Metin Erksan

Metin Erksan
Metin Erksan
	Metin Erksan kamera başında
Doğum	İsmail Metin Karamanbey; 1 Ocak 1929; Çanakkale, Türkiye
Ölüm	4 Ağustos 2012 (83 yaşında); İstanbul, Türkiye
Ölüm sebebi	Böbrek yetmezliği
Defin yeri	Nafi Baba Türbesi, İstanbul
Milliyet	Türk
Vatandaşlık	Türkiye
Uğraş	Yönetmen, senarist
Etkin yıllar	1950-1985
Ödüller	Tüm Liste

İsmail Metin Erksan (1 Ocak 1929, Çanakkale^[1] - 4 Ağustos 2012, İstanbul^[2]), Türk film yönetmeni,^[1] senarist, öğretim görevlisi, onursal profesördür.

Yaşamı

Soyu Nafi Baba Alevi Bektaşi Tekkesine dayanır.^[3] Pertevniyal Lisesinde okumuştur. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinin Sanat Tarihi Bölümünden mezun oldu. 1947'den başlayarak türlü dergi ve gazetelerde sinema yazıları yazdı. Üniversite yıllarında sinemayla ilgilenen Erksan, 1950'de Atlas Film için Yusuf Ziya Ortaç'ın Binnaz adlı oyununu sinemaya uyarlayarak sektöre adım attı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümünden 1952'de mezun olan Erksan, aynı yıl Dünya gazetesinde film eleştirileri yazdı. 1952'de senaryosunu Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun yazdığı Karanlık Dünya (diğer ismiyle Âşık Veysel'in Hayatı), ilk filmi oldu. Dünya Havacıları Türkiye'de (1958), Büyük Menderes Vadisi (1959) adlı iki belgesel film yaptı.

Edebiyat uyarlamalarına yönelerek taşralı insanların sorunlarını işlediği filmlerle başarı kazandı. Susuz Yaz, 1964 Berlin Film Şenliği'nde Altın Ayı Büyük Ödülü'nü, Yılanların Öcü (1961), 1966 Kartaca Film Festivali'nde birincilik kazandı. Kuyu filmi (1968) 1. Adana Film Şenliği'nde birinci oldu. Halit Refiğ ile birlikte Ulusal Sinema anlayışının temsilcisi oldu.

1970 yılından sonra ticari filmler yönetti. 1974-1975'te televizyon için çağdaş beş Türk öyküsünü (Sabahattin Ali'nin "Hanende Melek", Ahmet Hamdi Tanpınar'ın "Geçmiş Zaman Elbiseleri", Samet Ağaoğlu'nun "Bir İntihar", Sait Faik Abasıyanık'ın Müthiş Bir Tren^[4] ve Kenan Hulusi Koray'ın "Sazlık") kısa metrajlı filmler biçimine getirdi.

İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi (İDGSA) Sinema Televizyon Enstitüsünde, sonradan Mimar Sinan Üniversitesi Sinema-Televizyon Bölümü adını alan okulda öğretim görevlisi olarak çalıştı. Ayrıca İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesinde^[5] ve Işık Üniversitesi Sinema ve Televizyon Bölümünde dersler verdi. Tarih, sinema ve edebiyat eserlerinden oluşan 10 bin kitaplık arşivini Işık Üniversitesine bağışladı.^[6]

2004'te Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'nü Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in elinden aldı.

Ölümü

4 Ağustos 2012'de, böbrek yetmezliği sebebiyle Medical Park Hastanesinde 83 yaşında öldü.^[7] Boğaziçi Üniversitesi Kampüsü içinde yer alan Nafi Baba Türbesi'ndeki aile mezarlığına defnedildi.^[3]

Çalışmaları

Oyuncu olarak

1998: Alim Hoca

Senarist olarak

1954: Beyaz Cehennem / Cingöz Recai
1955: Yol Palas Cinayeti
1956: Ölmüş Bir Kadının Evrakı Metrukesi
1958: Dokuz Dağın Efesi
1958: Üç Arkadaş
1959: Binnaz
1959: Hicran Yarası
1960: Gecelerin Ötesi
1960: Şoför Nebahat
1961: Mahalle Arkadaşları
1962: Acı Hayat
1962: Yılanların Öcü
1963: Susuz Yaz
1964: İstanbul Kaldırımları
1964: Suçlular Aramızda
1965: Sevmek Zamanı
1966: Ölmeyen Aşk
1968: Kuyu
1969: İki Günahsız Kız (İki Hikâyeli Film)
1969: Yılın Kadını Değil
1971: Feride
1971: Hicran
1972: Süreyya
1973: Bir İntihar
1973: Dağdan İnme
1973: Geçmiş Zaman Elbiseleri
1973: Müthiş Bir Tren
1975: Sazlık (televizyon filmi)
1976: İntikam Meleği / Kadın Hamlet
1977: Sensiz Yaşayamam
1977: Vahşi Sevgili
1982: Preveze Öncesi
1984: Fırtına Gönüller

Yapımcı olarak

Yönetmen olarak

1952: Karanlık Dünya / Aşık Veysel'ın Hayatı
1954: Beyaz Cehennem / Cingöz Recai
1955: Yolpalas Cinayeti
1956: Ölmüş Bir Kadının Evrakı Metrukesi
1958: Çakıcı Geliyor / Dokuz Dağın Efesi
1959: Hicran Yarası
1959: Nehir ve Uygarlık (belgesel)
1960: Gecelerin Ötesi
1960: Şoför Nebahat
1961: Mahalle Arkadaşları
1961: Oy Farfara Farfara
1962: Acı Hayat
1962: Çifte Kumrular
1962: Sahte Nikâh
1962: Yılanların Öcü
1963: Susuz Yaz
1964: İstanbul Kaldırımları
1964: Suçlular Aramızda
1965: Sevmek Zamanı
1966: Ölmeyen Aşk
1967: Ayrılsak da Beraberiz
1968: Kuyu
1969: Ateşli Çingene
1969: Dağlar Kızı Reyhan
1969: İki Günahsız Kız
1969: Yılın Kadını Değil
1970: Eyvah
1970: Sevenler Ölmez
1971: Feride
1971: Hicran
1971: Makber
1972: Keloğlan'la Can Kız
1972: Süreyya
1973: Dağdan İnme
1974: Şeytan
1975: Sazlık (televizyon filmi)
1976: Bir İntihar (televizyon filmi)
1976: Geçmiş Zaman Elbiseleri (televizyon filmi)
1976: Hanende Melek (televizyon filmi)
1976: Müthiş Bir Tren (televizyon filmi)
1976: İntikam Meleği / Kadın Hamlet
1977: Sensiz Yaşayamam
1982: Preveze Öncesi

Yapıtları

1960: Kanlı Firar
1995: Ölümsüz Aşk
1996: Ölümün Ağzı

Ödülleri

1961: Türk Filmleri Yarışması - En İyi Senaryo - Gecelerin Ötesi
1964: Berlin Film Festivali - En İyi Film - Susuz Yaz
1964: 25. Venedik Uluslararası Film Festivali - Merito Biennale - Susuz Yaz
1965: İzmir Enternasyonal Fuarı 1. Film Şenliği - En İyi Yönetmen - Suçlular Aramızda
1966: Kartaca Film Festivali - Altın Madalya - Yılanların Öcü
1969: 1. Altın Koza Film Festivali - En İyi Yönetmen - Kuyu
1987: 24. Altın Portakal Film Festivali - Yaşam Boyu Onur Ödülü
2003: Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Ödülü

Kitapları

1987: Mare Nostrum
1989: Atatürk Filmi

Ayrıca bakınız

Kaynakça

1 2 "TSA' da Metin Erksan". tsa.org.tr. 20 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2023.
↑ "Ünlü yönetmen Metin Erksan vefat etti". Milliyet. 4 Ağustos 2012. 2 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2015.
1 2 https://www.facebook.com/sondakikacom (7 Ağustos 2012). "Metin Erksan, Nafi Baba Türbesi'ndeki Aile Mezarlığına Defnedildi". Son Dakika. 12 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2023.
↑ "Müthiş Bir Tren (1975): Bilinçaltının Dehlizlerinde". Bir Dünya Film. 12 Ağustos 2018. 8 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
↑ "Buradan Bir Usta Geçti". İÜ İletişim Fakültesi. 20 Ağustos 2018. 20 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2024.
↑ "Metin Erksan Koleksiyonu Işık Üniversitesi'nde Açıldı". Işık Üniversitesi. 2012. 20 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2024.
↑ "Nafi Baba'ya Defnedilecek". Milliyet. 7 Ağustos 2012. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Dış bağlantılar

Beyazperde'de Metin Erksan
IMDb'de Metin Erksan
Sinemalar.com'da Metin Erksan 20 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
SinemaTürk'te Metin Erksan
TSA'da Metin Erksan
Metin Erksan ile Türk Sineması Üzerine Mülakat 2007 13 Haziran 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Sevmek Zamanı

[tsa-1] 1 2 "TSA' da Metin Erksan". tsa.org.tr. 20 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2023.

[2] "Ünlü yönetmen Metin Erksan vefat etti". Milliyet. 4 Ağustos 2012. 2 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2015.

[:0-3] 1 2 https://www.facebook.com/sondakikacom (7 Ağustos 2012). "Metin Erksan, Nafi Baba Türbesi'ndeki Aile Mezarlığına Defnedildi". Son Dakika. 12 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2023.

[4] "Müthiş Bir Tren (1975): Bilinçaltının Dehlizlerinde". Bir Dünya Film. 12 Ağustos 2018. 8 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[5] "Buradan Bir Usta Geçti". İÜ İletişim Fakültesi. 20 Ağustos 2018. 20 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2024.

[6] "Metin Erksan Koleksiyonu Işık Üniversitesi'nde Açıldı". Işık Üniversitesi. 2012. 20 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2024.

[7] "Nafi Baba'ya Defnedilecek". Milliyet. 7 Ağustos 2012. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

g t d T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Ödülü sahipleri
1979-1989	Yaşar Nabi Nayır (1979) Necip Fazıl Kısakürek (1980) Ekrem Akurgal (1981) verilmedi (1982) Sedad Hakkı Eldem (1983) Ahmet Adnan Saygun (1984) Süheyl Ünver (1985) Şefik Bursalı (1986) Esin Atıl (1987) Lütfi Ömer Akad (1988) Sami Güner (1989)
1990-1999	Zühtü Müridoğlu (1990) Karikatürcüler Derneği (1991) Yaşar Kemal (1992) Pertev Naili Boratav (1993) Fazıl Hüsnü Dağlarca (1994) Memet Fuat (1995) Mustafa Asım Köksal (1996) Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü (1997) Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (1998) Sakıp Sabancı (1999)
2000-2009	Çelik Gülersoy (2000) Rahmi M. Koç Müzesi (2001) Halil İnalcık (2002) Metin Erksan (2003) Nevzat Atlığ (2004) Turgut Cansever (2005) Sezai Karakoç (2006) Metin Sözen (2007) Çetin Altan(2008) Niyazi Sayın, Necdet Yaşar (2009)
2010-2019	Halet Çambel, Nimet Özgüç (2010) Ara Güler, Sıtkı Fırat, Sabit Kalfagil, İzzet Keribar (2011) Alparslan Babaoğlu, Salih Balakbabalar, Fatma Çiçek Derman, Cahide Keskiner, Hüseyin Öksüz, İslam Seçen (2012) Cüneyt Arkın, Nuri Pakdil, Müzeyyen Senar, Ahmet Yakupoğlu (2013) Gönül Ülkü Özcan, Celal Yılmaz, Beşir Ayvazoğlu, Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı (2014) Mehmet Özbek, Serdar Gökhan, Hakkı Acun, Ötüken Neşriyat (2015) Nesrin Sipahi, İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi, Kenan Işık, D. Mehmet Doğan, Cahit Koytak (2016) Safa Önal, Cüneyd Kosal, Nurhan Atasoy, Süleyman Uludağ, Baksı Müzesi (2017) Emin Ongan Üsküdar Mûsikî Cemiyeti, Ara Güler Müzesi (2018) Antakya Medeniyetler Korosu, Odunpazarı Modern Müze (2019)
2020-2029	Hisart Canlı Tarih ve Diorama Müzesi, İstanbul Grafik Sanatlar Müzesi, Mim Sanat Akademisi (2020) Afyonkarahisar Klasik Müzik ve Caz Derneği, Türk Edebiyatı Vakfı, Türk Kültürüne Hizmet Vakfı (2021) Ahi Kültürünü Araştırma ve Eğitim Vakfı, Kenan Yavuz Etnografya Müzesi, Gökyay Vakfı Satranç Müzesi (2022) Sadberk Hanım Müzesi, Anadolu El Sanatlarını Geliştirme ve Yaşatma Derneği, İbrahim Alimoğlu Müzik Müzesi (2023)