Java alciono
 | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||||||
| Biologia klasado | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
| Halcyon cyanoventris (Vieillot, 1818) | ||||||||||||||
| Konserva statuso | ||||||||||||||
Sinonimoj | ||||||||||||||
|
Alcedo cyanoventris | ||||||||||||||
Aliaj Vikimediaj projektoj | ||||||||||||||
La Java arbalciono aŭ Java alciono,[1] Halcyon cyanoventris, konata ankaŭ kiel Bluventra arbalciono aŭ Bluventra alciono, estas arbalciono, tio estas birdo de la grupo de Alcededoj, kiu enhavas ankaŭ la alcionon, kukabaraojn kaj aliajn arbalcionojn. Ĝi estas endemia de la insuloj Javo kaj Bali de Indonezio.
La brilkolora java alciono havas la grandan kapon kaj bekon tipajn de alcionoj, kvankam la specio estas malpli taŭga por akva ĉasado ol multaj el siaj parencoj kaj kaptas multon el sia predo surtere aŭ proksime al la akvorando. La tre teritoriema birdo demetas siajn rondajn blankajn ovojn en nestkavernoj elfositaj el argilaj muroj kaj riverbordoj.
Taksonomio
[redakti | redakti fonton]La java alciono unue estis priskribita en 1818 de la franca ornitologo Louis Pierre Vieillot, kiu donis al ĝi la sciencan nomon Alcedo cyanoventris.[2] En 1821, William Swainson kreis la genron Halcyon por kelkaj alcionoj — ĉefe tiuj kun pli fortaj, pli dikaj, pli rondecaj bekoj.[3] La birdo hodiaŭ estas listigita sub la genro Halcyon, rilatante al la birdo "Halcyon" de greka legendo, kiu enhavas 11 speciojn de grandaj, pezbekaj alcionoj. Halcionaj alcionoj ĝenerale preferas arbarojn kaj ĉefe konsumas malgrandajn surterajn bestojn anstataŭ fiŝojn.[4] H. cyanoventris formas superspecion kun la blankagorĝa alciono, Halcyon smyrnensis; kvankam la birdoj foje estas konsiderataj samspeciaj, ili koincidas laŭ teritorio en Okcidenta Java sen hibridiĝo.[4]
Aspekto
[redakti | redakti fonton]La Java alciono estas mezgranda birdo (25–27 cm ĉe matureco) kun distinga granda ruĝa beko; malhelbrunaj irisoj, kapo, gorĝo kaj kolumo; purpura korpo; vigle turkisaj primaraj kovriloj, duarangaj kovriloj kaj vosto; blankaj flugilmakuloj sur la bazoj de la unuarangaj kovriloj (videblaj dumfluge); kaj malhelruĝaj piedoj.[4][2][5] Ne estas raportitaj signifaj seksaj dimorfismoj.[4] Junuloj estas pli senbrilaj kun brunoranĝaj bekoj kaj blankecaj gorĝoj.[4][5] Junuloj de la genro Halcyon ofte montras helajn striojn aŭ makulojn laŭlonge de areoj, kiuj estas pli unuforme koloraj ĉe plenkreskuloj.[4]
Distribuo kaj habitato
[redakti | redakti fonton]La Java alciono estas endemio de la indoneziaj insuloj Javo kaj Balio.[5] Ĝi estas nemigranta specio kiu vivas en diversaj vivejoj, inkluzive de paŝtejoj, fiŝlagetoj, rizkampoj, marĉoj, marbordaj veproj, mangrovoj, malfermaj sekaj arbaroj, urbaj parkoj kaj ĝardenoj, kaj fruktoĝardenoj.[4][6] Ili loĝas en iuj marbordaj medioj sed ĝenerale evitas kontakton kun marakvo.[7] Humidaj tropikaj arbaroj kun fermitaj kanopeoj estas tipe evitataj, krom kie vojoj kaj konstruado malplenigis la malfermajn spacojn kiujn alcionoj bezonas por ĉasi.[4][7] Ankaŭ urbaj kaj antaŭurbaj spacoj kun taŭga arbokovro povas provizi taŭgan vivejon por javaj alcionoj.[8][9][10] Male al multaj specioj de alcionoj, la Java alciono ne ŝajnas tre dependa de proksimeco al akvejo.[7] Ĝi tipe troviĝas je altitudoj sub 1 500 m super marnivelo,[4][5][7][11] sed unu studo trovis javajn alcionojn je preskaŭ 2 500 m sur Monto Lawu en Orient-Centra Javo.[12]
Kutimaro
[redakti | redakti fonton]Kiel ĉiuj alcionoj, ankaŭ la Java alciono estas tre teritoriema kaj emas resti proksime al sia nestareo.[10] Ili estas plejparte solecaj bestoj,[5] kaj estas iom timemaj ĉirkaŭ homoj.[13] Javaj alcionoj ne estas migrantaj.[4]
Manĝado
[redakti | redakti fonton]La Java alciono montras klasikan konduton de alciono, kiu kutime ripozas kaj atendas, preferante izolajn ripozejojn aŭ nudajn branĉojn ĉe arbaraj randoj anstataŭ fermitajn kanopeajn arbarinternojn.[5][7] Ĉar ili montras limigitan gradon de okulrotacio, alcionoj uzas kapmovojn por spuri sian predon.[4] Post kiam predo estas ekvidita, la alciono atendos la oportunan momenton por plonĝi malsupren kaj kapti ĝin per sia granda beko; post reveno al ripozejo, la alciono foje perforte svingos sian predon kontraŭ branĉon por mortigi aŭ moligi ĝin.[14]
Kiel aliaj Halcyon alcionoj, la Java alciono tipe preferas insektojn kaj malgrandajn predbestojn kaptitajn surtere aŭ ĉe la akvorando ol predaĵojn efektive en la akvo, kaj fakte ŝajnas malpli taŭga por akva ĉasado ol multaj alcionoj de aliaj genroj.[4][14] Tipa dieto povas inkluzivi fiŝojn, ranojn, reptiliojn, nesalakvajn salikokojn, surterajn kaj akvajn insektojn, kaj la larvojn de akvoskaraboj Dytiscides.[4][13][14][15]Ilia dieto plej verŝajne dependas de la predresursoj haveblaj ene de iliaj teritorioj, kiuj povas inkluzivi vastan gamon da vivejaj tipoj.
Dum idozorgado, javaj alcionoj adaptas siajn predopreferojn laŭ la aĝo de siaj idoj — idoj unue ricevas molan manĝaĵon kiel vermojn kaj larvojn, poste iom post iom progresas al malgrandaj fiŝoj, reptilioj kaj pli grandaj insektoj dum ili maturiĝas.[13]
Reproduktado
[redakti | redakti fonton]La nesta sezono de la Java alciono daŭras de marto ĝis septembro,[15] kvankam kelkaj fontoj diras, ke ĝi komenciĝas jam en februaro.[4][16] Ĉi tiuj reproduktaj monatoj proksimume konsistigas la sekan sezonon de Indonezio.
H. cyanoventris demetas po 3–5 ovojn por ovodemetado[4] kiuj estas preskaŭ tute rondaj (30,35 x 26,71 mm averaĝe) kaj pure blankaj.[15] Kiel plej multaj alcionoj, ili nestas en kavaĵo ĉe la fino de horizontala tunelo elfosita en termurojn aŭ riverbordojn, ofte en malfermaj kaj sunaj lokoj.[4][15] La tunelaj malfermaĵoj estas kutime 1,5–3 metrojn super la grundo, kio verŝajne helpas defendi kontraŭ nestopredado, kaj la tuneloj estas kutime 40 cm ĝis 1 metron longaj.[4][16]
Generaciodaŭro estas konsiderata 3.8 jarojn fare de la IUCN.[11] Dum plej multaj Alcedinedoj estas unu-ovodemetaj,[4] unuopa Java alciono kapablas demeti ovojn ĝis kvar fojojn dum reprodukta sezono.[14] Alcionedoj estas malfruaj, eloviĝas nudaj kaj blindaj, sed kreskas rapide kaj tipe elnestiĝas en malpli ol unu monato.[14][16]
Multo pri la reproduktocikloj kaj konduto de H. cyanoventris estas nekonata pro la timema naturo de la birdoj kaj la malfacileco rekte observi iliajn nestojn.[4]
Statuso
[redakti | redakti fonton]La Ruĝa Listo de IUCN nuntempe konsideras la javan alcionon specion "malplej zorgigan", citante la tre grandan teritorion de la birdo kaj la fakton, ke ĝia populacio ne malkreskas rapide en sia takso de la specio.[11] Tamen, la Java alciono estis konsiderata "preskaŭ minacata" tiom lastatempe kiom ĝis 1988, kaj ĝia populacio ĝenerale konsideratas malkreskanta.[11] Populaciaj malkreskoj estis rimarkitaj jam en 1970 en la Nacia Parko Ujung Kulon en Okcidenta Java[7] kaj lokaj formortoj estis raportitaj en Bogor,[4][5] kvankam pli lastatempa literaturo raportis javajn alcionojn loĝantajn en plantitaj urbaj spacoj en Bogor.[8] Eĉ abundaj populacioj en malproksimaj regionoj alfrontas danĝeron pro invada disvolviĝo,[16] ĉar Javo alfrontis vastan senarbarigon kaj havas malmultajn naturajn protektajn areojn.[17]
Referencoj
[redakti | redakti fonton]- Kingfishers, Bee-eaters and Rollers de Fry, Fry kaj Harris, ISBN 0-7136-8028-8
- Collar 2011b; Allen 2020; HBW/Birdlife
- Gill F, D Donsker & P Rasmussen (eld). 2022. IOC World Bird List (v12.1). doi : 10.14344/IOC.ML.12.1.
- ↑ Ornitologia taksonomio.
- 1 2 Vieillot, L.J.P.. (1818) Nouveau dictionnaire d'histoire naturelle, appliquee aux arts, a l'agriculture, a l'economie rurale et domestique, a la medecine, etc.: Le Martin-pecheur a ventre bleu.'. Paris: Chez Deterville, p. 412–413.
- ↑ Swainson, William. (1821) Zoological Illustrations or Original Figures and Descriptions of New, Rare, or Interesting Animals 1. London: Baldwin, Cradock and Joy; and W. Wood, p. 175–176.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 Del Hoyo, J., et al. 2002. Handbook of the Birds of the World, Vol. 6. Barcelona: Lynx.
- 1 2 3 4 5 6 7 MacKinnon, J., and K. Phillipps. 1993. A Field Guide to the Birds of Borneo, Sumatra, Java, and Bali: The Greater Sunda Islands. Oxford: Oxford University Press, 692 paĝoj.
- ↑ Polii, O.A.I., and Yanuwiadi, B. 2015. "Distribution of Diurnal Bird in Pine Forests and Citrus Orchard in Bedengan, Selorejo Village, Malang." Proceedings of the 6th International Conference on Global Resource Conservation (ICGRC), 50–55.
- 1 2 3 4 5 6 (1970) “On the Ornithology of the Rhino Sanctuary Udjung Kulon in West Java (Indonesia)”, Natural History Bulletin of the Siam Society 23 (4–5), p. 447–500.
- 1 2 Meltriana, A., Mardiastuti, A., and Mulyani, Y.A. 2018. "Urban cemeteries as habitat for birds." IOP Conference Series: Earth and Environmental Science 179(012041), 1–6.
- ↑ (2016) “Bird community in Taman Kehati Universitas Negeri Semarang, Indonesia”, International Journal of Ecology & Development 31 (1), p. 64–72.
- 1 2 Suripto, B.A., et al. 2015. "The Bird Species in Yogyakarta City: Diversity, Guild Type Composition and Nest." 3rd International Conference on Biological Science (ICBS 2013) 2, 184–191.
- 1 2 3 4 BirdLife International (2016). “Halcyon cyanoventris”, IUCN Red List of Threatened Species 2016. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T22683252A92980601.en. Alirita 12a de Novembro 2021..
- ↑ (July 2017) “The diversity of diurnal bird species on western slope of Mount Lawu, Java, Indonesia”, Biodiversitas 18 (3), p. 1077–1083. doi:10.13057/biodiv/d180327.
- 1 2 3 Wisuda, A. 2019. Menikmati Celoteh Cekakak Jawa di Hutan Desa di Yogyakarta. Mongabay Indonesia. www.mongabay.co.id/2019/04/07/menikmati-celoteh-cekakak-jawa-di-hutan-desa-di-yogyakarta/
- 1 2 3 4 5 Rosyadi, I., 2012. Cekakak Jawa. Kaki Merapi. http://darikakimerapi.blogspot.com/2012/01/cekakak-jawa.html Elŝutita la 1an de Majo 2019.
- 1 2 3 4 Hoogerwerf, A. 1950. De avifauna van de plantentuin te Buitenzorg (Java). Bogor: Uitgave van de Kon. Plantentuin van Indonesië.
- 1 2 3 4 Widodo, W. 2015. "Qualitative Assessment of Bird Species Abundance in the Telaga Bodas Mountains Forest, Garut, West Java." Biosaintifika 7(1), 37–47.
- ↑ Wibisono, H. T., et al. 2018. "Identifying Priority Conservation Landscapes and Actions for the Critically Endangered Javan Leopard in Indonesia: Conserving the Last Large Carnivore in Java Island." PLOS ONE 13(6), e0198369.
Eksteraj ligiloj
[redakti | redakti fonton]
| ||||||||||||||||||
