Manyas
| Manyas | |
|---|---|
 | |
 | |
 İlçe sınırları haritası | |
| Ülke | Türkiye |
| İl | Balıkesir |
| Coğrafi bölge | Marmara Bölgesi |
| İdare | |
| • Kaymakam | İbrahim Gencer[1] |
| • Belediye başkanı | Ahmet Duru (Yeni Parti) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 634 km² |
| Rakım | 48 m |
| Nüfus (2018) | |
| • Toplam | 19.339 |
| • Kır | - |
| • Şehir | 18.599 |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| Posta kodu | 10470 |
| İl alan kodu | 0266 |
| İl plaka kodu | 10 |
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]Kuzeyinde Bandırma, batı ve kuzeybatısında Gönen, güneyinde Balıkesir il merkezi, güneydoğusunda Susurluk ve güneybatısında Balya ilçeleri ile çevrilidir. Marmara Bölgesi'nin güneyinde yer alıp, sanayi kuruluşlarıyla henüz fazla kirlenmemiştir. İlçenin kuzeyinde bulunan Manyas Kuşgölü idari olarak Bandırma ilçesine bağlıdır.
İlçenin yüzölçümü 634 km²dir.[2] Manyas ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 48 metredir.[3]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Manyas'ın en eski sakinleri, coğrafyacı Strabon'a göre Dolionlar'dır. Apollodorus da Strabon gibi, Dolionlar'ın Daskyleion'ya kadar uzanan Aesepus, Gönen-Karacabey, Rindakos, Mustafakemalpaşa ve Adranos Çayı (Kocaçay) arasındaki bölgede oturduklarını belirtir. İlçe merkezinin güneydoğusunda yer alan Soğuksu köyünde kurulu olan Eski Manyas'ın Antik Çağdaki adı Poimanenon'dur. Bugünkü ilçe merkezi sonraki bir tarihte kurulmuştur. Bu bölgenin içine aldığı Ergili mevkiinde 1952 yılında yapılan ilk arkeolojik araştırmada, 7. yüzyıla ait proto-korinth sekaya peos parçaları ve 6. yüzyıla ait Doğu Yunan seramik parçaları elde edilir. Hatta ani döküntü toprak içinde ahanenit buhullası bulunur ve böylece bu yerlerin bir zamanlar İranlılar'a ait bir merkez olduğuna dair bir işarete rastlanır. Ayrıca bunun yanında, Helenistik ve Roma çağına ait adak ve mezar kabartmalarıyla, Manyas'ın 2 km güneybatısında Macar değirmeni, hamam ve yaklaşık 1000 dekarlık bir sahada şehir harabesini andıran kalıntılar, 5 km batısında şifalı kükürtlü ılıca ve Maltepe'de mezarlar, gözyaşı kupaları, yağdanlıklar, küçük şarap testicikleri bulunur. 7. yüzyılın başında ilçe topraklarında yerleşik düzene geçilmiştir.
Osmanlı döneminde bölge toprakları, Karesi Sancağına bağlı kalmıştır. 1877 Osmanlı-Rus savaşı sonucunda Kırım Tatarlarinden 25 hanelik göçmen kafilesi Romanya yoluyla bu bölgeye yerleşmiştir. Bunun sonucu olarak, bölgede yaşayan köylüler buraya Tatar köyü adını vermişlerdir. Ancak bundan 15 yıl sonra, 1892/93'te, Kafkasya'dan 25 hanelik bir göçmen kafilesi daha gelerek ilçede Maltepe olarak bilinen tepenin eteklerine yerleşince Manyas; Gürcü, Çerkes, Dağıstan, Kabartay vb. kültürden gruplarla renklenmiştir. Sonraki dönemlerde sıklıkla Kafkasya, Romanya, Bulgaristan ve Yunanistan'dan gelen göçmenlerin bölgeye yerleşmesiyle Tatar köyünün sınırları iyice genişlemiştir. Bu kaçınılmaz olarak yeni bir yapıyı gerekli kılmıştır. 1890 yılında, 3 km kuzeyindeki Kayaca'da bulunan nahiye teşkilatının Manyas'a alınmasıyla Bandırma'ya bağlı nahiye merkezi olmuştur. 1936 yılının Aralık ayında 3012 sayılı kanunla Balıkesir iline bağlı ilçe merkezi halini almıştır. 6 Ekim 1964 tarihinde merkez üssü Manyas olan bir deprem meydana gelmiştir.
Kültürel yapı
[değiştir | kaynağı değiştir]Köy sayısına bakıldığında Kafkas göçmenlerinin oldukça çok olduğu görülür. Merkezde de nüfusları yoğundur. Bunun dışında Yerli Türk unsurlar ve Balkan göçmeni Türklerle birlikte Pomak, Arnavut gibi Balkan kökenli gruplar az da olsa vardır.
- Kafkasya: 15 köy (9 Çerkes, 2 Gürcü, 1 Laz, 3 Dağıstanlı)
- Rumeli: 8 köy (Muhacir: 6 köy, 1 Pomak, 1 Arnavut köyü)
- Yerliler: 13 köy (Yörük: 5 köy, Manav: 5 köy, Türkmen-Çepni: 4 köy)
Nüfus
[değiştir | kaynağı değiştir]İlçe 50 mahalleden oluşmaktadır. Güncel nüfusu 18.599'dur.
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1940[4] | 22.752 | 1.641 | 21.111 |
| 1945[5] | 23.784 | 1.879 | 21.905 |
| 1950[6] | 27.446 | 2.473 | 24.973 |
| 1955[7] | 29.434 | 3.017 | 26.417 |
| 1960[8] | 32.368 | 3.837 | 28.531 |
| 1965[9] | 31.933 | 4.011 | 27.922 |
| 1970[10] | 30.316 | 4.116 | 26.200 |
| 1975[11] | 29.843 | 4.410 | 25.433 |
| 1980[12] | 30.067 | 4.692 | 25.375 |
| 1985[13] | 29.021 | 5.077 | 23.944 |
| 1990[14] | 29.310 | 5.648 | 23.662 |
| 2000[15] | 25.148 | 5.455 | 19.693 |
| 2007[16] | 23.135 | 5.464 | 17.671 |
| 2008[17] | 22.997 | 6.503 | 16.494 |
| 2009[18] | 22.814 | 6.578 | 16.236 |
| 2010[19] | 22.277 | 6.501 | 15.776 |
| 2011[20] | 21.923 | 6.579 | 15.344 |
| 2012[21] | 21.459 | 6.466 | 14.993 |
| 2013[22] | 21.039 | 21.039 | veri yok |
| 2014[23] | 20.477 | 20.477 | veri yok |
| 2015[24] | 20.154 | 20.154 | veri yok |
| 2016[24] | 19.828 | 19.828 | veri yok |
| 2017[24] | 19.356 | 19.356 | veri yok |
| 2018[24] | 19.339 | 19.339 | veri yok |
| 2019[24] | 18.936 | 18.936 | veri yok |
| 2020[24] | 18.599 | 18.599 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Eğitim kurumları
[değiştir | kaynağı değiştir]Manyas merkezdeki okullar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Atatürk Ortaokulu
- İstiklal İlköğretim Okulu
- Manyas Anadolu Lisesi 9 Kasım 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Manyas Lisesi
- İmam Hatip Lisesi
- Manyas MYO
Ulaşım
[değiştir | kaynağı değiştir]- Manyas-Susurluk: 37 km
- Manyas-Balıkesir: 82 km
- Manyas-Edremit: 170 km
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ "Arşivlenmiş kopya". 11 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2015.
- ↑ "HGM | Harita Genel Müdürlüğü - Ulusal Haritacılık Kurumu". www.harita.gov.tr. 3 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2025.
- ↑ "Manyas Haritası Manyas Nerede". www.haritatr.com. 22 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2025.
- ↑ . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016.
- ↑ . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ↑ . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ↑ . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ↑ . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
- ↑ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ↑ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ↑ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ↑ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ↑ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ↑ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ↑ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ↑ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ↑ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ↑ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ↑ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ↑ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ↑ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ↑ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
- ↑ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
- 1 2 3 4 5 6
- "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- "Manyas Nüfusu - Balıkesir". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021.
- "Balıkesir Manyas Nüfusu". nufusune.com.
| Otorite kontrolü |
|
|---|
