1292
| Thiên niên kỷ: | thiên niên kỷ 2 |
|---|---|
| Thế kỷ: | |
| Thập niên: | |
| Năm: |
Năm 1292 là một năm trong lịch Julius.
Sự kiện
[sửa | sửa mã nguồn]- Mùa xuân, Taxatio Ecclesiastica , được biên soạn vào năm 1291–1292, được hoàn thành theo lệnh của Giáo hoàng Nicholas IV . Đây là cơ sở dữ liệu định giá chi tiết về thuế giáo hội của các nhà thờ Anh, xứ Wales và Ireland.
- Đầu tháng 4, Giáo hoàng Nicholas IV qua đời, dẫn đến một giai đoạn trống tòa (Interregnum) kéo dài hơn 2 năm do các hồng y không thống nhất được người kế vị. Kế vị tiếp theo 2 năm sau là Celestine V
- Đầu tháng 5, Hội đồng Tuyển hầu chọn Adolf , bá tước Nassau, làm Vua mới của người La Mã và người kế vị Rudolf I của dòng họ Habsburg , người đã qua đời năm trước. Adolf buộc phải nhượng bộ rộng rãi cho các Tuyển hầu để được bầu chọn[1].
- Cuối tháng 6, Sancho IV của Castile được Muhammad II của Granada hỗ trợ đã vây hãm và chinh phục Tarifa sau 4 tháng. Tuy nhiên, do Sancho từ chối giao lại thành phố vào tháng 12, Muhammad II đã chuyển sang liên minh với người Marinid[2]
- Khoảng tháng 8, Sultan Al-Ashraf Khalil dẫn quân Mamluk bao vây và chiếm đóng lâu đài Rumkale sau 30 ngày công phá bằng máy bắn đá. Trước sức ép từ đội quân chuẩn bị tấn công kinh đô Sis, vương quốc Armenia đã phải ký thỏa thuận hòa bình và nhượng bộ ba thành phố Til Hemdun, Marash và Behesni cho phía Mamluk[3].
- Cuối năm, Hốt Tất Liệt cử hạm đội từ 500–1.000 tàu cùng 20.000 quân từ miền nam Trung Quốc sang xâm lược Java. Dù quân Mông Cổ đã đổ bộ thành công và chiếm được kinh đô Kediri, nhưng họ không thể duy trì quyền kiểm soát và buộc phải rút lui do không giữ vững được địa bàn[4]
- Giữa tháng 11, sau quá trình xét xử "Đại Nguyên nhân" (từ năm 1291), John Balliol chính thức được Edward I của Anh chọn làm Vua của Scotland. Kế nhiệm là William Wallace[5][6]
- Cuối tháng 12, Mangrai Đại đế của Ngoenyang chinh phục và sáp nhập vương quốc Mon của Hariphunchai , tạo ra một liên minh chính trị dưới hình thức Vương quốc Lan Na [7].
Sinh
[sửa | sửa mã nguồn]| Lịch Gregory | 1292 MCCXCII |
| Ab urbe condita | 2045 |
| Năm niên hiệu Anh | 20 Edw. 1 – 21 Edw. 1 |
| Lịch Armenia | 741 ԹՎ ՉԽԱ |
| Lịch Assyria | 6042 |
| Lịch Ấn Độ giáo | |
| - Vikram Samvat | 1348–1349 |
| - Shaka Samvat | 1214–1215 |
| - Kali Yuga | 4393–4394 |
| Lịch Bahá’í | −552 – −551 |
| Lịch Bengal | 699 |
| Lịch Berber | 2242 |
| Can Chi | Tân Mão (辛卯年) 3988 hoặc 3928 — đến — Nhâm Thìn (壬辰年) 3989 hoặc 3929 |
| Lịch Chủ thể | N/A |
| Lịch Copt | 1008–1009 |
| Lịch Dân Quốc | 620 trước Dân Quốc 民前620年 |
| Lịch Do Thái | 5052–5053 |
| Lịch Đông La Mã | 6800–6801 |
| Lịch Ethiopia | 1284–1285 |
| Lịch Holocen | 11292 |
| Lịch Hồi giáo | 691–692 |
| Lịch Igbo | 292–293 |
| Lịch Iran | 670–671 |
| Lịch Julius | 1292 MCCXCII |
| Lịch Myanma | 654 |
| Lịch Nhật Bản | Shōō 5 (正応５年) |
| Phật lịch | 1836 |
| Dương lịch Thái | 1835 |
| Lịch Triều Tiên | 3625 |
- 20 tháng 1 - Elisabeth của Bohemia (1292-1330))
- Henry Burghersh, người Anh (mất 1340)
- John VI Cantacuzenus, hoàng đế Byzantine (khoảng ngày; mất 1383)
- Eleanor de Clare, người Anh (mất 1337)
- Chu Văn An, người thầy thuốc lỗi lạc của Việt Nam (mất 1370)
Mất
[sửa | sửa mã nguồn]- Abraham Abulafia , học giả, triết gia và nhà văn người Tây Ban Nha (sinh năm 1240)
- As-Suwaydi , bác sĩ, dược sĩ và nhà văn người Syria (sinh năm 1204 )
- Beatrice xứ Savoy, Phu nhân Villena , nữ quý tộc xứ Savoy ( Nhà Savoy ) (sinh năm 1250)
- Bernard xứ Trilia , tu sĩ, nhà thần học và triết gia người Pháp (sinh năm 1240)
- Darmabala ("Người bảo vệ pháp luật"), nhà quý tộc Mông Cổ (sn. 1264 )
- Gertrude xứ Hackeborn , nữ quý tộc và nữ tu viện trưởng người Đức (sinh năm 1232 )
- Guiraut Riquier de Narbona , nhà thơ và nhà văn người Pháp (s. 1230)
- Ingeborg của Thụy Điển , công chúa Thụy Điển ( Nhà Bjälbo ) (sinh năm 1263 )
- Marjorie, Nữ bá tước Carrick (hoặc Margaret), nữ quý tộc Scotland ( suo jure ) (sn. 1256 )
- Roger Bacon , tu sĩ, triết gia và nhà khoa học người Anh (sinh năm 1220 )
Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- ↑ Péporté, Pit (2013). "Menzel (Michael). Die Zeit der Entwürfe 1273–1347". Revue belge de Philologie et d'Histoire. 91 (4): 1392–1394.
- ↑ Kennedy, Hugh (2014). Muslim Spain and Portugal: A Political History of Al-Andalus, pp. 284–285. London: Routledge. ISBN 978-1-317-87041-8.
- ↑ The Templar of Tyre, Chronicle (Getes des Chiprois). Published by Crawford, P., Ashgate Publishing. Ltd, Cyprus 2003. ISBN 1-84014-618-4.
- ↑ Man, John (2007). Kublai Khan: The Mongol king who remade China, p. 281. London: Bantam Books. ISBN 978-0-553-81718-8.
- ↑ Dunbar, Sir Archibald H., Bt, Scottish Kings – A Revised Chronology of Scottish History 1005–1625, p. 115. Edinburgh, 1899.
- ↑ Armstrong, Pete (2003). Osprey: Stirling Bridge & Falkirk 1297–98, p. 9. ISBN 1-84176-510-4.
- ↑ Coedès, George (1968). Walter F. Vella (ed.). The Indianized States of Southeast Asia. trans.Susan Brown Cowing. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-0368-1
 | Bài viết về các sự kiện trong năm này vẫn còn sơ khai. Bạn có thể giúp Wikipedia mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn. |
