close
Ir al contenido

Meninchitis

De Biquipedia
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Nino con meninchitis.

A meninchitis[1] ye una inflamación aguda u cronica d'as membranas protectoras que cubren lo cerebro y lo miollo espinal, denominadas colectivament meninches.[2] Os simptomas mas comuns son calentura, dolor de tozuelo y richidez en o cuello. Atros simptomas incluyen confusión u alteración d'a consciencia, ansias, gomecatizos y incapacidat pa tolerar rudios liuchers. Os ninons a ormino presentan solo simptomas inspecificos, como irritabilidat, somnolencia u mala alimentación. Tamién puede presentar-se una sarpullida que no palideix (una sarpullida que no desapareix cuan se le pasa un vaso per dencima).

A inflamación puede estar causada per una infección con virus, bacterias u atros microorganismos. As causas no infecciosas incluyen cancer, hemorrachia subaracnoidea, malotía inflamatoria cronica (sarcoidosi) y bels farmacos.[3] A meninchitis puede meter en periglo la vida a resultas d'a proximidat d'a inflamación a lo cerebro y lo miollo espinal; per tanto, l'afección se clasifica como una emerchencia medica.[4] Una punción lumbar, en a cual se fica una agulla en a canal espinal pa replegar una amuestra de liquido cefalorraquidio (LCR), puede diagnosticar u excluyir a meninchitis.[5]

Cualques formas de meninchitis se pueden aprevenir per meyo d'a immunización con vacunas. Tamién fa buena honra administrar antibioticos a personas con exposición significativa a bels tipos de meninchitis. O primer tractamiento en a meninchitis aguda consiste en administrar a escape antibioticos y, bella vegada, medecinas antivirals. Os corticosteroides tamién se pueden fer servir pa aprevenir as complicacions d'a inflamación excesiva. A meninchitis puede tener consecuencias grieus a luengo plazo, como xordera, mal d'alferecías, hidrocefalia u deficiencias cognitivas, especialment si no se tracta rapidament.[4]

En 2019, a meninchitis prevaleixeba en arredol de 7,7 millons de personas en tot o mundo. Isto resultó en 236.000 muertes, per debaixo d'as 433.000 muertes de 1990. Con o tractamiento adecuau, o risgo de muerte en a meninchitis bacteriana ye inferior a lo 15 %. Os brots de meninchitis bacteriana ocurren entre aviento y chunio de cada anyo en un aria de l'Africa subsahariana conoixida como lo cinto d'a meninchitis. Tamién pueden ocurrir brots mas chicoz en atras arias d'o mundo.[6]

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. (an) Diccionario ortografico de l'aragonés (Seguntes la Propuesta Ortografica de l'EFA). Versión preliminar. Estudio de Filología Aragonesa. ISSN 1988-8139. Octubre de 2022.
  2. (en) Puz, Katherine; Hayani, Karen; Zar, Fred Arthur (2013). "Meningitis". Primary Care: Clinics in Office Practice. 40 (3): 707–726.
  3. (en) Ginsberg L (March 2004). "Difficult and recurrent meningitis". Journal of Neurology, Neurosurgery, and Psychiatry. 75 Suppl 1 (90001): i16–21.
  4. 1 2 (en) Sáez-Llorens X, McCracken GH (June 2003). "Bacterial meningitis in children". Lancet. 361 (9375): 2139–48.
  5. (en) Tunkel AR, Hartman BJ, Kaplan SL, Kaufman BA, Roos KL, Scheld WM, Whitley RJ (November 2004). "Practice guidelines for the management of bacterial meningitis". Clinical Infectious Diseases. 39 (9): 1267–84
  6. (en) Meningitis Fact Sheet in a pachina web d'a OMS