Bahasa Melayu

Rencana ini mengenai istilah umum Bahasa Melayu. Untuk variasi umum di Malaysia, sila lihat Bahasa Melayu Malaysia.

Bahasa Melayu
Bahasa Melayu بهاس ملايو ꤷꥁꤼ ꤸꥍꤾꤿꥈ
Hukum Kanun Melaka dalam tulisan Jawi, salah satu bukti sejarah persuratan Bahasa Melayu Klasik.
Asli kepada	Australia (Pulau Krismas dan Kepulauan Cocos) Brunei Filipina (Sulu dan Mindanao) Indonesia Kemboja (Phnom Penh, Kampong Cham, Kampong Speu, Kampong Chhnang, Kampong Thom, Battambang, dan Pursat) Malaysia Myanmar (Tanintharyi) Singapura Thailand (Pattani, Narathiwat, Yala, Songkhla, Ranong, Trang dan Satun)
Kawasan	Asia Tenggara (terutama di Nusantara)
Penutur bahasa	B1: 82 juta (2023) Jumlah (B1 dan B2): 200–290 juta (2009) (termasuk penutur Bahasa Indonesia)
Keluarga bahasa	Austronesia Subkeluarga Melayu-Polinesia Rumpun Melayu-Sumbawa Kumpulan bahasa-bahasa Melayik Bahasa Melayu
Bentuk piawai	Bahasa Melayu Malaysia Bahasa Indonesia
Sistem penulisan	Rumi (latin) Jawi (Arab) Thai (Khususnya Melayu di Thailand)
Bentuk bahasa isyarat	Bahasa isyarat Malaysia Bahasa Isyarat Indonesia
Status rasmi
Bahasa rasmi di	Brunei (Bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan dan bahasa rasmi manakala dialek bahasa Melayu Brunei dituturkan sebagai bahasa sosial) Indonesia (Kelainan dialek-dialek Melayu yang terdapat di Indonesia merupakan bahasa-bahasa daerah, manakala bahasa Indonesia ialah bahasa kebangsaan & rasmi) Malaysia (Bahasa Melayu ialah bahasa kebangsaan mengikut Perlembagaan Persekutuan Malaysia yang dikawalselia pemiawaiannya oleh Dewan Bahasa dan Pustaka Malaysia) Singapura (bahasa Melayu ialah salah satu daripada empat bahasa rasmi) UNESCO (Bahasa Indonesia salah satu bahasa rasmi)
Bahasa minoriti dikenali di	Afrika Selatan (Bahasa Melayu dipakai oleh penduduk Melayu yang bermukim di wilayah Cape Town dan Johannesburg. Bentuk piawai Malaysia yang paling lazim dipakai) Australia (Pulau Krismas dan Kepulauan Cocos) (sebagai bahasa Melayu Cocos) Filipina sebagai bahasa perdagangan dengan Malaysia dan di Wilayah Autonomi Islam Mindanao dan Balabac) Kemboja (Bahasa Melayu ialah bahasa yang popular dituturkan oleh Orang Cam di Kemboja) Myanmar (Bahasa Melayu Kedah dituturkan oleh orang Melayu Burma dan Moken) United Nations (bahasa Indonesia dipakai dalam Majlis Keselamatan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu) Sri Lanka (Bahasa Melayu Sri Lanka adalah bahasa kreol Melayu dituturkan dalam kalangan masyarakat Melayu Sri Lanka, Sinhala, dan Hambantota) Thailand (sebagai Bahasa Melayu Pattani dan sebahagian penutur Bahasa Melayu Kedah) Timor Leste (Bahasa Indonesia digunakan sebagai bahasa kerja dan bahasa perdagangan)
Dikawal selia oleh	Peringkat rantau: Majlis Bahasa Brunei Darussalam-Indonesia-Malaysia (MABBIM) Peringkat kebangsaan: Badan Pengembangan dan Pembinaan Bahasa Dewan Bahasa dan Pustaka Brunei Dewan Bahasa dan Pustaka Malaysia Majlis Bahasa Melayu Singapura
Kod bahasa
ISO 639-1	ms
ISO 639-2	may (B) msa (T)
ISO 639-3	msa – kod inklusif Kod individu: zlm – Bahasa Melayu (individu) zsm – Bahasa Melayu Piawai ind – Bahasa Indonesia bve – Bahasa Melayu Berau bvu – Bahasa Melayu Bukit coa – Bahasa Melayu Cocos jax – Bahasa Melayu Jambi bke – Bahasa Melayu Bengkulu plm – Bahasa Melayu Palembang bsm – Bahasa Melayu Basemah mfb – Bahasa Melayu Bangka meo – Bahasa Melayu Kedah mqg – Bahasa Melayu Kutai Kota Bangun xmm – Bahasa Melayu Manado max – Bahasa Melayu Maluku Utara mfa – Bahasa Melayu Kelantan-Pattani msi – Bahasa Melayu Sabah vkt – Bahasa Melayu Kutai Tenggarong hji – Bahasa Haji bew – Bahasa Betawi pmy – Bahasa Melayu Papua bjn – Bahasa Banjar btj – Bahasa Melayu Bacan zmi – Bahasa Melayu Negeri Sembilan tiada – Bahasa Melayu Sarawak bln – Bahasa Melayu Bulungan
Glottolog	nucl1806
Sampel Sampel teks Logo Wikipedia dalam bahasa Melayu yang berisi transkripsi "Wikipedia" (atas) ke dalam ortografi masing-masing dan slogan "Ensiklopedia Bebas" (bawah) yang diterjemahkan ke dalam bahasa tersebut. Sampel teks lainnya Negara-negara yang mana Bahasa Melayu dituturkan   Bahasa rasmi   Diiktiraf sebagai bahasa minoriti atau bahasa perdagangan

Bahasa Melayu (Tulisan Jawi: بهاس ملايو; Rejang: ꤷꥁꤼ ꤸꥍꤾꤿꥈ) ialah salah satu daripada bahasa-bahasa Melayu-Polinesia di bawah keluarga bahasa Polinesia, yang merupakan bahasa rasmi di Malaysia, Brunei, Indonesia, dan Singapura, serta dituturkan di Timor Leste dan sebahagian wilayah di Kemboja , Filipina dan Thailand. Jumlah penutur bahasa ini mencakupi lebih daripada 290 juta penutur (termasuk sebanyak 260 juta orang penutur bahasa Indonesia) merentasi kawasan maritim Asia Tenggara.

Sebagai salah satu daripada bahasa-bahasa yang paling luas digunakan di Asia Tenggara, bahasa Melayu mempunyai istilah perundangan yang berbeza di negara-negara terlibat bergantung pada sejarah dan budaya penggunaan bahasa Melayu di negara-negara tersebut. Di Malaysia, istilah "bahasa Melayu" ialah istilah de jure untuk pentakrifan rasmi bahasa kebangsaan negara Malaysia, manakala istilah "bahasa Malaysia" atau "bahasa Melayu Malaysia" seringkali digunakan mewakili perkara yang sama secara tidak formal di kalangan rakyat Malaysia. Di Singapura, Bahasa Melayu mempunyai status bahasa kebangsaan pada waktu yang sama merupakan salah satu daripada empat bahasa rasmi (tiga lagi bahasa rasmi lain ialah bahasa Inggeris, bahasa Cina, dan bahasa Tamil). Di Brunei, "bahasa Melayu" juga ditakrifkan sebagai bahasa rasmi negara dan bahasa Melayu diutamakan apabila berlakunya percanggahan dengan versi bahasa Inggeris teks undang-undang. Di Indonesia, bentuk piawai bahasa Melayu dikenali sebagai bahasa Indonesia yang berperanan sebagai bahasa pemersatu di negara Indonesia. Penggunaan istilah "bahasa Melayu" di Indonesia pula hanya terhad kepada bentuk-bentuk vernakular bahasa Melayu (yakni bahasa Melayu tempatan) yang dituturkan di kawasan yang pernah di bawah pemerintahan Kesultanan Johor-Riau terletak di zon tengah Sumatra (seperti Riau, Kepulauan Riau, Jambi dan lain-lain), Sumatra Selatan dan Kalimantan Barat Indonesia. Di Timor Leste, Bahasa Indonesia masih tetap dikekalkan sebagai bahasa rasmi utamanya sebagai "bahasa bekerja" walaupun telah merdeka daripada negara Indonesia. Di selatan Thailand, bahasa Melayu digunakan oleh orang-orang dari Kesultanan Melayu Patani (orang Melayu Pattani), tetapi tidak memperolehi sebarang pengiktirafan daripada kerajaan.

Seorang penutur bahasa Melayu piawai di Langkawi

Seorang pemuda sedang bercakap dalam dialek Kedah

Bahasa Melayu Klasik, secara spesifiknya "bahasa istana" (atau dikenali sebagai Court Malay dalam bahasa Inggeris), ialah bahasa piawai sastera bersusurgalur daripada kesultanan Melaka dan kesultanan Johor, disebabkan itulah bahasa ini juga dikenali sebagai bahasa Melayu Melaka, Johor, Riau (atau pelbagai jenis gabungan nama yang berasaskan mana-mana dari tiga nama tempat ini) untuk membezakannya daripada bahasa-bahasa Melayik yang lain. Menurut Ethnologue 26, beberapa kelainan bahasa-bahasa Melayik disenaraikan sebagai bahasa-bahasa yang terpisah, termasuklah kelainan bahasa-bahasa Melayu Semenanjung yang dituturkan oleh Orang Asli, yang sangat rapat hubungannya dengan bahasa Melayu Baku yang boleh dianggap sebagai dialek-dialeknya. Terdapat beberapa bahasa dagang atau bahasa kreol Melayu yang berdasarkan satu bentuk lingua franca yang disusurgalurkan ke bahasa Melayu Klasik.

Asal usul bahasa Melayu اصل أصول بهاس ملايو

Ahli-ahli linguistik bahasa Melayu bersetuju dengan kemungkinan bahawa asal usul bahasa Melayu terletak di barat pulau Borneo. Satu bentuk bahasa yang kini dikenali sebagai bahasa Melayu Purba (dari segi linguistik dikenali sebagai bahasa Melayik Purba) dituturkan di pulau Borneo sekurang-kurangnya pada 1000 tahun sebelum Masihi dan dianggap sebagai leluhur kepada kesemua bahasa di bawah kumpulan Melayik. Leluhur bahasa purba ini ialah bahasa Melayu-Polinesia Purba, yang merupakan turunan dari bahasa Austronesia Purba, mula bercambah sekurang-kurangnya pada 2000 tahun sebelum Masihi, yang mungkin hasil daripada penerokaan orang Austronesia dari pulau Taiwan ke arah kawasan yang terletak lebih selatan yakni kawasan maritim Asia Tenggara

Sejarah Bahasa Melayu سجاره بهاس ملايو

Rencana utama: Sejarah bahasa Melayu

Selama berabad lamanya, Srivijaya melalui perluasan jajahan, kekuasaan ekonomi dan keunggulan tenteranya memainkan peranan yang sangat besar terhadap peluasan penggunaan bahasa Melayu Kuno merentasi Kepulauan Melayu. Ia merupakan bahasa kerja antara pedagang-pedagang dan digunakan di banyak kawasan pelabuhan dan kawasan pasaran.

Lawah-Lawah Merah (1875), ialah terjemahan kepada L'araignée rouge oleh René de Pont-Jest dikenalpasti sebagai novel bahasa Melayu yang pertama. Sebelum zaman itu, kesusasteraan dan penceritaan Melayu jumhurnya ditulis dalam bentuk hikayat.

Secara umumnya, garis perkembangan bahasa Melayu terbahagi kepada tiga fasa utama iaitu bahasa Melayu Kuno, bahasa Melayu Klasik dan bahasa Melayu Moden, dan terdapat fasa peralihan di antara fasa-fasa utama tersebut. Sesetengah pakar bahasa menganggap bahasa Melayu Kuno ialah bahasa leluhur bahasa Melayu Klasik, tetapi sesetengah ahli linguistik yang lain pula berpendapat bahawa hubungan leluhur antara dua fasa bahasa ini susah untuk ditentusahkan berikutan keganjilan dari segi morfologi dan sintaksis antara dua fasa ini, serta keserentakan penggunaan kedua-dua fasa bahasa ini pada abad ke-14.

Bahasa Melayu Kuno dipengaruhi oleh bahasa Sanskrit yang merupakan bahasa klasik di India. Peminjaman kata-kata Sanskrit boleh didapati dalam perbendaharaan bahasa Melayu Kuno. Batu bersurat terawal dalam bahasa Melayu Kuno dijumpai di Sumatra, Indonesia, dan ditulis dalam huruf-huruf Grantha bervariasi Pallava dan tarikhnya ditentukan pada 1 Mei 683. Batu bersurat ini dikenali sebagai batu bersurat Kedukan Bukit yang dijumpai oleh orang Belanda yang bernama M. Batenburg pada 29 November 1920 di Sungai Musi, Kedukan Bukit, Sumatra Selatan. Ia merupakan batu kecil berukuran 45 kali 80 sentimeter (18 in × 31 in).

Bukti lain ialah naskhah Undang-undang Tanjung Tanah dalam huruf-huruf pasca-Pallava. Teks perundangan pra-Islam pada abad ke-14 ini dihasilkan pada zaman pemerintahan Adityawarman (1345–1377) di kerajaan Dharmasraya, yang merupakan kerajaan Hindu-Buddha yang membangun setelah tamatnya kekuasaan Srivijaya di Sumatra. Undang-undang ini ditulis untuk orang Minangkabau yang masih tinggal di tanah tinggi di barat Sumatra, Indonesia.

Batu bersurat Terengganu (Jawi: باتو برسورت ترڠݢانو) ialah pacakan batu granit dengan inskripsi tulisan Jawi dan dijumpai di Terengganu, Malaysia. Ia adalah bukti terawal kewujudan batu-batu bersurat bahasa Melayu Klasik. Batu bersurat yang bertarikh tahun 702 hijrah (bersamaan tahun 1303 masihi) merupakan bukti terawal tulisan Jawi di alam Melayu Asia Tenggara, dan juga merupakan salah satu daripada bukti terawal kepada kewujudan Islam sebagai agama negeri di rantau ini. Kandungan batu bersurat ini ialah pengisytiharan pemerintah di Terengganu yang dikenali sebagai Seri Padukan Tuan, yang menyuruh pengikutnya untuk mendukung agama Islam, serta memberikan 10 fasal asas undang-undang syariah bagi membimbing pengikutnya.

Bahasa Melayu mendapat penggunaan yang semakin meluas dan kukuh sebagai bahasa perantaraan kawasan maritim Asia Tenggara sewaktu zaman Kesultanan Melayu Melaka (1402–1511). Zaman ini menyaksikan perkembangan bahasa Melayu yang pantas di bawah pengaruh kesusasteraan Islam. Perkembangan bahasa ini mengubah sifat bahasa ini melalui kemasukan perbendaharaan kata secara mendadak dari bahasa Arab, bahasa Tamil dan bahasa Sanskrit, sehingga membentuk kesusasteraan Melayu Klasik yang matang. Bahasa Melayu pada zaman Kesultanan Melayu Melaka ini berevolusi menjadi bentuk yang boleh dikenalpasti oleh penutur bahasa Melayu pada zaman moden. Apabila kerajaan ini berpindah dan mendirikan Kesultanan Johor Lama, ia terus digunapakai sebagai bahasa klasik serantau; sehingga ia amat berhubungkait dengan kerajaan Riau di bawah pengaruh Belanda dan kerajaan Johor di bawah pengaruh British sehingga bahasa Melayu Riau dianggap dekat dengan bahasa klasik itu. Namun, tiada hubungkait antara bahasa Melayu Melaka yang digunakan di istana Riau dan bahasa Riau vernakular yang digunapakai oleh penduduk tempatan Riau.

Surat-surat dari Sultan Abu Hayat yang memerintah Ternate dan Kepulauan Maluku (yang kini di dalam Indonesia) pada tahun 1521-1522 merupakan antara surat-surat tertua yang ditulis dalam bahasa Melayu. Teks surat ini ditulis kepada raja Portugal, selepas berhubung dengan peneroka Portugis bernama Francisco Serrão. Surat-surat ini menunjukkan tanda penggunaan bahasa yang bukan asli; kerana orang Ternate menggunapakai (dari dahulukala sehingga ke hari ini) bahasa Ternate sebagai bahasa ibunda mereka (yakni salah satu daripada bahasa-bahasa di Papua Barat). Bahasa Melayu adalah satu-satunya bahasa yang digunakan sebagai bahasa perantara (atau lingua franca) untuk perhubungan antara pelbagai kaum.

Pengelasan bahasa ڤڠلسن بهاس

Bahasa Melayu ialah salah satu ahli keluarga bahasa Austronesia yang meliputi bahasa-bahasa di kawasan Asia Tenggara dan Lautan Teduh, serta sebilangan kecil di benua Asia. Bahasa Malagasi, yakni bahasa tersisih dari segi geografi, yang dituturkan di Madagaskar terletak di barat Lautan India, juga merupakan ahli keluarga bahasa-bahasa Austronesia. Walaupun bahasa-bahasa ini tidak semestinya mempunyai kesalingfahaman yang jelas, persamaan yang terdapat pada bahasa-bahasa ini sebenarnya agak jelas. Dalam bahasa-bahasa yang lebih konservatif seperti bahasa Melayu, terdapat banyak kata-kata akar yang mengalami perubahan yang agak kecil dari bahasa leluhur mereka yakni bahasa Austronesia Purba. Terdapat banyak kata-kata kognat dalam perbendaharaan bahasa-bahasa ini dari segi hubungan pertalian, kesihatan, bahagian tubuh badan, dan nama-nama haiwan am. Persamaan dijumpai lebih ketara pada nombor-nombor yang ada pada keluarga bahasa ini.

Di bawah keluarga bahasa Austronesia, bahasa Melayu terdiri daripada sekelompok gaya-gaya pertuturan yang rapat hubungkaitnya yang dikenali sebagai bahasa-bahasa Melayik yang tersebar merentasi Semenanjung Tanah Melayu dan kepulauan Indonesia oleh pedagang-pedagang Melayu dari Sumatra. Terdapat perbezaan pendapat mengenai kelainan-kelainan pertuturan yang manakah sepatutnya dikempok sebagai dialek-dialek bahasa Melayu, dan kelainan-kelainan yang manakah sepatutnya dianggap sebagai bahasa-bahasa Melayu yang terpisah. Bahasa vernakular di Brunei yakni bahasa Melayu Brunei misalnya tidak boleh disalingfaham dengan bahasa piawai, dan hal ini turut berlaku pada kelainan bahasa yang terdapat di Semenanjung Tanah Melayu seperti bahasa Melayu Kedah. Tetapi, bahasa Melayu Brunei dan bahasa Melayu Kedah pula mempunyai hubungan yang agak dekat.

Kelainan bahasa کلاءينن بهاس

Bahasa Piawai/Standard

Maksud piawai adalah utama, pintar, cekap, ukuran, tahap, bentuk atau perkara yang ditetapkan (ketepatan).

Maksud standard adalah utama, tahap, kriteria atau keperluan minimum.

-Variasi bahasa yang telah melalui proses perancangan, pembakuan dan diterima oleh masyarakat untuk kegunaan seharian.

-Diterima dan diamalkan oleh masyarakat melalui penulisan dan percakapan yang betul (Pendidikan).

-Digunakan ketika acara rasmi dan sebagai bahasa pengantara.

-Bahasa yang lebih unggul dan diterima semua kumpulan dan etnik.

-Bahasa rasmi dan pemersatu.

-Mempunyai laras bahasa.

-Tidak ada unsur kependekan.

-Tidak menggunakan dialek dan dapat difahami seluruh negara.

-Pemisah sesuatu kumpulan.

Contoh Pemisah Sesuatu Kumpulan

Setiap tamadun atau negara ada bahasa piawai sendiri sejak abad pertama hingga hari ini. Bermula dari ajaran atau agama ditulis di lembaran kulit kayu kemudian dijadikan kertas dan kulit haiwan.

Tulisan pada kertas bermula apabila kertas dicipta di China,(Cai Lun) mengasaskan kaedah pembuatan kertas sekitar tahun 105 Masihi, namun pencetakan buku lengkap terawal di atas kertas wujud seawal abad ke-9 Masihi (868 Masihi, Sutra Intan) di China, menggunakan teknik bongkah kayu sebelum taip cerai dicipta, membuka jalan kepada penyebaran ilmu yang lebih luas daripada kulit binatang yang mahal.

Contoh:

1. Tamadun Arab–Islam;

Bahasa piawai: Bahasa Arab Fusha Asas: Bahasa al-Quran (abad ke-7). Digunakan dalam agama, pendidikan dan media rasmi. Wujud bersama dialek Arab tempatan (diglosia).

2. Tamadun Cina;

Bahasa piawai: Putonghua (Mandarin Standard). Diasaskan daripada dialek Beijing Diresmikan pada abad ke-20 (sekitar 1950-an). Digunakan dalam pendidikan dan pentadbiran China.

3. Tamadun India;

Bahasa piawai: Sanskrit (klasik/keagamaan) Hindi Standard (moden). Tatabahasa Sanskrit dibakukan sejak abad ke-4 SM (Panini). Hindi standard dibakukan pada abad ke-19–20.

4. Tamadun Eropah;

(a) Inggeris:

Bahasa piawai: Standard British English. Dibakukan melalui pendidikan dan percetakan (abad ke-18).

(b) Perancis:

Bahasa piawai: Français standard. Dibakukan oleh Académie française (1635).

(c) Jerman:

Bahasa piawai: Hochdeutsch. Berasaskan terjemahan Bible oleh Martin Luther (abad ke-16).

5. Tamadun Jepun:

Bahasa piawai: Hyojungo. Berdasarkan dialek Tokyo. Dibakukan pada era Meiji (akhir abad ke-19).

6. Tamadun Korea:

Bahasa piawai: Pyojun-eo. Berasaskan dialek Seoul. Dibakukan pada abad ke-20.

7.Tamadun Melayu;

Bahasa piawai: Bahasa Melayu Piawai. Asas: Bahasa Melayu Johor–Riau. Tokoh awal: Raja Ali Haji (abad ke-19).

Dibakukan secara rasmi pada abad ke-20 oleh DBP. Digunakan di Malaysia, Brunei, Indonesia (dalam bentuk berbeza).

Bahasa Melayu Klasik

Abad ke-14 hingga abad ke-19

Latar belakang: Muncul selepas kejatuhan Srivijaya. Berkembang kuat pada zaman Kesultanan Melaka (abad ke-15).

Digunakan dalam: surat diraja undang-undang (contoh: Hukum Kanun Melaka) karya sastera (hikayat, syair, sulalatus salatin)

Tulisan utama: Jawi.

Bahasa Melayu Klasik ialah bahasa pentadbiran, agama dan ilmu dunia Melayu ketika itu.

Bahasa Melayu Johor-Riau (Klasik-Pramoden)

Abad ke-17 hingga abad ke-19.

Latar belakang: Digunakan dalam Kesultanan Johor–Riau–Lingga.

Menjadi bentuk bahasa yang: lebih teratur dan lebih konsisten dari segi tatabahasa.

Tokoh penting: Raja Ali Haji (abad ke-19) Karya: Bustan al-Katibin (1857), Kitab Pengetahuan Bahasa.

Bahasa Johor–Riau menjadi asas kepada Bahasa Melayu Moden.

Bahasa Melayu Moden

Berkembang pada era klasik dan pramoden, kemudian disempurnakan ketika sebuah negara dibentuk selepas merdeka. Bermula dari Bahasa Melayu Klasik, Bahasa Melayu Johor-Riau menjadi Bahasa Melayu Moden.

Malaysia: Menggunakan tiga jenis bentuk Piawai iaitu Bahasa Klasik (Baku), Bahasa Johor-Riau (Klasik-Premoden) dan Bahasa Malaysia (Bahasa Melayu Moden). Ketiga-tiga ini disatukan menjadi bahasa yang baharu iaitu Bahasa Melayu Piawai (formal sebutan baku dan tidak baku).

Brunei: Menggunakan dialek Brunei (tidak formal), Bahasa Piawai Brunei (formal) dan Bahasa Melayu Piawai.

Singapura: Menggunakan dialek Singapura (tidak formal), Bahasa Piawai Singapura (formal) dan Bahasa Melayu Piawai (formal dan sebutan baku).

Indonesia: Menggunakan dialek Indonesia (tidak formal), Bahasa Piawai Indonesia (formal sebutan baku).

Bentuk atau Sebutan Baku dan Tidak Baku

Maksud baku adalah utama (makanan), bentuk bahasa (perkataan/nada/sebutan) atau penyeragaman (kaedah).

Sebutan baku:

-Pertuturan yang jelas dan selaras dengan perkataan tersebut.

-Nada yang dikeluarkan sama ada kasar atau mesra.

Sebutan tidak baku:

-Penyebutan yang dipertuturkan -sedikit berbeza daripada sebutan baku kerana dipengaruhi loghat dan dialek tetapi bukan dialek.

Bahasa Melayu Piawai ada dua bentuk iaitu baku dan Johor-Riau, kedua-dua sebutan bentuk piawai.

Contoh:

Bahasa	Ayat	Sebutan	Konsonan	Bentuk
Bahasa Melayu Piawai	Encik Lutfi akan pergi menjala ikan di sungai pada hari selasa	sama sebutan	(huruf a)	Baku
Bahasa Melayu Piawai	Encik Lutfi akan pergi menjala ikan di sungai pada hari selasa	Encik Lutfi akan pergi menjale ikan di sungai pade hari selase	(huruf e pepet)	Johor-Riau

Perbezaan Piawai, Standard & Baku

Ketiga-tiga perkataan tersebut bermaksud utama tetapi digunakan keadaan berbeza, juga mempunyai istilah pendua. Hanya perkataan piawai dan standard lebih susuai untuk penamaan bahasa piawai atau standard. Manakala perkataan baku hanya sesuai untuk sebutan baku.

Perkataan piawai digunakan untuk mengukur tahap, pengiraan dari aspek sains atau perdagangan. Juga mengukur tahap seseorang manusia seperti kecekapan dan kepintaran.

Contoh :

-Produk ini tidak layak untuk dipasarkan kerana tidak memenuhi piawaian yang telah ditetapkan.

-Prestasi murid sangat berbeza antara satu dengan yang lain. Guru-guru akan memastikan tahap piawai semua murid adalah seimbang.

-Penggunaan bahasa piawai dapat mengelakkan kekeliruan dalam komunikasi.

-Tiga hari lalu Syukri demam akibat daripada itu prestasi dan kepiawaiannya sedikit terjejas ketika bekerja.

Perkataan standard digunakan untuk keutamaan atau menetapkan sesuatu perkara.

-Bangunan itu tidak memenuhi standard keselamatan yang ditetapkan.

-Bahasa standard digunakan dalam urusan rasmi dan penulisan akademik.

-Pilih grafik di bawah sama ada standard (utama),tinggi atau sangat tinggi.

-Markah empat puluh peratus adalah standard untuk lulus.

Perkataan baku digunakan untuk keutamaan atau tindakan.

-Penyampai berita perlu menggunakan sebutan baku semasa penyiaran.

-Sebutan baku membantu pendengar memahami makna perkataan dengan tepat.

-Guru menegaskan kepentingan mematuhi standard bahasa baku dalam karangan.

-Makanan baku (utama/asas) untuk manusia ialah sayur-sayuran, buah-buahan, beras, bijiran dan sumber protein.

-Kecekapan sistem ini dapat mempercepat proses binaan dan pembakuan bahasa.

Bahasa Formal

Maksud formal adalah menurut peraturan rasmi, seragam (keadaan) atau sama ragam.

Bahasa yang digunakan sebagai urusan rasmi seperti majlis rasmi, perbincangan rasmi dan surat-menyurat.

Ciri-ciri: -Mematuhi hukum tatabahasa.

-Ayat dan ungkapan yang dibina diucapkan dengan nada yang sempurna.

-Mengutamakan penggunaan kata nama diri yang formal dan sopan seperti Saya, Kamu & Awak.

-Tidak ada percampuran standard bahasa lain atau dialek daerah.

Bahasa Istana

Digunakan oleh kerabat diraja antara sesama mereka, orang biasa dan orang biasa kepada kalangan diraja (bahasa dalam).

Unsur Pendinaan (merendah diri):

-Hamba pancal yang hina.

-Hamba patik yang tua ini.

Unsur Pemulukan (kata-kata sanjungan):

-Ke bawah duli tuanku yang maha mulia menjunjung sembah duli tuanku.

Ungkapan rutin;

-Ampun tuanku: Ampun tuanku beribu-ribu ampun.

-Daulat tuanku: Daulat tuanku sembah patik harap diampun.

Ciri-ciri:

-Kosa kata yang berbeza; santap/makan, gering/sakit, berangkat/pergi dan perkenan/izin.

-Menggunakan kata ganti diri dan sistem sapaan yang formal; ayahanda dan bonda.

-Mempunyai sistem kedudukan kekeluargaan (gelaran); Tengku Mahkota.

-Penggunaan terbatas (tidak mempercayai perkembangan bahasa).

Bahasa Halus

Penggunaan bahasa yang sopan dan honorifik.

-Kehalusan itu dapat dilihat daripada penggunaan kosa kata dan ungkapannya yang menunjukkan kesopanan dengan cara sapaan, gaya dan intonasi yang penuh adab.

-Bahasa istana termasuk juga bahasa halus.

-Digunakan dalam hubungan yang mempunyai status sosial yang berbeza.

-Menggunakan bahasa kiasan atau peribahasa.

Ciri-ciri:

-Mengutamakan diksi yang lebih sopan, beradab dan lebih manis contoh hamil berbadan dua bunting.

-Mementingkan penggunaan ungkapan yang sopan contoh jemput masuk dan sila duduk.

-Menggunakan kata rujukan diri yang sopan contoh saya, encik, puan atau saudara.

-Menggunakan gelaran atau panggilan kehormat yang betul contoh kurniaan, ikhtisas, agama dan warisan.

Jargon

Merupakan antonim bagi slanga kerana digunakan oleh golongan profesional seperti doktor, pedagang atau petani. Perkataan yang digunakan diterima sebagai bahasa formal.

Bahasa Tidak Formal

Tidak terikat sepenuhnya kepada ketepatan tatabahasa, ayat tidak sempurna binaannya dan pengucapan nada yang berbeza.

Ciri-ciri:

-Digunakan perbualan harian seperti keluarga dan rakan.

-Ada pengaruh dialek daerah, bahasa mesra atau bahasa pasar.

-Penggunaan kata ganti nama diri, kata sapaan dan kosa kata dialek.

-Penggunaan kosa kata kurang sopan seperti unsur bahasa kasar.

-Ada singkatan seperti nak, tak, mu, ku & kau.

Contoh: Aku tengah mandi ni.

Bahasa Basahan/Kolokial

Bahasa yang digunakan dalam kehidupan seharian oleh masyarakat penutur secara tidak formal.

Ciri-ciri:

-Tidak mementingkan ketetapan bahasa.

-Ada percampuran kod (bahasa rojak).

-Kadang-kadang ada penggunaan bahasa kasar.

-Menggunakan kependekan kata contoh mau, nak, ni, tak atau nak.

-Bunyi "r" digugurkan contoh besar menjadi besa dan kasar menjadi kasa.

-Terdapat kosa kata tertentu yang tidak formal contoh kasi, laki, bini atau tak payah.

Contoh ayat : Siapa itu menjadi sapa tu.

Diaglosia

Sesebuah masyarakat penutur menggunakan dua bahasa berbeza.

-Bahasa kebiasaan yang tinggi (formal).

-Bahasa kebiasaan yang rendah (tidak formal).

Contoh:

-Di rumah menggunakan bahasa basahan.

-Di sekolah menggunakan bahasa formal.

Bahasa Mesra

Digunakan untuk menunjukkan hubungan yang mesra dan harmoni antara penutur dan pendengar secara tak formal.

contoh: situasi ahli keluarga sedang memujuk seseorang guna bahasa biasa tetapi mempengaruhi dan meyakinkan pendengar.

Ciri-ciri:

-Menggunakan partikel lah sebagai pelembut contoh marilah atau jomlah.

-Kata ganti nama diri menggunakan gelaran kekeluargaan contoh kak long atau mak su.

-Penggunaan kata nama sendiri contoh Ahmad menjadi Mad.

-Menggunakan kata-kata kiasan.

-Ada unsur kependekan.

Contoh ayat : Mama, nanti jangan lupa datang sekolah tengok adik perbarisan.

Bahasa Kasar

Kembalikan daripada bahasa halus dengan kosa kata dan ungkapan yang digunakan keras dan kasar sehingga kadang-kadang sukar diterima oleh pendengar.

Ciri-ciri:

-Intonasi yang digunakan tinggi

-Menunjukan emosi marah dan kurang senang terhadap orang yang dilawan bertutur.

-Ragam bahasa contoh tempelak, herdik, sindir dan tidak berkias.

-Kata ganti nama diri tidak menunjukkan keharmonian contoh aku dan engkau.

-Tidak menekankan tatabahasa yang betul.

-Menunjukkan kemesraan kepada peserta contoh teman rapat dan ahli keluarga contoh "woi nak mampus!"

Ideolek

Pertuturan dialek oleh seseorang dan cirinya berbeza antara satu individu dengan individu yang lain

-Gaya pertuturan berbeza. -Kecacatan bahasa yang ada dalam diri. -Kelainan pertuturan setiap orang.

Contoh: Pelat dan sengau.

-Ada perbezaan sebutan

-Ada perbezaan intonasi.

-Ada perbezaan pertuturan.

Contoh dialek Kedah dan dialek Johor ada bahasa pelat.

Bahasa Melayu	Bahasa/Dialek Johor	Dialek Johor Pelat	Bahasa/Dialek Kedah
Orang	Oghang	Oghang	Oghang
Saudara	Sedare	Sedaghe
Almari	Gerobok/robok	Ghobok

Loghat/Aksen

Loghat merupakan nada bahasa yang dilafazkan oleh sekumpulan penutur bahasa di sesuatu kawasan dalam sebuah negeri atau negara.

Maksud aksen ialah tekanan suara pada kata atau suku kata.

Dialek merupakan perkataan manakala loghat merupakan nada perkataan tersebut.

Setiap kawasan mempunyai loghat yang berbeza contoh di Malaysia.

Loghat utara; Perlis, Kedah dan Pulau Pinang

Loghat pantai timur; semua kawasan Pahang kecuali Pahang selatan, Kelantan dan Terangganu.

Loghat Johor-Riau; Johor, Melaka, Selangor, Perak Selatan dan Pahang Selatan.

Loghat Perak: semua kawasan Perak kecuali Perak selatan.

Loghat Sarawak: semua kawasan Sarawak.

Loghat Sabah: semua kawasan Sabah.

Ada beberapa dialek negeri yang menggunakan loghat kasar dan bahasa kasar.

Contoh: Melaka, Kedah, Pulau Pinang dan Sabah.

Dialek Kedah, Pulau Pinang, Perlis dan Sabah juga menggunakan sebutan baku.

Dialek

Kelainan bahasa yang dituturkan oleh sekumpulan besar penutur bahasa di sesuatu kawasan dalam sesebuah negeri atau negara.

Ciri-ciri: -Perbezaan dari segi sebutan,kata ganti nama diri atau panggilan kekeluarga.

-Tidak mementingkan ketepatan bahasa apabila berbicara antara keluarga atau rakan. (Tidak formal)

-Banyak menggunakan kependekan kata.

-Menggunakan kosa kata atau istilah daerah.

-Ada unsur saling memahami

Contoh:

Bahasa Melayu	Bahasa/Dialek Perak	Bahasa/Dialek Kedah
Air	Ayor	Ayaq

Subdialek

Kelainan yang lebih khusus dalam sesuatu dialek, yang dituturkan oleh kumpulan penutur di kawasan yang lebih kecil.

Ciri: -Wujud disebabkan adanya perbezaan penutur antara penutur yang menetap di kawasan atau daerah yang berbeza-beza dalam sesuatu kawasan dialek.

Contoh :

Bahasa Melayu	Bahasa/Dialek Johor	Subdialek Muar	Subdialek Johor Bahru
Selimut	Gebar	Gebo	Geba
Besar	Besar	Beso	Besa

Isoglas

Satu garis pemisah antara dialek dengan adanya perbezaan pertuturan.

Contoh:

-Sempadan Johor-Melaka.

-Sempadan Johor-Terengganu.

-Sempadan Johor-Pahang.

-Sempadan Selangor-Perak.

-Sempadan Perak-Kedah.

-Sempadan Pahang-Kelantan.

-Sempadan Pahang-Terenggangu.

-Sempadan Kelantan-Terengganu.

Pijin

Bahasa yang bermula daripada hubungan antara dua bangsa atau lebih kumpulan penutur yang menutur bahasa yang berbeza serta intonasi mereka secara tidak formal.

-Orang luar negara datang negara kita beli barang, dia cakap tu ada percampuran bahasa kita dan bahasa dia contoh orang putih dan orang bangladesh.

Contoh kosa kata: mari menjadi datang, senang menjadi ada masa lapang atau banyak menjadi sangat.

-Tiada penutur jati.

-Kosa kata terhad.

-Tidak mematuhi tatabahasa.

-Sebutannya mengikut pelat bahasa ibunda penutur.

Bahasa Pasar

Bahasa ini dituturkan oleh orang Cina, India dan penutur-penutur bahasa lain apabila mereka bertutur dengan penduduk tempatan atau antara sesama mereka.

-Campuran bahasa Melayu dan bahasa lain.

-Kosa kata tidak formal.

-Penggunaan terhad ketika urusan jual beli di pasar.

-Tidak mematuhi hukum tatabahasa.

-Mengabaikan hukum DM.

-Ada percampuran kod (bahasa rojak).

Contoh ayat: "Lu mana mau pigi?", "Itu rumah,saya sendiri punya" atau "Gua ada beli satu kucing siam punya, manyak cantik lo".

Ada percampuran kod/bahasa rojak contoh:

Ana/Anta = Bahasa Arab.

You/I = Bahasa Inggeris.

Hukum DM:

-Unsur yang diterangkan hadir pada kedudukan pertama contoh sos cili.

-Unsur menerang hadir pada kedudukan kedua contoh perkara lain-lain.

Kreol

Wujud apabila bahasa pijin telah digunakan sebagai bahasa umum sebagai alat perhubungan dalam kehidupan harian oleh sekumpulan atau segolongan masyarakat penutur.

-Bahasa yang telah dikuasai bahasa ibunda.

Contoh: Bahasa Baba Nyonya/Cheti/Serani.

-Banyak menggunakan kosa kata Melayu tetapi apabila menyebut ada kecinaan dan menggunakan kata ganti nama bahasa Cina.

Contoh ayat:

"Lu orang mo pegi mana" atau "Gua mo masak nasik dulu".

Slanga

Variasi bahasa yang dituturkan oleh sekumpulan penutur tertentu iaitu kumpulan remaja.

-Tidak formal.

-Kosa kata hanya difahami oleh kumpulan itu sahaja.

-Kosa kata dicipta oleh mereka dan tidak ada dalam bahasa asalnya contoh cun, kantoi atau poyo.

-Perkataan sudah ada tetapi diberikan kelainan istilah atau istilah baharu contoh jambu menjadi cantik, balak menjadi teman lelaki, payung menjadi tidak berani atau istilah baharu 2025 iaitu kacip menjadi tidak waras.

-Tidak mementingkan tatabahasa.

-Ada kosa kata yang dicipta kekal guna dan ada yang pupus ikut peredaran waktu.

-Ada kosa kata yang diambil daripada bahasa lain contoh bro, brader relaks atau langsi.

Contoh ayat: "Awek lu cun giler bro".

Kita tidak digalakkan atau lebih baik berhenti menggunakan bahasa slanga kerana bahasa slanga merupakan bahasa tidak formal berkedudukan paling rendah.

Sistem tulisan سيستم توليسن

Huruf-huruf Rencong, salah satu sistem tulisan tempatan yang dijumpai di tengah dan selatan Sumatra. Teks ini dibaca (menggunakan ejaan Voorhoeve) seperti berikut: "haku manangis ma / njaru ka'u ka'u di / saru tijada da / tang [hitu hadik sa]"

Batu bersurat Kedukan Bukit menggunakan tulisan Pallava, merupakan spesimen tertua mewakili bahasa Melayu Kuno di Sumatra Selatan, Indonesia.

Bahasa Melayu kini ditulis dalam tulisan Rumi di Brunei, Malaysia dan Singapura atau tulisan Latin di Indonesia, walaupun tulisan Arab yang dikenali sebagai tulisan Arab Melayu atau tulisan Jawi juga wujud. Tulisan Rumi merupakan tulisan rasmi di negara Malaysia, Singapura, dan Indonesia. Bahasa Melayu menggunakan sistem angka Arab.

Beberapa muka surat terakhir Taj al-Salatin, disalin oleh Muhammad bin Umar Syaikh Farid pada 31 Julai 1824 di Penang dalam tulisan Jawi. British Library

Kedua-dua tulisan Rumi dan tulisan Jawi adalah tulisan-tulisan rasmi hanya di Brunei. Nama-nama di institusi atau organisasi di Brunei perlu menggunakan kedua-dua jenis tulisan. Tulisan Jawi digunakan secara penuh di sekolah-sekolah agama yang pelajar-pelajar Muslim berumur 6-7 sehingga 12-14 tahun perlu hadiri pada waktu tengah hari.

Beberapa usaha sedang diambil untuk memelihara tulisan Jawi di Malaysia, dan pelajar-pelajar yang mengambil peperiksaan dalam bahasa Melayu di Malaysia diberi pilihan untuk menjawab soalan-soalan dalam tulisan Jawi.

Namun tulisan Rumi ialah tulisan yang paling kerap digunapakai di Brunei dan Malaysia untuk kegunaan rasmi mahupun tidak rasmi.

Pada masa lampau, bahasa Melayu ditulis dalam pelbagai jenis tulisan lain. Sebelum pengenalan tulisan Arab di rantau kepulauan Melayu, bahasa Melayu ditulis dalam tulisan Pallava, tulisan Kawi dan tulisan Rencong; tulisan-tulisan tersebut kini sudah tidak digunakan lagi tetapi tulisan yang seakan contohnya seperti tulisan Cam masih digunapakai oleh orang Cam di Vietnam dan Kemboja. Bahasa Melayu Kuno ditulis dalam tulisan Pallava dan Kawi seperti pada bukti batu bersurat di kawasan rantau Melayu. Bermula dengan era Kerajaan Samudera-Pasai sehingga ke zaman kemuncak Kesultanan Melaka, tulisan Jawi sedikit demi sedikit menggantikan penggunaan tulisan-tulisan ini sebagai tulisan yang paling banyak digunapakai di alam Melayu. Bermula dengan abad ke-17, di bawah pengaruh British dan Belanda, Jawi sedikit demi sedikit digantikan dengan tulisan Rumi.

Untuk mengetahui kaedah penggunaan abjad, penulisan huruf, penulisan kata, penulisan unsur serapan dan tanda baca umum yang dipraktikkan dalam bahasa Melayu, sila lihat: Laman arkib Pedoman Umum Ejaan Bahasa Melayu

Sistem fonologi سيستم فونولوݢي

Rencana utama: Fonologi bahasa Melayu

Salah satu faktor utama yang menjadikan Bahasa Melayu sebagai bahasa yang sangat mudah untuk dipelajari adalah disebabkan oleh sistem fonologi yang amat mudah. Boleh dikatakan hampir setiap huruf Rumi mewakili satu sebutan fonem. Bahasa Melayu, seperti kebanyakan bahasa lain di bawah keluarga Austronesia, bukanlah bahasa bernada.

Bunyi-bunyi konsonan

Bunyi-bunyi konsonan bahasa Melayu Malaysia dan juga bahasa Indonesia ditunjukkan seperti berikut. Bunyi-bunyi konsonan yang bukan asli daripada kata-kata pinjaman bahasa Arab dan bahasa Inggeris ditunjukkan dalam tanda kurung.

Jadual fonem konsonan dalam Bahasa Melayu

	Dwibibir		Bibir- gigi		Gigi/Gusi		Bel. gusi		Lelangit		Velum		Uvula		Peti suara
Sengau	m /m/				n /n/				ny /ɲ/		ng /ŋ/
Letupan/ Hentian	p /p/	b /b/			t /t/	d /d/					k /k/	g /g/	(q /q/)		k (koda) /ʔ/
Letusan							c /tʃ/	j /dʒ/
Geseran			f /f/	v /v/	s /s/	(z /z/)	(sy /ʃ/)						(kh /x/)	(gh /ɣ/)	h /h/
Malaran tak geser									y /j/		w /w/
Getaran					r /r/*
Sisian					l /l/

* Mengikut takrifan bahasa baku. Penutur tidak semestinya menyebut fonem /r/ sebegini.

Fonem pinjaman dari bahasa Arab:

• Fonem-fonem yang hanya wujud dalam kata pinjaman bahasa Arab mungkin disebut dalam fonemnya tersendiri oleh mereka yang mahir tentang cara pelafazan bunyi-bunyi Arab. Jika tidak maka ada kecenderungan untuk penutur asli bahasa Melayu untuk menggantikan bunyi-bunyi fonem tersebut kepada bunyi-bunyi yang kedengaran atau kelihatan seakan.

Jadual konsonan-konsonan pinjaman dari bahasa Arab

Fonem tersendiri	Asimilasi fonem	Contoh
/x/	/k/, /h/	khabar, kabar
/ð/	/d/, /l/	reda, rela
/zˤ/	/l/, /z/	lohor, zuhur
/ɣ/	/ɡ/, /r/	ghaib, raib
/ʕ/	/ʔ/	saat, sa'at
/θ/	/s/	Selasa
/q/	/k/	makam

Bunyi-bunyi vokal

Bahasa Melayu pada asalnya mempunyai 4 bunyi vokal, tetapi kebanyakan dialek-dialek yang wujud pada hari ini termasuk juga bahasa Melayu Baku mempunyai enam bunyi vokal dengan fonem /i/ terbelah menjadi /i, e/ dan fonem /u/ terbelah menjadi /u, o/. Banyak perkataan disebut dengan bunyi yang berbeza sama ada berbunyi [i, u] atau [e, o], dan tidak terlalu banyak perkataan asli Melayu yang menggunakan bunyi vokal tengah [e, o].

Jadual fonem vokal dalam Bahasa Melayu

Ketinggian	Depan	Pusat	Belakang
Sempit	i /i/		u /u/
Separuh sempit	e /e/		o /o/
Tengah		e /ə/
Separuh luas	e [ɛ]*		o [ɔ]*
Luas		a /a/	a [ɑ]*

* Bukan standard, terdapat dalam sebutan loghat atau kata pinjaman.

Nota ortografi: Kedua-dua fonem /e/ dan /ə/ ditulis dengan huruf ⟨e⟩. Penggunaan ortografi mewakili fonem /e, o/ agak kurang dalam perkataan jati Melayu, dan huruf ⟨e⟩ biasanya mewakili bunyi /ə/. Tetapi terdapat juga pasangan homograf seperti perang digunakan untuk mewakili dua sebutan iaitu /pəraŋ/ (kata kerja) dan /peraŋ ~ piraŋ/ (kata sifat melambang warna).

Beberapa kajian menganggap /ai, au, oi/ sebagai diftong. Namun, [ai], [au] dan [oi] hanya boleh wujud dalam suku kata terbuka, contoh perkataan: "cukai", "kerbau" dan "dodoi". Perkataan yang dua huruf vokalnya disusun dalam suku kata tertutup, seperti "baik", "laut", "kuat", "biak", "buih" dan "bius" adalah terdiri daripada dua suku kata. Satu analisis alternatif menganggap diftong-diftong fonetik [ai], [au] dan [oi] sebagai jujukan monoftong dengan tambahan satu bunyi konsonan semi-vokal: /aj/, /aw/ dan /oj/.

Terdapat satu hukum keselarasan vokal: bunyi-bunyi vokal yang tidak luas seperti /i, e, u, o/ di perkataan yang mempunyai dua suku kata perlu ada keselarasan dari segi ketinggian vokalnya, contohnya "hidung" /hi.duŋ/ boleh disebut sebagai /hi.doŋ/ tetapi tidak boleh disebut sebagai /he.duŋ/.

Perbandingan beberapa sebutan piawai bahasa Melayu

	Sebutan umum (berasaskan dialek Johor-Riau)	Sebutan utara (berasaskan dialek-dialek Utara Semenanjung Malaysia)	Sebutan baku bahasa Melayu Malaysia & bahasa Indonesia
⟨a⟩ di suku kata terbuka akhir perkataan	/ə/	/a/	/a/
⟨i⟩ di suku kata tertutup dengan koda ⟨n⟩ dan ⟨ng⟩ di akhir perkataan	/e/	/i/	/i/
⟨i⟩ di suku kata tertutup dengan konsonan koda lain di akhir perkataan	/e/	/e/	/i/
⟨u⟩ di suku kata tertutup dengan konsonan koda ⟨n⟩ dan ⟨ng⟩ di akhir perkataan	/o/	/u/	/u/
⟨u⟩ di suku kata tertutup dengan konsonan koda lain di akhir perkataan	/o/	/o/	/u/
⟨r⟩ di kedudukan koda sesuatu suku kata	senyap	/r/	/r/

Satu kajian oleh Uri Tadmor yang diterbit pada tahun 2003 menunjukkan mutasi ⟨a⟩ di suku kata terbuka akhir perkataan ialah ciri-ciri berkawasan, secara spesifik merupakan ciri-ciri di kawasan barat Austronesia. Uri Tadmor mengklasifikasi ciri-ciri tersebut ke dalam empat kumpulan seperti berikut:

Mutasi /a/ di akhir kata dalam dialek-dialek Melayu-Indonesia dan bahasa-bahasa Austronesia berdekatan

Jenis	Fonem	kawasan-kawasan Melayu	kawasan asal bahasa-bahasa lain
[a] (asal)	[a]	Kedah, Brunei	Arekan (contohnya Tengger), Sarawak, Sabah, Kalimantan (kecuali Pontianak), Indonesia Timur
Peninggian	[ə], [ɨ]	Johor, Pontianak, Tanah Abang (Jakarta)	Bali
Pembundaran	[o], [ɔ]	Pattani, Palembang	Minangkabau, Mataraman (seperti Yogyakarta)
Pendepanan	[ɛ], [e]	Perak, Jakarta, Sambas

Perbezaan antara Bahasa Melayu Piawai dan Bahasa Indonesia ڤربيذاءن انتارا بهاس ملايو ڤياواي دان بهاس ايندونيسيا

Untuk rencana lanjutan, lihat Perbezaan antara Bahasa Melayu Piawai dan Bahasa Indonesia atau Perbezaan sebutan Bahasa Melayu dan Bahasa Indonesia

Perbezaan antara bahasa Melayu piawai dan bahasa Indonesia sebenarnya tidak terlalu jauh berbeza. Bahasa Indonesia sendiri pada dasarnya didasarkan kepada bahasa Melayu. Bahasa Melayu yang juga dipakai di Malaysia sebagai bahasa standard atau lazim disebut dengan "Bahasa Melayu Baku". Namun, jika dibezakan dari segi sejarah, budaya, perlakuan tatabahasa masing-masing, dan lain-lain, jelas adalah perbezaan yang ketara antara kedua-dua bahasa namun tidak terlalu banyak perbezaan. Penutur bahasa Melayu kebanyakan boleh memahami bahasa Indonesia, tetapi penutur bahasa Indonesia kebanyakan tidak boleh memahami bahasa Melayu sebab ada banyak perbezaan dari segi ejaan dan kosa kata atau pengaruh budaya setempat.

Pengaruh daripada bahasa asing ڤڠاروه درڤد بهاس اسيڠ

Bahasa Melayu banyak menyerap bahasa-bahasa asing seperti Sanskrit, Inggeris, Belanda, Jawa, Arab dan sebagainya.

Pengaruh Bahasa Sanskrit

Bahasa Sanskrit, bahasa perantara agama Hindu dan Buddha, telah banyak mempengaruhi bahasa Melayu apabila bahasa Melayu berada di peringkat kuno, iaitu pada peringkat sebelum bahasa Melayu mencapai zaman klasik pada zaman Kesultanan Melayu Melaka yang mana bahasa Melayu telah mengalami zaman kuno antara abad ke-7 dan abad ke-13. Bukti pengaruh bahasa Sanskrit dalam bahasa kuno dapat dikesan dalam batu bersurat yang ditinggalkan oleh kerajaan Srivijaya. Mengenai bukti bahasa Melayu kuno, terdapat empat batu bersurat yang penting, iaitu yang dijumpai di:

1. Kedukan Bukit, Palembang (683 M)
2. Talang Tuwo, Palembang (684 M)
3. Kota Kapur, Pulau Bangka (686 M)
4. Karang Brahi, Meringi, daerah hulu Jambi (686 M).

Selain itu sebagai faktor sampingan, faktor kemegahan juga faktor yang mendorong kepada peminjaman bahasa daripada bahasa Sanskrit. Peminjaman ini adalah kerana bahasa Sanskrit merupakan bahasa yang dianggap bahasa yang "tinggi-tinggi" pada zaman kuno. Penyerapan bahasa Sanskrit dalam bahasa seharian dijadikan satu cara perolehan kemegahan. Keadaan ini khususnya menyebabkan peminjaman perkataan yang sudah ada dalam bahasa Melayu asli, tetapi digantikan juga dengan bahasa Sanskrit, kerana barangkali dianggap lebih sesuai, lebih sedap bunyinya ataupun semata-mata kerana disangka lebih "tinggi" mutunya kerana bahasa Sanskrit merupakan bahasa sarjana.

Dalam bahasa Melayu, terdapat 677 perkataan yang berasal daripada bahasa Sanskrit. Berikut disenaraikan beberapa contoh perkataan Sanskrit yang dipinjam ke dalam bahasa Melayu:

Bahasa Sanskrit	Bahasa Melayu	Tulisan Jawi
bhasa	bahasa	بهاس
malaiu	Melayu	ملايو
akasa	angkasa	اڠكاس
samudhara	samudera	سامودرا
maha	maha	مها
rajha	raja	راج
bhumi	bumi	بومي
putra	putera	ڤوترا
nagara	negara	نڬارا
nagari	negeri	نڬري
agama	agama	اڬام
anka	angka	اڠک
vaca	baca	باچ
bhagya	bahagia	بهاڬيا
vamsa	bangsa	بڠسا
balya	belia	بليا
varta	berita	بريتا
buddhi	budi	بودي
chaya	cahaya	چهاي
cakra	cakra	چقرا
dosa	dosa	دوسا
dukkha	duka	دوک
deva	dewa	ديوا
rupa	rupa	روڤا
samsara	sengsara	سڠسارا
maharani	maharani	مهاراني

Pengaruh Bahasa Jawa

Bahasa Jawa dan bahasa Melayu merupakan bahasa serumpun. Kedua-kedua bahasa tergolong kepada keluarga bahasa Indonesia. Terdapat dua faktor utama dalam penyebaran pengaruh bahasa Jawa ke Bahasa Melayu, iaitu:

• Pengaruh melalui penyebaran cerita panji
• Pengaruh melalui interaksi sosial dan ekonomi

Cerita panji ialah sejenis cerita yang berasal dari Jawa. Isinya mengenai wira dan wirawati. Cerita ini terdapat banyak versi, dan boleh dikesan di seluruh nusantara sehingga di Kemboja.

Migrasi orang Jawa ke Tanah Melayu telah berlaku semenjak zaman Kesultanan Melayu Melaka. Pertempatan orang Jawa sudah dapat dikesan di bandar Melaka pada zaman itu, iaitu Kampung Jawa dan Parit Jawa. Walau bagaimanapun, migrasi orang Jawa ke Tanah Melayu yang ketara berlaku bermula pada awal abad ke-19. Tumpuan migrasi Jawa adalah di negeri-negeri Selat dan juga negeri Selangor dan negeri Johor.

Pertembungan orang tempatan yang menutur bahasa Melayu dengan pendatang Jawa yang menutur dalam bahasa Jawa telah menyebabkan unsur-unsur bahasa Jawa meresap ke dalam Bahasa Melayu. Walau bagaimanapun, perlu diketahui bahawa kata-kata pinjaman Jawa meresap ke dalam Bahasa Melayu secara terpencil dan tidak tersebar luas. Ia dikatakan diserap ke dalam Bahasa Melayu kerana migrasi orang-orang Jawa yang masih mengekalkan bahasa mereka dan tidak menguasai perbendaharaan bahasa Melayu yang sebenar.

Berikut disenaraikan beberapa kata-kata pinjaman Jawa dalam bahasa Melayu:

Perkataan	Tulisan Jawi	Maksudnya
andong	اندوڠ	Kereta kuda(sewaan)
batok	باتوق	tempurung
berangasan	بيرڠاسان	mudah naik marah
wedana	ويدنا	ketua daerah
adipati	اديڤتي	raja

Pengaruh Arab-Islam

Bahasa Arab dan agama Islam sangat mempengaruhi perkembangan bahasa Melayu. Status bahasa Melayu yang bertaraf lingua franca dan keunikannya telah menyebabkan agama Islam disebarkan dalam bahasa Melayu dan bukan dengan bahasa Arab. Walau bagaimanapun, bahasa Arab melalui kedatangan agama Islam telah mempengaruhi perkembangan bahasa Melayu dalam beberapa aspek, antaranya:
1- perbendaharaan kata
2- sebutan kata
3- tulisan

Perbendaharaan Kata

Hampir sebahagian besar perbendaharaan bahasa Melayu meminjam perkataan bahasa Arab. Berikut disenaraikan beberapa contoh perkataan Arab yang dipinjam ke dalam bahasa Melayu:

Bahasa Arab	Bahasa Melayu	Tulisan Jawi
abba	abah	ابه
syukr	syukur	شكور
jadwal	jadual	جدوال
qamus	kamus	كاموس
subh	subuh	صبح
waqtu	waktu	وقتو
hayawan	haiwan	حيوان
wajh	wajah	وجه
aqal	akal	عقل
dunya	dunia	دنيا
mahkamah	mahkamah	محكمه
asal	asal	اصل
mas'alah	masalah	مسئله
hadyah	hadiah	هديه
sadaqah	sedekah	صدقه
mawt	maut	موت
quwat	kuat	كوات
janin	janin	جنين
kitab	kitab	كتاب

Sebutan Kata

Pengaruh Arab-Islam memberi kesan yang sangat besar kepada sebutan perkataan dalam bahasa Melayu. Bahasa Melayu mula dituturkan supaya menghampiri sebutan bahasa Arab, kerana masyarakat Melayu terdorong untuk membaca Al-Qur'an dengan betul.
Sebutan dengan pengaruh Arab-Islam ini turut membezakan antara penutur asal bahasa Melayu (iaitu orang-orang Melayu) dengan penutur bukan asal (seperti kaum Cina, India, atau bangsa Eropah) kerana penutur bukan asal ini tidak dapat menyebut beberapa perkataan yang menerima pengaruh Arab.
Contoh-contoh perkataan yang berbeza sebutan antara sebutan penutur Melayu dan penutur bukan Melayu:

Bahasa Melayu	Tulisan Jawi
Abdullah	عبدالله
maklumat	معلومت
iklan	اكلان
kadi	قاضي

Tulisan

Kedatangan pengaruh Arab-Islam telah menyumbang kepada penulisan bahasa Melayu dalam tulisan Arab yang akhirnya disebut tulisan Jawi. Tulisan Jawi ini digunakan antara lain bagi memudahkan orang-orang Melayu yang rata-rata beragama Islam membaca Al-Quran.
Hal ini dapat dilihat dengan jelas apabila sistem pendidikan Malaysia menukar tulisan Jawi kepada tulisan Rumi, ramai orang-orang Melayu mula tidak mampu membaca Al-Quran dengan baik. Ia dinamakan sindrom Buta Jawi atau Buta Al-Quran.

Pengaruh Bahasa Cina

Dalam Kamus Dewan, terdapat kata-kata yang mempunyai etimologi berlabel C. Perkataan ini merupakan kata-kata yang dipinjam daripada bahasa Cina. Tetapi bukan semua kata-kata yang berlabel C dalam Kamus Dewan Bahasa merupakan kata-kata yang dipinjam daripada bahasa Cina. Dalam kajian Kong 1993, telah disimpulkan bahawa lebih kurang 261 patah perkataan Bahasa Melayu telah dipinjam daripada bahasa Cina.

Terdapat 10 pengelasan kata yang telah disimpulkan oleh Kong iaitu:

1. Sayur-sayuran, buah-buahan, dan makanan.
2. Barang kegunaan harian.
3. Adat istiadat.
4. Bangunan dan tempat.
5. Permainan perjudian dan kepercayaan
6. Jabatan, kerjaya, dan posisi sosial.
7. Kenderaan dan alat pengangkutan.
8. Perkataan lain-lain.

Kajian ini juga dilakukan oleh Mashudi dan Yeong pada tahun 1989. Hasil kajian mereka mendapati terdapat lebih kurang 341 patah perkataan Bahasa Melayu dipinjam daripada bahasa Cina. Kajian melihat pada fonologi perkataan bahasa Melayu tersebut. Sistem fonologi kata asli bahasa Melayu tidak bertepatan dengan sistem fonologi kata bahasa Cina.

Antara kata Bahasa Cina yang dipinjam dalam Kamus Dewan Bahasa ialah:

1. Pinjaman kata Bahasa Cina yang bertentangan dengan sistem penyelarasan vokal
   • Anglo اڠلو
   • apek اڤيك
   • cingge چيڠڬ
   • kaleng كلاڠ
   • kongsi كوڠسي
   • lio ليو
   • liong ليوڠ
   • lisong ليسوڠ
   • lokcuan لوقچوان
   • mahjong مهجوڠ
   • panglong ڤڠلوڠ
   • singkong سيڠكوڠ
   • taikong تايكوڠ
2. Pinjaman kata Bahasa Cina yang bertentangan dengan rangkap bunyi homorgan sengauan
   • angpau اڠڤاو
   • bangpak بڠڤق
   • camca چمچا
   • kamsia كمسيا
   • samsu سمسو
   • samseng سمسڠ
3. Pinjaman kata Bahasa Cina yang tidak berlaku pengurangan vokal
   • beca بيچا
   • camca چمچا
   • kekwa كيكوا
   • nyonya ڽوڽا
   • popia ڤوڤيا
   • misoa ميسوا
   • mua موا
   • sempoa سمڤوا
   • taukua تاوكوا
4. Pinjaman kata Bahasa Cina yang mengalami penyengauan vokal
   • popia ڤوڤيا
   • misoa ميسوا
   • sempoa سمڤوا
   • siya سيا
   • taukua تاوكوا

Prilaku fonologi pinjaman kata Bahasa Cina adalah bertentangan dengan sistem fonologi bahasa Melayu.

Pengaruh Portugis

Terdapat 131 perkataan yang berkemungkinan berasal daripada bahasa Portugis. Beberapa contoh perkataan Portugis yang diserap dalam bahasa Melayu ialah:

Bahasa Portugis	Bahasa Melayu	Tulisan Jawi
armário	almari	الماري
bola	bola	بولا
bandeira	bendera	بنديرا
camisa	kemeja	كمجا
dado	dadu	دادو
garfo	garpu	ڬرڤو
igreja	gereja	ڬرجا
limão	limau	ليماو
manteiga	mentega	منتيڬ
domingo	minggu	ميڠڬو
padre	paderi	ڤادري
toalha	tuala	توالا
janela	jendela	جنديلا
escola	sekolah	سكوله
sábado	Sabtu	سبتو
sabão	sabun	سابون
sapato	sepatu	سڤاتو
abba	abah	ابه
almari	almari	الماري
kameja	kemeja	كمجا
salwar	seluar	سلوار

Pengaruh Inggeris

Pengaruh bahasa Inggeris dalam bahasa Melayu merupakan pengaruh paling ketara dan paling meluas masa kini, dan lazimnya perkataan Inggeris dipinjam ke dalam bahasa Melayu apabila tiada perkataan tempatan untuk menggambarkan situasi baru yang memerlukan satu panggilan khusus untuk merujuk kepadanya. Contoh perkataan sebegini ialah konotasi (Jawi: ‏كونوتاسي‎‎; connotation), kompromi (Jawi: ‏كومڤرومي‎‎; compromise) dan siri (Jawi: ‏سيري‎‎; series). Tetapi kebingungan dan bantahan sering timbul apabila perkataan Inggeris yang diterima masuk ke dalam bahasa Melayu terlalu banyak sehinggakan ada yang bertindak sebagai pengganti perkataan yang telah wujud. Dewan Bahasa dan Pustaka telah terus membenarkan kemasukan perkataan sebegini dalam kosa kata bahasa Melayu dan tidak menghiraukan bantahan yang dikemukakan. Penggunaan perkataan sebegini yang meluas di media percetakan dalam bahasa Melayu di Malaysia seperti pada akhbar Utusan Malaysia telah mengeruhkan lagi permasalahan ini. Satu-satunya kenyataan bernada bimbang terhadap situasi ini pernah dilafazkan bekas perdana menteri Malaysia, Mahathir Mohamad meskipun beliau sendiri telah memperkenalkan suatu perkataan baru "bajet" (Jawi: ‏باجيت‎‎) menggantikan perkataan "belanjawan" (Jawi: ‏بلنجاوان‎‎) semasa pembentangan belanjawannya yang terakhir, dengan alasan bahawa istilah belanjawan tidak tepat kerana anggaran kewangan kerajaan turut melibatkan hasil, dan bukan belanja semata-mata.

Berikut merupakan beberapa perkataan yang telah diterima dalam bahasa Melayu secara rasmi dan digunakan secara meluas dan dianggap telah diterima.

Bahasa Inggeris	Bahasa Melayu	Tulisan Jawi
book	buku	بوكو
lamp	lampu	لمڤو
ball	bola	بولا
mind	minda	ميندا
cheque	cek	چيك
bus	bas	بس
taxi	teksi	تكسي

Beberapa tahun kebelakangan ini (sekitar 2003), stesen televisyen milik kerajaan Malaysia RTM 1 (dahulu dikenali sebagai TV 1) telah menukar tema salurannya kepada "Saluran Infotainmen Anda" (Jawi: ‏سالورن اينفوتاينمن اندا‎‎; daripada bahasa Inggeris Your Infotainment Channel) dan ini menimbulkan kontroversi apabila Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) mendakwa perkataan "Infortainmen" merosakkan penggunaan bahasa Melayu. Alasan yang diberikan adalah bahawa -tain- yang harus disebut seakan perkataan Melayu main, dan ini kedengaran agak janggal. Penukaran ejaan ke "Infotenmen" pula tidak diterima sebagai piawai DBP dan kerajaan disaran menggantikannya dengan perkataan lain seperti "Infohibur" tetapi Kementerian Penerangan yang mengendalikan stesen televisyen kerajaan Radio Televisyen Malaysia enggan menuruti saranan berkenaan. Pada tahun 2006 tema ini ditukarkan ke Saluran Inforia (Jawi: ‏سالورن اينفوريا‎‎).

Definisi bahasa Melayu tinggi dan bahasa Melayu baku ديفينيسي بهاس ملايو تيڠݢي دان بهاس ملايو باکو

Konsep bahasa Melayu tinggi merujuk kepada penggunaan bahasa Melayu dalam konteks wacana ilmiah dan berkaitan dengan ketamadunan. Bahasa Melayu tinggi sering dirujuk sebagai wahana bagi melahirkan idea dan wawasan yang berkaitan dengan kesarjanaan dan kebudayaan. Bahasa Melayu tinggi lazimnya digunakan dalam seminar, persidangan atau kongres yang berkaitan dengan bahasa, budaya ataupun bidang ilmiah yang lain.

Bahasa Melayu baku pula ialah bahasa Melayu yang sempurna dari segi penggunaan aspek bahasanya, iaitu ejaan, tatabahasa, istilah, penggunaan kata, laras bahasa dan sebutan.

Frasa mudah dalam Bahasa Melayu فراسا موده دالم بهاس ملايو  

Di Malaysia, biasanya masyarakat Melayu bertegur sapa sesama sendiri dengan ucapan salam, tetapi ucapan formal seperti "Selamat pagi" atau "Selamat sejahtera" turut digunakan bagi penutur bukan Islam. Ucapan "Hai" juga sering digunakan apabila bertegur sama sesama rakan-rakan, sebagaimana perkataan "Bye-bye" semasa meminta diri untuk beredar.

Frasa bahasa Melayu	IPA	Tulisan Jawi
Selamat datang	/səlamat dataŋ/	سلامت داتڠ
Selamat jalan	/səlamat dʒalan/	سلامت جالن
Selamat tinggal	/səlamat tiŋgal/	سلامت تيڠڬل
Terima kasih	/tərima kasih/	تريما كاسيه
Sama-sama	/sama sama/	سام-سام
Selamat pagi	/səlamat pagi/	سلامت ڤاڬي
Selamat petang	/səlamat pətaŋ/	سلامت ڤتڠ
Selamat sejahtera	/səlamat sədʒahtəra/	سلامت سجهترا
Selamat malam	/səlamat malam/	سلامت مالم
Jumpa lagi	/dʒumpa lagi/	جومڤا لاڬي
Siapakah nama awak?/Nama awak siapa?	/siapakah nama awak/ atau /nama awak siapa/	سياڤاكه نام اوق؟/نام اوق سياڤا؟
Nama saya ...	/nama saja/ (diikuti dengan nama)	نام ساي ...
Apa khabar?	/apa kabar/	اڤ خبر؟
Khabar baik	/kabar baik/	خبر باءيق
Saya sakit	/saja sakit/	ساي ساكيت
Ya	/ja/	يا
Tidak (tidak formal: "tak")	/tidak/ atau /tak/	تيدق
Ibu sayang engkau/kamu (awak)	/ibu sajaŋ əŋkau/	(ايبو سايڠ اڠكاو/كامو (اوق
Aku (Saya) cinta pada mu (awak)	/aku tʃinta pada mu/	(اكو (ساي) چينتا ڤد مو (اوق
Saya benci awak	/saja bentʃi awak/	ساي بنچي اوق
Saya tidak faham (tidak formal: "tak faham")	/saja tidak faham/	ساي تيدق فهم
Saya tidak tahu (tidak formal: "tak tau" ataupun "sik tau" di Sarawak)	/saja tidak tahu/	ساي تيدق تاهو
(Minta) maaf	/minta ma'af/	مينت) معاف)
Tumpang tanya	/tumpaŋ taɲa/	تومڤڠ تاڽ
(Minta) tolong	/toloŋ/	مينت) تولوڠ)
Apa	/apa/	اڤ
Tiada	/tiada/	تياد

Penggunaan tidak formal pada zaman kontemporari

Di keempat-empat negara yang menggunakan bahasa-bahasa Melayik yakni negara Indonesia, Malaysia, Singapura dan Brunei, penggunaan ragam bahasa Melayu yang tidak formal adalah sesuatu yang pasti berlaku dalam kehidupan harian kerana agak mustahil untuk setiap orang bertutur dalam ragam formal sepanjang masa. Penggunaan ragam tidak formal kebiasaannya berlaku melalui pemendekkan kata dari bahasa formal, peminjaman kosa kata dari dialek-dialek/bahasa-bahasa tempatan (seperti dialek Melayu Kelantan, bahasa Minangkabau atau bahasa Jawa) mahupun bahasa-bahasa negara berdekatan (seperti bahasa Thai, bahasa Cina dan bahasa India) serta penyerapan sebutan langsung dari kosa kata bahasa asing khususnya bahasa Inggeris ekoran globalisasi.

Untuk rencana berkaitan penggunaan bahasa Indonesia yang tidak formal, sila lihat Bahasa gaul Indonesia

Untuk rencana berkaitan penggunaan bahasa Melayu Malaysia yang tidak formal, sila lihat Bahasa Melayu yang tidak rasmi di Malaysia

Galeri ݢالري

• 
  Gisaburo Yamamichi, 1912 Marai-go yon shu-kan, Shogo Kimata ed, Tokyo : Okazakiya syoten. Salah satu penerbitan awal bagi mempelajari bahasa Melayu di Jepun.

Lihat juga ليهت جوݢ

• Bahasa rojak
• Bidalan
• Dewan Bahasa dan Pustaka
• Peribahasa
• Simpulan bahasa
• Singkatan kata
• Tatabahasa
• Perkembangan Bahasa Malaysia
• Kronologi pembentukan istilah bahasa Melayu

Pautan luar ڤاءوتن لوار

• Kamus Dewan Dalam Talian
• Kamus Melayu-Cina
• Kamus Melayu-Inggeris
• Sejarah bahasa Melayu. Diarkibkan 2004-02-21 di Wayback Machine
• Asal Usul Bahasa Melayu
• Penerbit USM: Bahasa Melayu Diarkibkan 2008-05-04 di Wayback Machine
• Makna Perkataan Melayu-Inggeris