Janda Baik
Janda Baik
Jando Baék | |
|---|---|
Kampung | |
| Transkripsi lain | |
| • Tulisan Jawi | جندا باءيق |
| • Cina | 珍德拜 (Ringkas) 珍德拜 (Tradisional) |
 Janda Baik pada waktu pagi | |
  Janda Baik  Janda Baik  Janda Baik | |
| Koordinat: 3°19′40.3″U 101°51′21.8″T / 3.327861°U 101.856056°T | |
| Negara |  Malaysia |
| Negeri |  Pahang |
| Daerah | Bentong |
| Penubuhan kampung | 1930 (sebagai Kampung Tiga Haji) |
| Ketinggian | 800 m (2,600 ft) |
| Penduduk (2019) | |
• Jumlah | 2,820 |
| Zon waktu | UTC+8 (WPM) |
| Poskod | 28750 |
| Kod kawasan telefon | +6-09 |
Janda Baik (dialek Melayu Bentong: Jando Baék; Jawi: جندا باءيق) merupakan sebuah kampung yang terletak di Daerah Bentong, Pahang, Malaysia. Ia terletak kira-kira 45 km dari Kuala Lumpur[2] dan 800 m dari aras laut. Ia dianggarkan mempunyai populasi sekitar 2,820 orang pada tahun 2019.
Janda Baik pertama kali didiami oleh tiga orang penduduk kampung Bentong pada tahun 1930 yang berpindah apabila pekan itu dilanda banjir pada tahun 1926. Lebih ramai penduduk kampung menetap di sana selepas itu, dan kampung itu kerap dikunjungi oleh Sultan Pahang.
Walaupun dahulunya hanya tertumpu pada industri pertanian, Janda Baik juga kini tertumpu pada industri elektronik dan pelancongan. Walau bagaimanapun, pembangunan pertanian dan pelancongan di Janda Baik telah membawa kepada ancaman penebangan hutan yang akan menjejaskan ekosistem, menghakis nilai-nilai budaya dan tradisional, serta mengganggu kehidupan seharian penduduk kampung, yang telah menyebabkan protes daripada penduduk kampung.
Sejarah
[sunting | sunting sumber]Asas dan etimologi
[sunting | sunting sumber].jpg)
Sebelum Janda Baik diasaskan pada tahun 1930, kawasan itu didiami terutamanya oleh suku Orang Asli. Kampung ini diasaskan apabila sesetengah penduduk berpindah dari Bentong ke kawasan yang mempunyai ketinggian yang lebih tinggi akibat banjir yang berlaku pada tahun 1926 yang menjejaskan Bentong dan kawasan rendah yang lain. Pengasas terawal kampung ini ialah Haji Deris, Haji Kadir, dan Haji Yasir, yang membina sebuah pondok dan tinggal di kawasan itu selama hampir seminggu sebelum orang lain mula mendiami kawasannya. Kampung ini pada asalnya diberi nama Kampung Tiga Haji untuk merujuk kepada tiga peneroka awal.[3]
Peningkatan populasi di Janda Baik menarik perhatian Sultan Abu Bakar, iaitu Sultan Pahang,[3] yang pertama kali melawat kampung tersebut pada tahun 1932. Sultan Abu Bakar tidak menyukai nama kampung itu dan meminta agar nama itu ditukar.[2][3]
Pertengkaran antara ketua Orang Asli Tok Batin Wok dan isterinya Siah menyebabkan kedua-duanya berpisah selama sebulan sebelum mereka berbaik semula. Empat minggu kemudian selepas mereka berdamai, pegawai daerah Bentong, Henry Peacock mencadangkan agar nama itu ditukar kepada Janda Baik, kerana janda, iaitu perkataan bahasa Melayu bermaksud "perceraian" (atau "balu") dan baik merujuk kepada hubungan antara ketua Orang Asli, Tok Batin Wok, dan isterinya Siah, yang bertambah baik sejak mereka bersatu semula. Kampung ini secara rasminya dinamakan semula kepada Janda Baik pada 19 September 1936.[4]
Satu lagi sebab Janda Baik dipilih sebagai nama kampung tersebut adalah kerana seorang balu telah membantu merawat tentera Pahang yang cedera ketika kembali ke pangkalan mereka di Pahang ketika mereka berperang dalam perang saudara di Selangor. Beliau menawarkan ubat untuk merawat orang yang cedera. Oleh kerana itu, kampung itu diberi nama Janda Baik untuk menghormati kebaikannya.[5]
Di kampung ini, dahulunya terdapat sebuah pulau bernama Pulau Santap yang terletak di tengah-tengah anak sungai besar yang mengalir melaluinya.[6] Ia digunakan oleh Sultan Pahang sebagai tempat rehat. Pulau itu terhakis akibat pembangunan di kawasan itu.[2]
Pasca-kemerdekaan
[sunting | sunting sumber]
Janda Baik mula menjadi terkenal selepas Allahyarham Tan Sri Muhammad Ghazali Shafie, bekas Menteri Luar Malaysia, yang terselamat dalam nahas udara Cessna 206 pada 11 Januari 1982, di Janda Baik ketika beliau dalam perjalanan ke Kuala Lipis untuk menghadiri mesyuarat jawatankuasa bahagian Umno.[7] Kerajaan Malaysia bimbang seorang Menteri Kerajaan Persekutuan mungkin telah ditangkap oleh gerila komunis kerana penyertaannya dalam pertempuran menentang Tentera Merah Jepun dari tahun 1973 hingga 1981.[8] Beliau terselamat dengan kecederaan ringan manakala pembantu juruterbang (Vergis Chacko) dan pengawal peribadinya (Charon Daan) terbunuh dalam nahas itu.[9][10]
Apabila Kuala Lumpur menjadi lebih sesak dan padat, satu cadangan telah dibuat untuk membina sebuah pusat pentadbiran baharu yang dikenali sebagai Putrajaya, di mana bangunan pentadbiran dan pejabat akan dipindahkan. Pada tahun 1990, kerajaan menyenaraikan enam tempat yang mungkin untuk membina Putrajaya, salah satunya ialah di Janda Baik. Mereka memutuskan untuk membinanya di Perang Besar, Selangor.[11]
Pada Ogos 2019, penduduk kampung membantah pembangunan ekopelancongan selanjutnya di kawasan ini yang dilaksanakan secara senyap oleh pihak berkuasa tanpa persetujuan penduduk. Mereka mendakwa bahawa pembangunan ekopelancongan akan menghakis nilai-nilai budaya dan tradisional, serta mengganggu kehidupan seharian penduduk kampung. Penduduk kampung menuntut agar pihak berkuasa memberi tumpuan kepada penambahbaikan keadaan jalan raya dan pembersihan sungai.[12]
Geografi
[sunting | sunting sumber]
Janda Baik terletak di Banjaran Titiwangsa di Semenanjung Malaysia. Kawasan ini merupakan kawasan pergunungan dengan ketinggian antara 600 m (2,000 ka) dan 800 m (2,600 ka) di atas paras laut. Kampung ini dikelilingi oleh hutan konifer.[2] Walau bagaimanapun, terdapat ancaman penebangan hutan disebabkan oleh peningkatan aktiviti pertanian di kawasan ini dan projek pendawaian menara transmisi TNB yang dicadangkan lalu dibatalkan pada tahun 2015 selepas bantahan daripada penduduk atas kebimbangan hakisan sungai.[13] Pada Disember 2017, program penghutanan semula dan pemuliharaan hutan telah dilancarkan di Janda Baik sebagai sebahagian daripada ikrar Amanah Alam Sekitar Sultan Ahmad Shah (SASET) untuk menanam 100,000 pokok di negeri Pahang pada tahun 2018. Program ini bertujuan untuk menghutankan semula kawasan yang sebelum ini ditebang melalui pembalakan dan pembangunan.[14] Sebuah pusat penyelidikan biodiversiti, kemudahan Pembiakan dan Penyelidikan Fauna Hidupan Liar Janda Baik, beroperasi di Janda Baik dan beberapa spesies hidupan liar telah dikaji, termasuk siamang, yang habitat pilihannya adalah pergunungan.[15] Selain itu, spesies lain yang ditemui di Janda Baik termasuk belibis kecil yang mempunyai kaki yang lebih panjang dan postur tegak yang lebih mirip dengan angsa berbanding spesies itik lain.[16]
Iklim
[sunting | sunting sumber]Iklim Janda Baik dikelaskan sebagai tropika. Hujan adalah ketara di kawasan ini sepanjang tahun. Iklimnya ialah Af mengikut sistem pengelasan iklim Köppen-Geiger. Suhu di sini purata 27.8 °C (82.0 °F),[17] dan berada di antara 23 °C (73 °F) dan 28 °C (82 °F) pada waktu siang, dan pada waktu petang boleh mencapai 22 °C (72 °F).[18] Purata hujan tahunan ialah 2,938 mm (115.7 in). Hujan yang terendah adalah pada bulan Julai, dengan purata 132 mm (5.2 in). Manakala, hujan paling banyak turun adalah pada bulan November, iaitu purata 391 mm (15.4 in). Dengan suhu purata 28.7 °C (83.7 °F), Jun ialah bulan paling panas dalam setahun. Disember mempunyai purata suhu terendah dalam setahun, iaitu 27.1 °C (80.8 °F). Antara bulan paling kering dan paling basah, perbezaan hujan ialah 259 mm (10.2 in).[17]
| Data iklim untuk Janda Baik | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Bulan | Jan | Feb | Mac | Apr | Mei | Jun | Jul | Ogo | Sep | Okt | Nov | Dis | Tahun |
| Purata maksimum suhu harian, °C (°F) | 32.4 (90.3) |
33.3 (91.9) |
33.3 (91.9) |
33.6 (92.5) |
33.8 (92.8) |
33.6 (92.5) |
33 (91) |
32.8 (91.0) |
32.7 (90.9) |
32.8 (91.0) |
32.3 (90.1) |
31.8 (89.2) |
32.9 (91.3) |
| Purata suhu harian, °C (°F) | 27.3 (81.1) |
27.7 (81.9) |
27.7 (81.9) |
27.9 (82.2) |
28.4 (83.1) |
28.7 (83.7) |
28.3 (82.9) |
28.2 (82.8) |
27.9 (82.2) |
27.8 (82.0) |
27.3 (81.1) |
27.1 (80.8) |
27.9 (82.1) |
| Purata minimum suhu harian, °C (°F) | 23.7 (74.7) |
23.7 (74.7) |
23.6 (74.5) |
23.9 (75.0) |
24.2 (75.6) |
24.4 (75.9) |
24.2 (75.6) |
24.4 (75.9) |
24.2 (75.6) |
24.3 (75.7) |
24.2 (75.6) |
23.9 (75.0) |
24.1 (75.3) |
| Purata kerpasan, mm (inci) | 241 (9.5) |
211 (8.3) |
295 (11.6) |
328 (12.9) |
198 (7.8) |
137 (5.4) |
132 (5.2) |
198 (7.8) |
208 (8.2) |
284 (11.2) |
391 (15.4) |
315 (12.4) |
2,938 (115.7) |
| Purata bilangan hari hujan | 38 | 35 | 43 | 48 | 33 | 23 | 24 | 29 | 35 | 43 | 59 | 45 | 455 |
| Purata kelembapan relatif (%) | 74.1 | 72.3 | 76.3 | 76.9 | 74.2 | 71.8 | 71.5 | 72.4 | 73.3 | 75.6 | 79.4 | 78.8 | 74.7 |
| Sumber: championtraveler.com[17] | |||||||||||||
Ekonomi
[sunting | sunting sumber]
Kebanyakan penduduk awal mencari rezeki dalam bidang pertanian melalui ladang getah kecil dan penanaman padi (oryza sativa) terutamanya kerana Janda Baik mempunyai rangkaian sungai semula jadi yang kaya.[19] Selain itu, petani juga menanam pisang di sawah padi. Walau bagaimanapun, disebabkan oleh kekurangan penyelenggaraan di sawah padi, hasil tanaman menurun dengan cepat dan sawah-sawah tersebut telah diserang oleh Imperata cylindrica.[20] Kira-kira 55% penduduk yang ditinjau mengenal pasti diri mereka sebagai petani pada tahun 2001.[21]
Dalam beberapa tahun kebelakangan ini, sesetengah orang berpindah dari kawasan bandar ke Janda Baik untuk menubuhkan perniagaan pertanian, mengalami iklim yang lebih sejuk, atau melarikan diri dari kehidupan bandar. Petani bandar menjual sayur-sayuran mereka kepada pelanggan dan restoran di Janda Baik.[2] Ladang buah ara menjadi tarikan pelancong di Janda Baik.[22]
Industri elektronik di Janda Baik bermula apabila Elektrisola, sebuah syarikat elektronik yang berpangkalan di Jerman, membuka kilangnya pada tahun 1990. Ia memberi tumpuan kepada pembuatan wayar tembaga dan wayar litz untuk menyokong pasaran dan ekonomi Asia yang pesat berkembang, dan mewujudkan 1,000 pekerjaan untuk penduduk kampung dan penduduk yang berdekatan. 90% daripada produk yang dihasilkan dieksport ke Asia, Eropah dan Amerika Latin.[23]
Sukan dan rekreasi
[sunting | sunting sumber]
Dalam beberapa tahun kebelakangan ini, Janda Baik telah menjadi tempat yang terkenal bagi penunggang basikal dan pelari denai. Kampung ini telah menjadi terkenal di kalangan penunggang basikal yang menganggapnya sebagai tempat yang ideal untuk berbasikal kerana laluannya yang berbukit dianggap mencabar, selain pemandangan yang indah, lalu lintas yang terhad, iklim yang sejuk dan syurga masakan.[24] Kampung ini juga terkenal untuk larian denai kerana lereng bukitnya,[25] dan juga mempunyai kolam renang, tembak bola cat dan pemanduan ATV.[2]
Rujukan
[sunting | sunting sumber]- ↑ Tam, Susan (2012-06-29). "Janda Baik". The Star. Dicapai pada 2020-07-07.
- 1 2 3 4 5 6 Athira, Teh; Nita Jay, Beatrice (2018-09-02). "Places: Cool Janda Baik nature hotspot". New Straits Times. Dicapai pada 2020-07-07.
- 1 2 3 Dris, Matzidi (2016-02-07). "Asalnya Kampung Tiga Haji, ditukar jadi Janda Baik". Berita Harian. Dicapai pada 2020-07-07.
- ↑ Mohd Noor, Halina (2019-07-07). "Janda Baik, Janda Balik". Berita Harian. Dicapai pada 2020-08-15.
- ↑ Kok, F. K. (2006-02-21). "A retreat for those from KL". New Straits Times. Dicapai pada 2020-07-13.
- ↑ Ahmad, Sager (2004-05-07). "Delightful hideaway from city's hustle and bustle". New Straits Times. Dicapai pada 2020-07-13.
- ↑ Mathews, Philip (2014). Chronicle of Malaysia: Fifty Years of Headline News, 1963-2013. Editions Didier Millet. m/s. 158. ISBN 978-9671061749.
- ↑ Gabriel, Paul (2010-01-25). "The long and illustrious road of a no-nonsense minister". The Star. Dicapai pada 2020-07-07.
- ↑ BERNAMA (2015-04-06). "Helicopter and light aircraft mishaps involving dignitaries since 1976". Borneo Post. Dicapai pada 2020-07-07.
- ↑ Ishak, Azar (2018-04-09). "KING GHAZ: NYARIS-NYARIS JADI TIMBALAN PERDANA MENTERI SEBELUM DR MAHATHIR". soscili.my. Dicapai pada 2020-07-07.
- ↑ Chin Siong, Ho (2006-11-16). "Putrajaya–Administrative Centreof Malaysia-PlanningConcept and Implementation" (PDF). Sustainable Urban Development and Governance Conference at Sung Kyun Kwan University, Seoul: 3–4. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 2020-07-08. Dicapai pada 2020-07-07.
- ↑ "Janda Baik villagers say ecotourism project will harm their way of life". New Straits Times. 2019-08-08. Dicapai pada 2020-07-07.
- ↑ BERNAMA (2018-07-11). "TNB cable project a threat to Janda Baik's forest and rivers". The Sun. Dicapai pada 2021-07-08.
- ↑ BERNAMA (2017-12-12). "100,000 trees to be planted in Pahang next year". The Star. Dicapai pada 2021-07-08.
- ↑ Tan, Vincent (2016-02-19). "Taking monkeys seriously". The Star. Dicapai pada 2021-07-08.
- ↑ Povera, Adib (2019-05-01). "Malaysia's 'green warrior' dies at 82". New Straits Times. Dicapai pada 2021-07-08.
- 1 2 3 "The Best Time to Visit Janda Baik, Malaysia for Weather, Safety, & Tourism". Champion Traveler. Dicapai pada 2021-07-08.
- ↑ Shamsudin, Rai (2018-06-14). "Time for a liberating holiday with nature at Janda Baik". Free Malaysia Today. Dicapai pada 2021-07-08.
- ↑ Brookfield, m/s 36 - 37
- ↑ Brookfield, m/s 37
- ↑ Brookfield, m/s 38
- ↑ "Fig farming a new attraction in Pahang". The Star. 2018-10-19. Dicapai pada 2020-07-07.
- ↑ Alagesh, T.N. (2018-03-22). "Elektrisola: a model corporate citizen". New Straits Times. Dicapai pada 2020-07-07.
- ↑ "Janda Baik jaunt". Cycling Plus. 2018-10-18. Diarkibkan daripada yang asal pada 2020-07-09. Dicapai pada 2020-07-07.
- ↑ "Janda Baik quick escape from city". 2017-05-27. The Star. Dicapai pada 2020-07-07.
Bibliografi
[sunting | sunting sumber]- Harold Brookfield (2001). Exploring Agrodiversity. New York City: Columbia University Press. ISBN 9780231501125
Pautan luar
[sunting | sunting sumber]
