Canan Gerede
Canan Gerede | |
|---|---|
| Doğum | Fatma Canan Vafi[1] 1 Ocak 1943[1] New York |
| Milliyet | Türk |
| Eğitim | Amerikan Sahne Sanatları Akademisi, New York |
| Uğraş | Yönetmen, oyuncu ve senarist |
| Tanınma nedeni | Altın Portakal En İyi Yönetmen Ödülü'nü kazanan ilk kadın yönetmen |
| Evlilik | Selçuk Gerede |
| Çocuk(lar) | Bennu Gerede (kızı) |
| Ebeveyn |
|
Fatma Canan Gerede (d. 1943, New York), Türk yönetmen, oyuncu ve senaristtir. Belgesel sinemaya ağırlık veren Gerede, Türkiye'de kadın yönetmebler arasında öncü isimlerden biri olup, 1995 yılında Altın Portakal En İyi Yönetmen Ödülünü kazanan ilk kadın yönetmendir.[2]
Yaşamı
[değiştir | kaynağı değiştir]Diplomat Cemil Vafi'nin kızıdır. 1943 yılında New York'ta doğan Gerede, belgesel sinemaya yönelmeden önce Caracas, Venezuela ve New York'taki Amerikan Sahne Sanatları Akademisi'nde tiyatro ve doğaçlama üzerine eğitim aldı. Profesyonel oyunculuğa 1977 yılında Atıf Yılmaz'ın yönettiği Seyahatname adlı televizyon dizisinde başlamıştır. 1978 - 1982 yılları arasında Atıf Yılmaz ve Yılmaz Güney'e asistanlık yapan sanatçı, 1983'te Alman yapımı bir film olan "Germany under Thorns"un senaryosunu yazdı ve Thomas Harlan'ın filmi "Wundkanal"ın yapımcılarından biri oldu. Canan Gerede; bir filmde oyunculuk yaptı, bir filmde de yapım koordinatörlüğü görevinde bulundu. Belgesel filmlere ağırlık veren Gerede, 1987'de video için "The Other Side"i çekerek ilk kez bir film yönetti. Sanatçı, daha sonra, aralarında John Kelly üzerine bir performans videosu olan "Pass the Bludwurst Please" (1987), ressam Abidin Dino'nun biyografisi, "Abidin, Sen Mutluluğun Resmini Yapabilir misin?" (1988) gibi belgeselleri yönetti.
Sanatsal Yaklaşımı
[değiştir | kaynağı değiştir]Canan Gerede sinemasında marjinalleşmiş bireyler, alt kültürler ve toplumun dışına itilmiş karakterler önemli bir yer tutar. Filmlerinde özellikle kadın karakterlerin iç dünyasını, yalnızlık, şiddet ve toplumsal baskı ekseninde ele alır. Gerede'nin anlatımı zaman zaman belgesel gerçekçiliği ile melodramatik unsurları birleştirir. Eleştirmenler, yönetmenin özellikle alt kültürleri temsil ederken yer yer klişelere başvurduğunu ve bu alanlarda yüzeysel kaldığını belirtmiştir.[2]
Ödülleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- 32. Altın Portakal Film Festivali - 1995, T.K.B. Özel Ödülü, Aşk Ölümden Soğuktur
- 32. Altın Portakal Film Festivali - 1995, En İyi Yönetmen Aşk Ölümden Soğuktur
- Aynı festivalde Kültür Bakanlığı Jüri Özel Ödülü
- 8. Marsilya Uluslararası Kadın Filmleri Festivali - 1991, En İyi Senaryo, Robert'in Filmi - Robert's Movie
Filmografisi (yönetmen)
[değiştir | kaynağı değiştir]- Parçalanma - 1998
- Aşk Ölümden Soğuktur - 1994
- Peçenin Ardındaki Kadınlar - 1993
- Robert'in Filmi - Robert's Movie - 1990
Filmografisi (senarist)
[değiştir | kaynağı değiştir]- Parçalanma - 1998
- Aşk Ölümden Soğuktur - 1994
- Peçenin Ardındaki Kadınlar - 1993
- Robert'in Filmi - Robert's Movie - 1990
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- 1 2 "Canan Gerede". 15 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- 1 2 Burçak Evren (2010). Türk Sinemasında Kadın Yönetmenler Sözlüğü. ss. ss.31-35.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- IMDb'de Canan Gerede 3 Mayıs 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Sinema Türk'te Canan Gerede 18 Kasım 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
