Honduras
 |
Vos an lenga piemontèisa |
| Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì. |
.svg) L'Honduras a l'é un pais dl'América central, situà antra 'l Guatemala a òvest, El Salvador a sud-òvest, ël Nicaragua a sud-est, e bagnà a nòrd dal Mar dij Caràib (Océan Atlàntich) e a sud dal Golf ëd Fonseca (Océan Passìfich). A l'é lë scond pì gròss pais dl'América sentral për surfassa (dòp ël Nicaragua). La capital a l'é Tegucigalpa (ch'a forma con Comayagüela n'àrea metropolitana), e la sità pì popolà a l'é San Pedro Sula. A l'ha na surfassa ëd 112.492 km² e a conta anviron 9.730.000 abitant (2024). Anté ch'as treuva Ël teren a l'é montagnos (ancor ij Mont Maya e la Cordiliera Nombre de Dios), con pian-e costiere 'me la Mosquitia a est e vaj. A l'ha 'd foreste pluviaj, ëd barere coralin-e (la Bariera coralin-a dël Caribe). Sò clima a l'é tropical. StòriaLe còste dl'Honduras a son ëstàite dëscoatà da Cristòfo Colomb dël 1502, durant sò quart viagi. A l'é stàit part dl'Imperi Maya (le rovin-e 'd Copán a son Patrimòni Mondial UNESCO). Dël 1524 a l'é stàit conquistà da jë Spagneuj e a l'é dventà na capitanìa general. A l'é stàit independent dël 1821 e a l'ha fàit part djë Stat Unì d'América sentral (1823-1840). Dël sécol ch'a fa XX a l'é stàit ciamà “Repùblica bananera” për l'anfluensa djé sossietà frutere american-e (United Fruit Company). Dël 1969 a l'ha combatù la Guèra dël Fotbal contra El Salvador. Dël 2009 a l'ha avù un colp dë stat. Organisassion polìticaL'Honduras (nòm ufissial: República de Honduras) a l'é na repùblica presidensial. Ël president a l'é Xiomara Castro (dal 2022, la prima fomna a ocupé 's pòst). Ël parlament a l'é l'Assemblea Nassional con 128 diputà. Le lenghe ufissiaj a son lë spagneul e le lenghe indìgene (garifuna, miskito). EconomìaL'economìa a l'é basà an sl'agricoltura (café, banan-e, palma da euli), l'anlevament (bovin, suin), la pësca (gàmber, aragosta), le màquine e l'assemblagi për l'esportassion (Zòne Franche). La moneda a l'é la lempira (HNL). Ij livej ëd criminalità e ëd violensa a son àut. Anliure |
