Folt

Folt

Enghraifft o:	System Ryngwladol o Unedau gydag enw arbennig, uned ddeilliadol UCUM, uned botensial trydanol, uned wahaniaeth potensial trydanol, uned foltedd
Dynodwyr
Freebase	/M/07_7_
Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Un o unedau deilliadol y System Ryngwladol o Unedau yw'r folt (symbol: V), a ddefnyddir i fesur gwahaniaeth potensial a grym electromotif.

Diffiniad

Diffinnir y folt (V) fel y gwahaniaeth potensial rhwng dau bwynt ar wifren ddargludol sy'n cynnal cerrynt cyson o 1 amper (A), pan fo'r pŵer sy'n cael ei wasgaru rhwng y pwyntiau hyn yn hafal i 1 wat (W).

${\text{V}}={\frac {\text{pŵer}}{\text{cerrynt trydanol}}}={\frac {\text{W}}{\text{A}}}$

Yn y pen draw, gellir mynegi hyn yn ei dro yn nhermau unedau sylfaenol SI, sef metr (m), cilogram (kg), eiliad (s), ac amper (A):

${\text{V}}={\frac {\text{pŵer}}{\text{cerrynt trydanol}}}={\frac {\text{W}}{\text{A}}}={\frac {{\text{kg}}{\cdot }{\text{m}}^{2}{\cdot }{\text{s}}^{-3}}{\text{A}}}={\text{kg}}{\cdot }{\text{m}}^{2}{\cdot }{\text{s}}^{-3}{\cdot }{{\text{A}}^{-1}}.$

Yn yr un modd, gellir cynrychioli'r folt fel y gwahaniaeth potensial rhwng dau bwynt a fydd yn rhoi 1 joule (J) o egni fesul coulomb (C) o wefr drydanol sy'n mynd drwyddo.

${\text{V}}={\frac {\text{gwahaniaeth potensial}}{\text{gwefr drydanol}}}={\frac {\text{J}}{\text{C}}}$

Gellir mynegi hyn hefyd yn nhermau unedau sylfaenol:

${\text{V}}={\frac {\text{gwahaniaeth potensial}}{\text{gwefr drydanol}}}={\frac {\text{J}}{\text{C}}}={\frac {{\text{kg}}{\cdot }{\text{m}}^{2}{\cdot }{\text{s}}^{-2}}{{\text{A}}{\cdot }{\text{s}}}}={\text{kg}}{\cdot }{\text{m}}^{2}{\cdot }{\text{s}}^{-3}{\cdot }{{\text{A}}^{-1}}$

Gellir ei gynrychioli hefyd yn nhermau amperau (A) ac ohmau (Ω) (cerrynt wedi'i luosi â gwrthiant, gweler Deddf Ohm):

${\text{V}}={\text{A}}{\cdot }\Omega$

neu weberau (Wb) yr eiliad (s) (fflwcs magnetig dros amser), neu watiau (W) yr amper (A) (pŵer dros gerrynt), neu joules (J) y coulomb (C) (ynni dros gwefr)l:

${\text{V}}={\frac {\text{Wb}}{\text{s}}}={\frac {\text{W}}{\text{A}}}={\frac {\text{J}}{\text{C}}}$

Yr enw

Mae'r uned wedi'i henwi er anrhydedd y cymegydd a ffisegydd o'r Eidal Alessandro Volta (1745–1827) a wnaeth ymchwil gynnar ym maes trydan.