Lempirodes
| Lempirodes | |||
| Orlandin, Piovesan et Carneiro, 2025 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Lempirodes | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Zanola fieldi Schaus, 1910 | |||
| Synonimy | |||
| |||
Lempirodes – rodzaj motyli z rodziny Apatelodidae. Obejmuje trzy opisane gatunki.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Motyle podobne do przedstawicieli rodzaju Zanola. Czułki u obu płci są grzebykowane, ale u samic wypustki członów są krótsze niż u samców. Wydłużone, trójkątne z płytkim wklęśnięciem zaczynającym się u szczytu drugiej gałęzi żyłki medialnej skrzydło przednie ma wierzch z tłem w odcieniach brązu, lekko zaznaczoną plamką dyskalną, nieco falistą linią biegnącą od brzegu przedniego do wewnętrznego w okolicy przedkrawędziowej oraz falistą linią przy zewnętrznej krawędzi od szczytu skrzydła do okolicy jego tylnego kąta. Spód tego skrzydła jest jaśniejszy od wierzchu. W użyłkowaniu skrzydła przedniego obecne są cztery gałęzie sektora radialnego[1], jedna więcej niż u siostrzanej Ephoria[2]. Skrzydło tylne ma wierzch i spód brązowe, na spodzie z jasnymi i ciemnymi, zygzakowatymi paskami i liniami. Wędzidełko jest długie i zakrzywione[1].
Samcze genitalia cechują się krótkim tegumenem, zesklerotyzowanym sakusem, w takim samym stopniu jak tegumen zesklerotyzowanym i opatrzonym wyrostkami towarzyszącymi unkusem oraz wydłużoną, pozbawioną zesklerotyzowanych kosty i sakulusa walwą. Sam edeagus jest walcowaty, wyposażony w ścięte, ku przodowi wystające cekum. W wezyce mogą być obecne małe ciernie[1].
Rozprzestrzenienie
[edytuj | edytuj kod]Rodzaj neotropikalny, znany z Kostaryki, Kolumbii, Trynidadu i Tobago, Ekwadoru oraz Peru[3].
Taksonomia i ewolucja
[edytuj | edytuj kod]Kladogram Apatelodidae wg Orlandina i innych (2024)
|
Takson ten wprowadzony został po raz pierwszy w 2024 roku przez Eltona Orlandina, Mônicę Piovesan i Eduarda Carneira na łamach „Invertebrate Systematics” pod nazwą Lempira. Wyróżniono go na podstawie wyników molekularno-morfologicznej analizy filogenetycznej. Gatunkiem typowym wyznaczono Zanola fieldi[1]. Lempira okazała się jednak młodszym homonimem, w związku z czym w 2025 roku ci sami autorzy wprowadzili dla omawianego rodzaju nową nazwę Lempirodes[4]. Nazwy te nadano na cześć Lempiry, wodza z plemienia Lenca, w uznaniu jego wkładu w walkę z hiszpańskimi kolonizatorami o wolność swojego ludu oraz zachowanie jego tradycji i terytoriów[1].
Do rodzaju zalicza się trzy opisane gatunki[3]:
- Lempirodes aegina (Stoll, 1782)
- Lempirodes fieldi (Schaus, 1910)
- Lempirodes impedita (Dognin, 1916).
Według wyników wspomnianej analizy Orlandina i innych z 2024 roku omawiany takson zajmuje pozycję siostrzaną dla rodzaju Ephoria, tworząc z nim klad siostrzany dla rodzaju Zanola. Te trzy rodzaje tworzą zaś klad siostrzany dla kladu tworzonego przez rodzaje Thelosia, Zapatodes, Olceclostera i Falcatelodes[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 Elton Orlandin, Mônica Piovesan, Eduardo Carneiro. Systematics of Apatelodidae Neumoegen & Dyar, 1894 (Lepidoptera: Bombycoidea) based on molecular and morphological data. „Invertebrate Systematics”. 38, 2024. CSIRO Publishing. DOI: 10.1071/IS24041.
- ↑ Elton Orlandin, Mônica Piovesan, Rafał Garlacz, Eduardo Carneiro. Revision of Ephoria (Lepidoptera: Bombycoidea: Apatelodidae) with description of seven new species. „Biologia (Bratislava)”. 80, s. 905–935, 2025. Springer. DOI: 10.1007/s11756-025-01882-y.
- 1 2 Lempirodes Orlandin, Piovesan & Carneiro, 2025. [w:] Catalogue of Life [on-line]. [dostęp 2026-07-28].
- ↑ Elton Orlandin, Mônica Piovesan, Eduardo Carneiro. New species and taxonomic notes on the Apatelodidae (Lepidoptera: Bombycoidea). „Zootaxa”. 5642 (1), s. 1–15, 2025. DOI: 10.11646/zootaxa.5642.1.1.