Pipredoj

Kiel legi la taksonomionPipredoj
	; Longvosta manako (Chiroxiphia linearis)
Biologia klasado
Regno:	Animalia - animaloj;
Filumo:	Chordata - ĥorduloj;
Klaso:	Aves - birdoj;
Ordo:	Passeriformes - paseroformaj;
Familio:	Pipridae - pipredoj; Rafinesque, CS, 1815
Natura arealo de manakoj; Natura arealo de manakoj;
Genroj
	Tyranneutes Sclater, PL; Salvin, O, 1881; Neopelma Sclater, PL, 1861; Ilicura Reichenbach, HGL, 1850; Masius Bonaparte, CLJL, 1850; Corapipo Bonaparte, CLJL, 1854; Chiroxiphia Cabanis, JL, 1847; Xenopipo Cabanis, JL, 1847; Chloropipo Cabanis, JL; Heine, F, 1860; Cryptopipo Ohlson, JI; k.a., 2013; Lepidothrix Bonaparte, CLJL, 1854; Heterocercus Sclater, PL, 1862; Manacus Brisson, MJ, 1760 - manako; Pipra Linnaeus, C, 1764 - pipro, manako; Machaeropterus Bonaparte, CLJL, 1854; Pseudopipra Kirwan, GM k.a., 2016; Ceratopipra Bonaparte, CLJL, 1854;
Aliaj Vikimediaj projektoj
	Sistematiko en Vikispecioj
	Komunejo pri Pipredoj
	v • d • r

La pipredoj^[1] (latine Pipridae) estas familio el la ordo de paseroformaj birdoj. Ĝi enhavas 55 speciojn en 16 genroj. La tipa genro de tiu familio estas Pipra, esperantigita "pipro", sed komunlingve ĉiuj pipredoj estas nomataj "manakoj", laŭ la esperantigo de alia pipreda genro, Manacus^[1].

Taksonomio

Laŭ AviList^[2], jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj por tiu familio, kaj ties Esperantaj nomoj^[1]:

Passeriformes - paseroformaj
- Pipridae - pipredoj
  - Tyranneutes Sclater, PL; Salvin, O, 1881
    - Tyranneutes virescens (Pelzeln, A, 1868) - pigmea manako
    - Tyranneutes stolzmanni (Hellmayr, CE, 1906) - nana manako
  - Neopelma Sclater, PL, 1861
    - Neopelma pallescens (de Lafresnaye, NFAA, 1853) - palventra manako
    - Neopelma chrysocephalum (Pelzeln, A, 1868) - orkresta manako
    - Neopelma aurifrons (Wied-Neuwied, M, 1831) - orfrunta manako
    - Neopelma chrysolophum Pinto, OMO, 1944 - marmontara manako
    - Neopelma sulphureiventer (Hellmayr, CE, 1903) - sulfurventra manako
  - Ilicura Reichenbach, HGL, 1850
    - Ilicura militaris (Shaw, G, 1809) - pintvosta manako
  - Masius Bonaparte, CLJL, 1850
    - Masius chrysopterus (de Lafresnaye, NFAA, 1843) - orflugila manako
  - Corapipo Bonaparte, CLJL, 1854
    - Corapipo altera Hellmayr, CE, 1906 - blankakrispa manako
    - Corapipo leucorrhoa (Sclater, PL, 1863) - salivtuka manako
    - Corapipo gutturalis (Linnaeus, C, 1766) - blankagorĝa manako
  - Chiroxiphia Cabanis, JL, 1847
    - Chiroxiphia bokermanni (Coelho, G; Silva, WAG, 1998) - araripa manako
    - Chiroxiphia galeata (Lichtenstein, MHC, 1823) - kaska manako
    - Chiroxiphia lanceolata (Wagler, JG, 1830) - lancvosta manako
    - Chiroxiphia linearis (Bonaparte, CLJL, 1838) - longvosta manako
    - Chiroxiphia pareola (Linnaeus, C, 1766) - bludorsa manako
    - Chiroxiphia boliviana Allen, JA, 1889 - jungaa manako
    - Chiroxiphia caudata (Shaw, G, 1793) - blua manako
  - Xenopipo Cabanis, JL, 1847
    - Xenopipo atronitens Cabanis, JL, 1847 - nigra manako
    - Xenopipo uniformis (Salvin, O; Godman, FD, 1884) - oliveca manako
  - Chloropipo Cabanis, JL; Heine, F, 1860
    - Chloropipo flavicapilla (Sclater, PL, 1852) - flavkapa manako
    - Chloropipo unicolor Taczanowski, W, 1884 - unukolora manako
  - Cryptopipo Ohlson, JI; Fjeldså, J; Ericson, PGP, 2013
    - Cryptopipo holochlora (Sclater, PL, 1888) - verda manako
    - Cryptopipo litae (Hellmayr, CE, 1906) - ĉokoa manako
  - Lepidothrix Bonaparte, CLJL, 1854
    - Lepidothrix velutina (Berlepsch, HHCL, 1883) - velura manako
    - Lepidothrix coronata (Spix, JB, 1825) - blukrona manako
    - Lepidothrix nattereri (Sclater, PL, 1865) - neĝkrona manako
    - Lepidothrix vilasboasi (Sick, H, 1959) - orkrona manako
    - Lepidothrix iris (Schinz, HR, 1851) - opalkrona manako
    - Lepidothrix suavissima (Salvin, O; Godman, FD, 1882) - oranĝventra manako
    - Lepidothrix serena (Linnaeus, C, 1766) - blankfrunta manako
    - Lepidothrix isidorei (Sclater, PL, 1852) - blupuga manako
    - Lepidothrix coeruleocapilla (Tschudi, JJ, 1844) - lazurkrona manako
  - Heterocercus Sclater, PL, 1862
    - Heterocercus aurantiivertex Sclater, PL; Salvin, O, 1880 - oranĝkrona manako
    - Heterocercus flavivertex Pelzeln, A, 1868 - flavkrona manako
    - Heterocercus linteatus (Strickland, HE, 1850) - flamkrona manako
  - Manacus Brisson, MJ, 1760 - manako
    - Manacus candei (Parzudaki, C, 1841) - blankakola manako
    - Manacus aurantiacus (Salvin, O, 1870) - oranĝkola manako
    - Manacus vitellinus (Gould, J, 1843) - orkola manako
    - Manacus manacus (Linnaeus, C, 1766) - blankbarba manako
  - Pipra Linnaeus, C, 1764 - pipro, manako
    - Pipra aureola (Linnaeus, C, 1758) - ruĝkapuĉa manako
    - Pipra filicauda Spix, JB, 1825 - fadenvosta manako
    - Pipra fasciicauda Hellmayr, CE, 1906 - strivosta manako
  - Machaeropterus Bonaparte, CLJL, 1854
    - Machaeropterus deliciosus (Sclater, PL, 1860) - klabflugila manako
    - Machaeropterus striolatus (Bonaparte, CLJL, 1838) - stria manako
    - Machaeropterus eckelberryi Lane, DF; Kratter, AW; O'Neill, JP, 2017 - flavbrusta manako
    - Machaeropterus regulus (Hahn, CW, 1819) - reĝa manako
    - Machaeropterus pyrocephalus (Sclater, PL, 1852) - flamĉapa manako
  - Pseudopipra Kirwan, GM; David, N; Gregory, SMS; Jobling, JA; Steinheimer, FD; Brito, GRR, 2016
    - Pseudopipra pipra (Linnaeus, C, 1758) - blankakrona manako
  - Ceratopipra Bonaparte, CLJL, 1854
    - Ceratopipra cornuta (Spix, JB, 1825) - ruĝkorna manako
    - Ceratopipra mentalis (Sclater, PL, 1857) - flavkrura manako
    - Ceratopipra erythrocephala (Linnaeus, C, 1758) - orkapa manako
    - Ceratopipra rubrocapilla (Temminck, CJ, 1821) - ruĝkapa manako
    - Ceratopipra chloromeros (Tschudi, JJ, 1844) - rondvosta manako

Etimologio

La scienca nomo Pipridae deriviĝas de la genro Pipra, kiu venas el la antikva greka πίπρα (pipra) indikanta etan birdon menciitan de Aristotelo kaj aliaj aŭtoroj, sed neniam ĝuste identigitan^[3].

La komunlingva nomo "manako", kaj la scienca genra nomo Manacus de kiu ĝi deriviĝas, venas el la nederlanda manneken (= "malgrandulo"), kiu estas la origino de la nederlanda nomo de tiuj birdoj en Surinamo (Manakin), pro ilia eta grando kaj kompakta silueto^[4].

Disvastiĝo kaj habitato

Manakoj vivas en Centrameriko kaj en la tropika parto de Sudameriko. Ili troviĝas en arbarkovritaj neotropisaj vivejoj, de ebenaĵaj tropikaj pluvarbaroj ĝis montaj nubarbaro^[5].