieties of Chinese Yue Çin dili
Yazı	ənənəvi Çin dili[d], sadələşdirilmiş Çin dili[d]
Dil kodları
ISO 639-1	—
ISO 639-2	—
ISO 639-3	yue
Dilin strukturlarının dünya atlası	cnt
Ethnologue	yue
IETF	yue
Glottolog	yuec1235

Yue Çin dili — Çin dilinin əsas qollarından biridir. Cənubi Çində, əsasən Quanqdonq və Quansi-Çjuan əyalətlərində danışılır.

Kantonca termini tez-tez bütün budağı təsvir etmək üçün istifadə olunur; dilçilər bu termini yalnız nüfuzlu (prestijli) ləhcələr adlandırılan Quançjou (Kanton) və Honkonq ləhcələri üçün istifadə edirlər. Guanconun cənub-qərbindəki sahil bölgələrində danışılan Taishan ləhcəsi, Quanqdonqdan Cənub-Şərqi Asiya və Şimali Amerikaya köçən insanların çoxunun danışdığı ləhcədir. Sonrakı mühacirlər Kanton dilində danışanlardır.

Yue dialektləri digər Çin dilləri ilə qarşılıqlı anlaşılmır. Orta Çin dilindəki son samit və intonasiya kateqoriyalarına görə ən mühafizəkar variantlardan biridir, lakin digər Çin dillərinin ilk və orta samitlərində saxladıqları müxtəlif fərqlilikləri itirmişdir.

Ədəbiyyat siyahısı

• Bauer, Robert S. Identifying the Tai substratum in Cantonese (PDF) // Proceedings of the Fourth International Symposium on Languages and Linguistics, Pan-Asiatic Linguistics. Salaya, Thailand: Institute of Language and Culture for Rural Development, Mahidol University. 1996. 1806–1844. 21 avqust 2014 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 6 aprel 2025.
• Bauer, Robert S.; Benedict, Paul K., Modern Cantonese Phonology, Walter de Gruyter, 1997, ISBN 978-3-11-014893-0.
• Bolton, Kingsley, "Language policy and planning in Hong Kong: Colonial and post-colonial perspectives", Applied Linguistics Review, 2 (1), 2011: 51–74, doi:10.1515/9783110239331.51, hdl:10220/38780.
• Chen, Litong, Dapeng Dialect: An Undocumented Cantonese-Hakka Mixed Language in Southern China (Ph.D. thesis), Ohio State University, 2016.
• Killingley, Siew-Yue, Cantonese, Lincom Europa, 1993, ISBN 978-3-929075-12-0.
• Kurpaska, Maria, Chinese Language(s): A Look Through the Prism of "The Great Dictionary of Modern Chinese Dialects", Walter de Gruyter, 2010, ISBN 978-3-11-021914-2.
• Li, Qingxin, Maritime Silk Road, Wang, William W. tərəfindən tərcümə olunub, China Intercontinental Press, 2006, ISBN 978-7-5085-0932-7.
• Norman, Jerry, Chinese, Cambridge University Press, 1988, ISBN 978-0-521-29653-3.
• ———, The Chinese dialects: phonology // Thurgood, Graham; LaPolla, Randy J. (redaktorlar ), Sino-Tibetan Languages, London: Routledge, 2003, 72–83, ISBN 978-0-7007-1129-1.
• Ramsey, S. Robert, The Languages of China, Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 1987, ISBN 978-0-691-01468-5.
• Skeldon, Ronald, The Chinese diaspora or the migration of Chinese peoples? // Ma, Laurence J. C.; Cartier, Carolyn L. (redaktorlar ), The Chinese Diaspora: Space, Place, Mobility, and Identity, Rowman & Littlefield, 2003, 51–68, ISBN 978-0-7425-1756-1.
• Szeto, Cecilia, Testing intelligibility among Sinitic dialects (PDF) // Allan, Keith; Henderson, John (redaktorlar ), Proceedings of ALS2k, the 2000 Conference of the Australian Linguistic Society, 2001.
• Wurm, Stephen Adolphe; Li, Rong; Baumann, Theo; Lee, Mei W., Language Atlas of China, Longman, 1987, ISBN 978-962-359-085-3.
• Yan, Margaret Mian, Introduction to Chinese Dialectology, LINCOM Europa, 2006, ISBN 978-3-89586-629-6.
• Yue-Hashimoto, Anne Oi-Kan, Studies in Yue Dialects 1: Phonology of Cantonese, Cambridge University Press, 1972, ISBN 978-0-521-08442-0.
• Yue, Oi-Kan, Şablon:Zhi Şablon:Zhi Şablon:Zhi Şablon:Zhi èr: Şablon:Zhi 粵音構擬之二：聲母 [Reconstruction of the Yue dialects II: initials] // Ho, D.-a.; Cheung, S.; Pan, W.; Wu, F. (redaktorlar ), Şablon:Zhi Şablon:Zhi cháng: Şablon:Zhi Şablon:Zhi Şablon:Zhi Şablon:Zhi Şablon:Zhi Şablon:Zhi Şablon:Zhi Şablon:Zhi jí 山高水長:丁邦新先生七秩壽慶論文集 [Linguistic Studies in Chinese and Neighboring Languages: Festschrift in Honor of Professor Pang-Hsin Ting on His 70th Birthday], Taipei: Institute of Linguistics, Academia Sinica, 2006, 75–170.
• Yue, Anne O., The Yue language // Wang, William S.-Y.; Sun, Chaofen (redaktorlar ), The Oxford Handbook of Chinese Linguistics, Oxford University Press, 2015, 173–188, ISBN 978-0-19-985633-6.
• Zhang, Bennan; Yang, Robin R., Putonghua education and language policy in postcolonial Hong Kong // Zhou, Minglang (redaktor), Language policy in the People's Republic of China: theory and practice since 1949, Kluwer Academic Publishers, 2004, 143–161, ISBN 978-1-4020-8038-8.

Əlavə ədəbiyyat siyahısı

• 詹伯慧 & 张日昇 (1987). 珠江三角洲方言字音对照. Guangzhou: 广东人民出版社. ISBN 7540500565.
• 詹伯慧 & 张日昇 (1988). 珠江三角洲方言词汇对照. Guangzhou: 广东人民出版社. ISBN 7540502606.
• 詹伯慧 & 张日昇 (1990). 珠江三角洲方言综述. Guangzhou: 广东人民出版社. ISBN 7540504854.
• 詹伯慧 & 张日昇 (1994). 粤北十县市粤方言调查报告. Guangzhou: 暨南大学出版社. ISBN 978-7810293631.
• 詹伯慧 & 张日昇 (1998). 粤西十县市粤方言调查报告. Guangzhou: 暨南大学出版社. ISBN 7810297252.
• 谢建猷 (2007). 广西汉语方言研究. Nanning: 广西人民出版社. ISBN 978-7219059432.
• 广西壮族自治区地方志编纂委员会 (1998). 广西通志: 汉语方言志(2册). Nanning: 广西人民出版社. ISBN 7219037236, ISBN 9787219037232.
• Kwok, Bit-Chee; Chin, Andy C.; Tsou, Benjamin K., "Grammatical diversity across the Yue dialects", Journal of Chinese Linguistics, 44 (1), 2016: 109–152, doi:10.1353/jcl.2016.0002.
• Yue-Hashimoto, Anne, The Yue dialect // Wang, William S.-Y. (redaktor), Languages and Dialects of China, Journal of Chinese Linguistics Monograph Series, 3, Chinese University Press, 1991, 292–322, JSTOR 23827041, OCLC 600555701.

Xarici keçidlər

• Chan, Marjorie K.M., Zhong-shan phonology: a synchronic and diachronic analysis of a Yue (Cantonese) dialect (MA thesis), University of British Columbia, 1980, doi:10.14288/1.0100261, hdl:2429/22089.
• Huang, Karen, "A reconstruction of proto-Yue vowels" (PDF), Working Papers in Linguistics, Department of Linguistics, University of Hawaii, 40 (2), 2009.