Kanada
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kanada (an. i fr. Canada) – państwò w Nordowi Americe. Leżi nad Òceanã Atlanticczim, Pacyficznym i Arkticznym i je pòłożonym nôdali na nordã amerikańsczim państwã. Je drëdżim co do wiôlgòscë państwã na swiece; zamëkô cawny nordowi i pòlarny dzél kòntinentu. Stolëcą Kanadë je Òttawa, a nôwikszima gardama są Toronto, Mòntreal i Vancouver.
Krajówcowie mieszkalë na terenach dzysészi Kanadë przez tësące lat. Pierszé eùropejsczé kòlonie pòjawiłë sã w XVI stalacu, czej britijsczé i francësczé ekspedicje naczãłë òsedlac sã w òkòlim atlanticczégò sztrądu. Pò wielu zwadach, Francëskô òddała wikszosc swòjich kòloniów w Nordowi Americe w 1763[pòtrzébny przëpis]. Samòstójnota Kanadë òd Wiôldżi Britanie naczãła sã w 1867 rokù, czej 1 czerwińca trzë britijsczé kòlonie òstałë sparłãczoné w kanadijską Kònfederacjã[3]. 17 łżëkwiata Kanada zwëskała fùlną samòstójnotã, na spòdlim Ùstôwù ò Kanadze z 1982 rokù[4]. Dzys je to dëbeltjãzëkòwi krôj.
W Kanadze żëją téż òd tësąców lat dërżeniowé krajówcowie zwóni First Nations (Pirszé Nôrodë) tej Eskimosë-Jinuicë-Japikë na pòlarnim nordze i kanadejsczi Jindiónë. Òni gôdôją jãzëkama z 6 apartnéch grëpów jakò eskimò-aleucczich, na-dene, algicczich, irokijsczich, siouan-catawbansczich i saliszjônsczich.
W Kanadze mieszkają téż Kaszëbi. W pińcdzesątich latach XIX stalaca wiele Kaszëbów wëwanożiło do Kanadë, dze zamieszkalë m.jin. kòloniã Wilno i miastkò Barry's Bay w Ontario. Kanadejsczi Kaszëbi wiele razy przëjéżdżelë na Swiatowi Zjôzd Kaszëbów.
Galeriô
[edicëjô | editëjë zdrój]- Galeriô Kanadë
Òlimpijsczi stadion w Montrealu
Parliament Hill
Wòdospadë Niagara
Klón
Lëdze Nain
Wilno, Ontario
Bòber
Jezoro Moraine
Wòdospadë Niagara - krãgòbrôzk; Kanada na prawò, USA na lewò
Òbaczë téż
[edicëjô | editëjë zdrój]Przëpisë
[edicëjô | editëjë zdrój]- ↑ Official Languages, ece.gov.nt.ca, dost. 21.05.2026.
- ↑ Official Languages, wscc.nt.ca, dost. 21.05.2026.
- ↑ CONSTITUTION ACT, 1867, 29 strëmiannika 1867, dost. 21.05.2026.
- ↑ Canada Act 1982, 29 strëmiannika 1982, dost. 21.05.2026.
Bùtnowé lënczi
[edicëjô | editëjë zdrój]
Commons: Kanada – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons
| Państwa i teritoria w Nordowi Americe, Strzédni Americe i Pôłniowi Americe | |
|---|---|
| Nordowô Amerika | Kanada | Zjednóné Kraje Americzi | Grenlandzkô | Bermudë (WB) | Saint-Pierre ë Miquelon (Francëjô) | |
| Strzédnô Amerika | Belize | Gwatemala | Hònduras | Kòstarika | Meksyk | Nikaragua | Panama | Salwadór | |
| Karaibë | Antigua i Barbuda | Bahamë | Barbadós | Dominika | Dominikańskô Repùblika | Grenada | Haiti | Jamajka | Kùba | Pòrtorikò (USA) | Saint Kitts i Nevis | Saint Lucia | Saint Vincent i Grenadinë | |
| Pôłniowô Amerika | Argentina | Bòliwiô | Brazylskô | Chile | Ekwador | Gujana | Kolumbiô | Paragwaj | Perú | Surinam | Trinidad ë Tobago | Urugwaj | Wenezuelskô | |
| Zanôléżné teritoria: | Francëjô: Gwadelupa, Martinika, Saint-Martin| Néderlandzkô: Aruba, Bonaire, Curaçao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten | Wiôlgô Britanijô: Anguilla, B. Dzewiczé Òstrowë, Kajmanë, Montserrat | USA: Dzewiczé Òstrowë | |
To je blós ùzémk artikla. Rôczimë do jegò rozwicégò.
