Aleksis Çipras

Aleksis Çipras
Yunanistan Başbakanı
Görev süresi 21 Eylül 2015 - 8 Temmuz 2019
Cumhurbaşkanı	Prokopis Pavlopulos
Yardımcı	Yannis Dragasakis
Yerine geldiği	Vasiliki Tanu-Hristofilu (geçici)
Yerine gelen	Kiriakos Miçotakis (seçilmiş)
Görev süresi 26 Ocak 2015 - 27 Ağustos 2015
Cumhurbaşkanı	Karolos Papulyas Prokopis Pavlopulos
Yerine geldiği	Antonis Samaras
Yerine gelen	Vasiliki Tanu-Hristofilu (geçici)
Yunanistan Dışişleri Bakanı
Görev süresi 20 Ekim 2018 - 15 Şubat 2019
Yerine geldiği	Nikos Kocias
Yerine gelen	Georgios Katrugalos
Radikal Sol Koalisyon Lideri
Görev süresi 4 Ekim 2009 - 24 Eylül 2023
Yerine geldiği	Alekos Alavanos
Yerine gelen	Stefanos Kasselakis
Kişisel bilgiler
Doğum	28 Temmuz 1974 Atina, Yunanistan
Partisi	Syriza (2004-2023) Synaspismós (1991-2013)
Evlilik(ler)	Peristera Batziana
Çocuk(lar)	2
Bitirdiği okul	Atina Ulusal Teknik Üniversitesi
Dini	Ateist
İmzası

Aleksis Çipras (Yunanca: Αλέξης Τσίπρας; 28 Temmuz 1974, Atina), 2015 ile 2019 yılları arasında Yunanistan başbakanı olarak görev yapan Yunan siyasetçi ve inşaat mühendisi. Sol görüşlü bir siyasi figür olan Çipras, 2008 ile 2023 yılları arasında Radikal Sol Koalisyon'un liderliğini yaptı. 2010’lu yıllardaki Yunan hükûmeti borç krizi sürecinde görev yapan dördüncü başbakan oldu. Başlangıçta kriz döneminde uygulanan kemer sıkma politikalarının sert bir eleştirmeni olsa da; göreve geldikten sonra Üçüncü Avrupa Birliği kurtarma paketi (2015-2018) kapsamında yoğun kemer sıkma önlemlerinin uygulanmasıyla dikkat çekti.

1974 yılında Atina'da doğan Çipras, 1980'lerin sonlarında Yunanistan Komünist Gençliği'ne katıldı ve 1990'larda eğitim reformu planlarına karşı düzenlenen öğrenci protestolarında siyasi olarak aktif rol aldı; bu süreçte hareketin sözcüsü hâline geldi. Atina Ulusal Teknik Üniversitesi'nde inşaat mühendisliği eğitimi gördü ve 2000 yılında mezun oldu. Daha sonra kentsel ve bölgesel planlama alanında lisansüstü çalışmalar yaptı. Özellikle Atina merkezli olmak üzere inşaat sektöründe inşaat mühendisi olarak çalıştı. Çipras, 1999 ile 2003 yılları arasında Synaspismós Gençliği'nin sekreterliğini yaptı. 2004'te Synaspismós Merkez Komitesi'ne, daha sonra ise partinin Siyasi Sekreterliği'ne seçildi. 2006 yerel seçimlerinde Radikal Sol Koalisyon'un Atina belediye başkan adayı olarak yarıştı ve oyların %10,5'ini aldı. 2008'de Alekos Alavanos'un yerine Radikal Sol Koalisyon lideri seçildi. 2009 seçimlerinde Atina bölgesini temsilen ilk kez Yunan Parlamentosu'na girdi; Mayıs ve Haziran 2012 seçimlerinde yeniden seçildi ve ardından ana muhalefet lideri olarak kendi gölge kabinesini oluşturdu.

Ocak 2015'te Çipras, partisini erken genel seçim zaferine taşıdı. Yunan Parlamentosu'ndaki 300 sandalyenin 149'unu kazandı ve Bağımsız Yunanlar partisiyle koalisyon hükûmeti kurdu. Başbakanlık görevindeki yedinci ayında, 20 Ağustos 2015'te parti içi ayrılıklar nedeniyle çoğunluğunu kaybetti; bunun üzerine istifa etti ve sonraki ay yapılacak erken seçim çağrısında bulundu. Eylül 2015 seçimlerinde yeniden zafer kazandı, 300 sandalyenin 145'ini elde etti ve Bağımsız Yunanlar ile yeniden koalisyon kurdu. Başbakan olarak Yunan hükûmeti borç kriziyle ilgili müzakereleri yönetti, Yunanistan kurtarma paketi referandumunu başlattı, Avrupa sığınmacı krizine yönelik süreçleri yürüttü ve Prespa Anlaşması'nı imzaladı. 2015'te Time dergisi tarafından dünyanın en etkili 100 kişisinden biri seçildi. Partisinin Mayıs ve Haziran 2023 erken genel seçimlerinde üst üste yaşadığı yenilgilerin ardından Çipras, 29 Haziran 2023'te istifa etme kararı aldı. İstifa açıklamasında partisinin bir döngüyü tamamladığını ve vatandaşlar nezdinde yeniden güven kazanabilmesi için köklü bir yenilenmeye ihtiyaç duyduğunu vurguladı.

Yaşamı

Alexios (Alexis) Çipras, 28 Temmuz 1974'te Atina'da doğdu. Babası Pavlos, Epir'deki Athamania'lıydı ve hali vakti yerinde bir bayındırlık işleri müteahhidiydi. Annesinin adı Aristi ve Yunan Makedonyası'nın Eleftheroupoli kasabasında doğdu. Çipras, anne tarafından büyükanne ve büyükbabası, Türkiye'nin Doğu Trakya bölgesindeki Kırklareli'ye bağlı Babaeski'nin köyündendi ve Yunanistan ile Türkiye arasındaki 1923 nüfus mübadelesi sonucunda Eleftheroupoli'ye taşındı.

Kariyeri

Atina Ulusal Teknik Üniversitesi (NTUA) inşaat mühendisliği bölümünde okudu. 2000 yılında mezun olduktan sonra NTUA bir bölümler arası programında ölçme ve planlama arazi lisansüstü eğitimini takiben inşaat sektöründe inşaat mühendisi olarak çalıştı. Çeşitli projeler üstlendi ve Atina şehri ile ilgili çeşitli çalışmalar yaptı.

Siyasi faaliyetleri

ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ile

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile

Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande ile

1980'lerin sonlarında Yunanistan Komünist Gençlik Partisine katıldı. 1990'ların başında, Ampelokipoi Şubesi Lisesi öğrencisi olarak, devlet bakanı Vasilis Kontoyannopulos'un koyduğu tartışmalı yasaya karşı öğrenci ayaklanmasında aktif oldu. Gazeteci Anna Panayotarea tarafından yapılan programda konuk olarak yer alan Çipras, öğrenci hareketinin bir temsilcisi oldu.

Üniversite öğrencisi olarak yeniliğe açık sol öğrenci hareketinin saflarına katıldı ve NTUA İnşaat Mühendisliği okulu öğrenci sendikası yönetim kurulu üyesi ve aynı zamanda üniversite senatosu öğrenci temsilcisi olarak görev yaptı. 1995'ten 1997'ye kadar Yunanistan Ulusal Öğrenci Birliği Merkez Konseyinde seçilmiş bir temsilci olarak görev aldı.

Atina belediye meclisi üyesi olarak görev yaptığı dönemde de hizmet etmeye devam etmek yerine 2007 yasama seçimlerinde Yunanistan Meclis üyeliği (Vouli) için çalışmadı.

Synaspismós Partisi'nin genel başkanı Alekos Alavanos'un kişisel nedenler öne sürerek, kendisinin başkanlığa tekrar aday olmamaya karar vermesi sonrasında 10 Şubat 2008 tarihinde düzenlenen beşinci parti kongresinde başkan olarak seçildi. 2009 Yunan yasama seçimi yılında Yunan Parlamentosu üyesi seçildi ve Radikal Sol Koalisyon (SYRIZA) sekretaryası tarafından oy birliğiyle meclis grup başkanlığı görevine getirildi.

6 Mayıs 2012 tarihinde yapılan seçimde liderliğini yaptığı SYRIZA koalisyonu 2009'da %4,60 olan oy oranını %16,77'ye yükselterek ikinci sıraya yerleşti. Seçimden sonra hükûmet kurmak üzere görevlendirilen liderlerden biri de kendisiydi. Fakat AB yanlısı partilerin işbirliğini kabul etmemesi ile seçimlerin yenilenmesi zorunluluğu doğdu.

17 Haziran 2012 tarihinde yapılan seçimde oy oranını %27'e yükselterek ikinci sıradaki yerini korudu. 25 Ocak 2015 Yunanistan genel seçimlerinde ise SYRIZA %36,29 ile seçimde en çok oyu alan parti oldu. Çipras, 26 Ocak 2015 tarihinde Yunanistan başbakanı oldu. 20 Ağustos 2015 tarihinde, ekonomik nedenlerden dolayı erken seçim yolunu açmak için istifa ettiğini açıkladı.

Yunanistan erken genel seçimlerinde, radikal grubun ayrılmasına karşın liderliğindeki Syriza Partisi birinci oldu. Syriza'nın en yakın rakibi Yeni Demokrasi 7.5 puan geride kaldı. Syriza yüzde 35.5 oy oranıyla 145 milletvekili kazandı.

Özel hayatı

Elektrik ve bilgisayar mühendisi Peristera Baziana ile birliktedir ve çiftin iki çocuğu vardır. 1987 yılında lisede tanışan Çipras ve Baziana, aynı zamanda Yunanistan Komünist Gençliği üyesiydiler. İki oğluyla birlikte Atina'da yaşıyorlar. Küçük oğullarının göbek adı, Marksist devrimci Ernesto "Che" Guevara'ya bir övgü olan Ernesto'dur. Çipras hevesli bir futbol fanatiği ve stadyumun yakınında büyüdüğü için her maça katılarak Panathinaikos'u destekliyor. Çipras kendini ateist olarak tanımlıyor.