Shirasaya

Shirasaya – u góry katana, u dołu wakizashi

Shikomizue – tantō ukryty w lasce

Shirasaya (jap. 白鞘 shira-saya; dosł. pochwa białej broni z gładkiego, naturalnego drewna) – rodzaj oprawy do różnych rodzajów broni japońskiej, wykonanej z surowego drewna, składającej się z pochwy (saya) i rękojeści (tsuka), tworzących jedną całość. Shirasaya były pozbawione jelca (tsuby) oraz jakichkolwiek ozdób. Czasami jedynie zapisywano na nich informację na temat głowni (sayagaki).

Shirasaya używane była głównie podczas składowania głowni lub w trakcie zmiany elementów lub całości właściwej oprawy (koshirae), używanie jej zatrzymywało wilgoć, zapobiegało korozji i pozwalało głowni „oddychać”. Nie były nigdy pokrywane lakierem, laką lub olejami gdyż zaburzyłoby to mikroklimat w jej wnętrzu i mogło spowodować korozję.

Z powodu braku jelca (tsuba), czy też oplotu na tsuka wbrew powszechnym opiniom nigdy nie były one używane w warunkach bojowych. Nie były też używane do noszenia miecza przez samuraja przy pasie. Oczywiście składowany w shirasayi miecz wciąż mógł być awaryjnie użyty zgodnie ze swoim przeznaczeniem gdyż mocowanie tsuki na kołeczek mekugi jest mocowaniem pewnym.

Po wejściu w życie edyktu Haitō-rei, zakazującego noszenia mieczy zaczęto stosować, często mylone z shirasaya, oprawy (laski, kije) z ukrytymi głowniami zwane shikomi-zue, symulujące m.in. specjalne kije do długich wędrówek czy laski. Miecze ukrywane w takich oprawach były jednak często niskiej jakości, nieproporcjonalnie wykute.