Nadedniestrzé
|
Nadedniestrzé
Republica Moldovenească Nistreană
Придністровська Молдавська Республіка |
|||
|---|---|---|---|
|
|
|||
| Himn: Мы славим тебя, Приднестровье (Më sławimë Ce, Nadedniestrzé) | |||
|
Spòdlowé pòdôwczi
|
|||
| Òficjalny jãzëk | mòłdawsczi, rusczi, ùkrajińsczi | ||
| Stolëca | Tiraspòl | ||
| Fòrma państwa | repùblika | ||
| Prezydeńt | Wadim Krasnoselsczi | ||
| Premiéra | Aleksandr Rozenberg | ||
| Wiéchrzëzna % wòdë |
4 163 km2 km² 2,35%% |
||
| Lëdztwò (2018) | 469 000 | ||
| Dëtk | nadedniestrzańsczi rubel (RUP, PRB,) | ||
| Nôrodné swiãto | 2 séwnika ë 5 gòdnika | ||
| Kòd ISO 3166 | felënk | ||
| Internet | felënk | ||
| Aùtowi kòd | PMR | ||
| Telefón | 373 | ||
Nadedniestrzé (rum./mòłd. Transnistria; rus. Приднестровье, trb. Pridniestrowie; ùkr. Придністров’я, trb. Pridnistrowja), òficjalno Nadedniestrzańskô Mołdawskô Repùblika (rum./mòłd. Republica Moldovenească Nistreană (mòłd. cër. Република Молдовеняскэ Нистрянэ), rus. Приднестровская Молдавская Республика, trb. Pridniestrowskaja Mòłdawskaja Riespùblika; ùkr. Придністровська Молдавська Республіка, trb. Pridnistrowska Mòłdawska Respùblika). De iure aùtonomiczny región w pòrénkòwi Mòłdawie, de facto nieùznôwóné państwò ze stolëcą w Tiraspòlu, na lewim sztrądze Dniestru.
Krôj òderwôł sã òd Mołdawie 2 séwnika 1990 rokù, déklarując òstanié w ZSRR. Samòstójnotã zadéklarowało 5 gòdnika tégò rokù. Je ùznônë blós bez Abchazjã ë Półniową Òsetjã, le òne ni są ùznanë przez ÒNZ.
Fana Nadedniestrzô pòzbawionô bëła rôdzécczégò céchòwaniô w latach 1990-2000.
Òd 2017 rokù rusczié nôrôdné céchë są trôktòwané tak samò jak pòdniéstrowsczié.[1]
Demografiô
[edicëjô | edituj kòd]Lëdztwò
[edicëjô | edituj kòd]Demògraficzné datë ticzące Nadedniestrzô są ze spisënków w latach 1989, 2004 ë 2015. W rokù 1989 ni ùwzglãdniono gardu Bender.
| Nôródnota | 1989 |
|---|---|
| Mołdawianié | 39,9% |
| Rusczë | 25,5% |
| Ùkrajińcë | 28,3% |
| Jinsze nôródnotë | 6,4% |
| Lëdztwò w całoscë | 546 400 |
| Nôródnota | 2004 |
|---|---|
| Mołdawianié | 31,9% |
| Rusczë | 30,3% |
| Ùkrajińcë | 28,8% |
| Bułgarë | 2% |
| Pòlochë | 2% |
| Gagauzë | 1,5% |
| Jinsze nôródnotë | 3,4% |
| Lëdztwò w całoscë | 555 500 |
| Nôródnota | 2015 |
|---|---|
| Mòłdawiani | 28,6% |
| Ruskòwie | 29,1% |
| Ùkrajińcë | 22,9% |
| Bùłgarzë | 2,4% |
| Gagaùzowie | 1,1% |
| Nadedniestrzani | 0,2% |
| Jinszé nôrodnotë | 1,9% |
| Felënk nôrodnotë | 14% |
| Lëdztwò w całoscë | 475,373 |
Do lat 60 XX w. Mołdawiônë szlachùwali nôwinkszi òdsétk lëdztwa. Reprejé jãzëkòwé ë nôródnotòwé, szparłatnioné przesëlniômë do ZSRR ë téż jindustrializacjô ë jimigracjô z ZSRR zmniészëłë jich lëczbã w òpòzëcjô do Rusjôn ë Ùkrajińców. Nen trend ni zmieniôł sã pò ùpadkłù ZSRR dzë w 1989 Mołdawiôn bëło 40%, le w 2004 ju 32%. Wedle spsënkù z 2015 r. lëdztwò Nadedniestrzô zmôlało ò 80 000 lëdzë ë Rusczë są nôwinkszą nôródnotą (29,1%).
Jãzëczi
[edicëjô | edituj kòd]Ùrzãdnymi jãzëkami są mołdawsczi (je to môlowi rumùńsczi pisôny cërëlicą), rusczi ë ùkrajińsczi. Rusczi je jãzëczém administracji ë lingua franca.
Religjô
[edicëjô | edituj kòd]Wedle statystik, 91% lëdzë Nadedniestrza szlachùje do cérkwi prawòsławnéj, a 4% do katolicczégò kòscóła. Katolëcë to przednô norda, dzë mieszkôją Pòlochë.
Sprôwné pòdzélenié
[edicëjô | edituj kòd]
Nadedniestrzé je pòdzélone na 7 rajonów (w tim dwa gardowe):
- Rajon Kamjankô (złoti)
- Rajon Rëbnicô (zeloni)
- Rajon Dubasari (czerwioni)
- Rajon Grigoriopol (żółti)
- Rajon Słobodja (liliewi)
- Gard Bender (apfelzynowi)
- Gard Tiraspol (jasnozeloni)
Przëpisë
[edicëjô | edituj kòd]Bùtnowé lënczi
[edicëjô | edituj kòd]
Commons: Nadedniestrzé – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons
| Państwa w Eùropie | |
|---|---|
| Albańskô | Andora | Aùstriô | Belgiô | Biôłoruskô | Bòsniô ë Hercegòwina | Bùłgarskô | Chòrwackô | Cyper | Czeskô Repùblika | Czôrnogóra | Duńskô | Estóńskô | Fińskô | Francjô | Greckô | Irlandiô | Islandiô | Italskô | Lëtewskô | Liechtenstein | Luksembùrskô | Łotewskô | Madżarskô | Malta | Miemieckô | Mòłdawskô | Mònakò | Holandiô | Nordowô Macedoniô | Norweskô | Pòlskô | Pòrtugalskô | Rumùńskô | Ruskô | San Marino | Serbskô | Słoweńskô | Słowackô | Szpańskô | Szwajcariô | Szwédzkô | Tëreckô | Ùkrajina | Watikan | Wiôlgô Britaniô | |
| Zanôléżné teritoria: Alandzczé Òstrowë | Farersczé Òstrowë | Gibraltar | Grenlandzkô | Guernsey | Jersey | Man | Svalbard | |
| Ògrańczoné ùznanié: Kòsowò | Nadedniestrzé | |


