İbrahim Abilov
| İbrahim Ebilov | |
|---|---|
 | |
| Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin Türkiye Cumhuriyeti'ndeki temsilcisi | |
| Görev süresi 1922 - 23 Şubat 1923 | |
| Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Türkiye Cumhuriyeti'ndeki temsilcisi | |
| Görev süresi 1921-1922 | |
| Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosu milletvekili | |
| Görev süresi 3 Aralık 1918 - 28 Nisan 1920 | |
| Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Milli Şurası üyesi | |
| Görev süresi 27 Mayıs 1918 - 3 Aralık 1918 | |
| Kişisel bilgiler | |
| Doğum | 1881 Ordubad, Nahçıvan Uyezdi, Erivan Guberniyası |
| Ölüm | 23 Şubat 1923 İzmir, Türkiye |
| Milliyeti | Azerbaycanlı |
| Partisi | Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi (1903-1918) Himmet Partisi (Sosyalist) (1918-1920 Azerbaycan Komünist Partisi (1920-1923 |
| Evlilik(ler) | Tamara Abilova |
| Çocuk(lar) | Ziba Abilova, Anadolu Abilova |
İbrahim Abilov (Azerice: İbrahim Əbilov; d. 1881, Ordubad - 23 Şubat 1923, İzmir), Azerbaycanlı siyasetçi.
1912'de yayınlanan "Bakü Hayatı" gazetesinde editör olarak çalıştı. Çarlık hükûmeti tarafından defalarca tutuklanan İbrahim Abilov, Tiflis'teki Menşevik Himmet Partisi'nin önde gelen isimlerinden biriydi.
1918 yılında Bakü'ye gelen Abilov, 3 Aralık 1918'de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti parlamentosuna milletvekili seçildi. Sosyalist fraksiyonun lideri oldu.
1920 yılında Azerbaycan'da Sovyet iktidarının kurulmasının ardından Azerbaycan SSR İçişleri Bakan Yardımcılığına atandı. Bu dönemde Bakü Menşeviklerinin yayın organı olan "İskra" gazetesinin editörlüğünü de yaptı.
22 Ekim 1921'de Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Türkiye büyükelçisi görevine getirildi.[1] Bu süreçte Ankara'da bir kızı doğmuştur. Kızının adı Mustafa Kemal Paşa tarafından "Anadolu" olarak konmuştur.[2]
Abilov, Nahçıvan'ın özerkliğinin de temelini oluşturan 1921 Moskova ve Kars anlaşmalarında, Azerbaycan heyetinin başkanı olarak imzalayanlar arasında yer aldı.
17 Şubat 1923'te toplanan İzmir İktisat Kongresi açılışına Sovyetler Birliği'nin Türkiye'deki temsilcileri İbrahim Abilov ile Semyon Aralov davet edilmiş ve Mustafa Kemal'in isteği ile açılışta konuşma yapmışlardır. Abilov'un Türkçe yaptığı konuşmada Azerbaycan'ın ekonomik durumu anlatıldı.[3]
Konferanstan kısa süre sonra 23 Şubat 1923 tarihinde İbrahim Abilov İzmir'de kaldığı otel odasında zehirlenerek öldürülmüştür. Türk-Sovyet yakınlaşmasına karşı olan Batı ülkelerinden ve diğer tarafta Türk-Azerbaycan yakınlaşmasına karşı olan Sovyetlerden şüphelenildiyse de kanıt ortaya konamamıştır.[4] Kızı Anadolu Abilova da gazeteci Dursun Özden'e verdiği röportajda öldürüldüğünü açıklamıştır.
Ölümünden sonra anıları Vatanım Türkiye adıyla Bakü'de yayınlanmış ve henüz Türkçeye çevrilmemiştir.[4]
Abilov Taksim Anıtı’nda, Atatürk’ün arkasında bulunan figürlerden biridir.[4] İzmir'deki bir parka da İbrahim Abilov adı verilmiştir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ ALİYEVA, Ulviyye (2015). Azerbaycan ve Atatürk (PDF) (Tez). Ankara Üniversitesi. 1 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).
- ↑ Atatürk'ün Bütün Eserleri C. 14. s. 183.
- ↑ Aralov, Semen Ivanovič; Ediz, Hasan Ali (2010). Bir Sovyet diplomatının Türkiye anıları 1922 - 1923. 2. baskı. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. ss. 226-227. ISBN 978-9944-88-465-5.
- 1 2 3 Köksal, Fazlı (2024). "İbrahim Abilof". Kırmızılar.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
