close
Shko te përmbajtja

Mario Draghi

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Mario Draghi
Kryeministri i Italisë
Në detyrë
13 shkurt 2021 – 22 tetor 2022
PresidentiSergio Mattarella
Paraprirë ngaGiuseppe Conte
Pasuar ngaGiorgia Meloni
President i Bankës Qendrore Evropiane
Në detyrë
1 nëntor 2011 – 31 tetor 2019
Paraprirë ngaJean-Claude Trichet
Pasuar ngaChristine Lagarde
Guvernator i Bankës së Italisë
Në detyrë
16 janar 2006 – 31 tetor 2011
Paraprirë ngaAntonio Fazio
Pasuar ngaIgnazio Visco
Të dhëna vetjake
U lind më3 shtator 1947 (78 vjeç)
Roma, Itali
Nënshtetësiaitaliane
Partia politikei pavarur
ShkollimiUniversiteti “La Sapienza” i Romës
Massachusetts Institute of Technology
Profesioniekonomist, bankier qendror, akademik, nëpunës civil
Nënshkrimi

Mario Draghi (lindur më 3 shtator 1947 në Roma) është ekonomist, bankier qendror, akademik dhe ish-politikan italian. Ai shërbeu si kryeministër i Italisë nga viti 2021 deri më 2022, si president i Bankës Qendrore Evropiane nga viti 2011 deri më 2019 dhe si guvernator i Bankës së Italisë nga viti 2006 deri më 2011. Ai konsiderohet një nga figurat më të rëndësishme të politikës ekonomike italiane dhe evropiane në fillim të shekullit XXI.[1][2][3]

Jeta dhe formimi

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Draghi lindi në Romë në vitin 1947. Ai studioi ekonomi në Universiteti “La Sapienza” i Romës, ku u formua nën drejtimin e Federico Caffè, dhe më pas vazhdoi studimet në Massachusetts Institute of Technology, ku mori doktoratën në ekonomi. Formimi i tij akademik u zhvillua në një mjedis fort të lidhur me teorinë ekonomike, politikën monetare dhe analizën e institucioneve publike, fusha që do të shënonin të gjithë karrierën e tij të mëvonshme.[4][5]

Karriera akademike dhe fillimet profesionale

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në vitet 1970 dhe 1980 Draghi dha mësim në universitete të ndryshme italiane, ndër to në Trento, Padova, Venecia dhe Firenze. Nga viti 1981 deri më 1991 ishte profesor i ekonomisë në Universitetin e Firences. Në të njëjtën periudhë filloi të ndërthurte punën akademike me detyra në organizma ekonomikë ndërkombëtarë, duke qenë nga viti 1984 deri më 1990 drejtor ekzekutiv pranë Bankës Botërore.[6][7]

Në vitin 1991 u emërua drejtor i përgjithshëm i Thesarit italian, detyrë që e mbajti deri në vitin 2001. Gjatë kësaj faze pati një rol të rëndësishëm në administratën ekonomike të shtetit italian, në proceset e privatizimit dhe në rishikimin e legjislacionit financiar dhe korporativ të vendit. Pas përfundimit të kësaj periudhe kaloi te sektori privat ndërkombëtar, duke qenë nga viti 2002 deri më 2005 zëvendëskryetar dhe drejtor menaxhues i Goldman Sachs International për Evropën.[8][9]

Banka e Italisë dhe Financial Stability Board

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në fund të vitit 2005 Draghi u caktua guvernator i Bankës së Italisë dhe mori zyrtarisht detyrën më 16 janar 2006. Mandati i tij në bankën qendrore italiane u zhvillua në një periudhë të ndërlikuar për sistemin financiar ndërkombëtar dhe u shoqërua me forcimin e profilit të tij evropian dhe global. Po në vitin 2006 u zgjodh edhe në krye të Financial Stability Forum, i cili më pas u shndërrua në Financial Stability Board, organ që ai e drejtoi deri në vitin 2011.[10][11]

President i Bankës Qendrore Evropiane

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në vitin 2011 Draghi u emërua president i Bankës Qendrore Evropiane, duke hyrë në detyrë më 1 nëntor të atij viti dhe duke qëndruar në post deri më 31 tetor 2019. Presidenca e tij përkoi me fazën më të vështirë të krizës së borxhit sovran në eurozonë dhe me një periudhë në të cilën roli i BQE-së u bë vendimtar për stabilitetin financiar evropian.[12][13]

Gjatë kësaj faze emri i tij u lidh veçanërisht me deklaratën e korrikut 2012, në të cilën shpalli se banka ishte e gatshme të bënte “whatever it takes” për të ruajtur euron. Ajo ndërhyrje u bë një nga momentet më të njohura të historisë së BQE-së dhe e vendosi Draghin në qendër të debatit publik evropian si figurë kyçe e menaxhimit të krizës monetare.[14][15]

Kryeministër i Italisë

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Pas krizës së qeverisë së dytë Conte, në fillim të vitit 2021 Draghi u thirr për të formuar një qeveri të re. Ai mori detyrën si kryeministër më 13 shkurt 2021, në krye të një shumice të gjerë parlamentare, në një fazë të shënuar nga pandemia e COVID-19, nga zbatimi i instrumenteve evropiane të rimëkëmbjes dhe nga nevoja për stabilizim institucional dhe ekonomik.[16][17]

Qeveria e tij mbeti në detyrë deri në tetor 2022. Përvoja si kryeministër u dallua për profilin teknik dhe institucional të kryetarit të qeverisë, për peshën e fortë evropiane të veprimit të tij dhe për rolin e Italisë në debatet mbi rimëkëmbjen ekonomike, energjinë dhe luftën në Ukrainë. Pas krizës politike të verës 2022, qeveria e tij përfundoi dhe u pasua nga ajo e drejtuar nga Giorgia Meloni.[18][19]

Marrëdhëniet me Shqipërinë dhe Kosovën

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Gjatë qeverisë së tij, Mario Draghi mbajti marrëdhënie të afërta me Shqipërinë. Më 17 nëntor 2021 ai priti në Romë kryeministrin Edi Rama dhe riafirmoi mbështetjen e Italisë për integrimin evropian të Shqipërisë.[20]

Sa i përket Kosovës, qeveria e tij e trajtoi çështjen kosovare kryesisht në kuadrin më të gjerë të politikës italiane ndaj Ballkanit Perëndimor. Në qershor 2022, gjatë takimit të liderëve të Bashkimit Evropian me vendet e rajonit, Italia mbështeti përshpejtimin e procesit të integrimit evropian dhe përparimin në zgjidhjen e mosmarrëveshjeve rajonale. Në dhjetor 2022 Draghi mori pjesë edhe në Samitin BE–Ballkani Perëndimor të mbajtur në Tiranë, ku u riafirmua perspektiva evropiane e rajonit dhe rëndësia e dialogut ndërmjet Beogradit dhe Prishtinës.[21][22][23]

Veprimtaria pas qeverisë

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Pas përfundimit të mandatit si kryeministër, Draghi vazhdoi të mbetet një figurë me ndikim në debatet ekonomike evropiane. Më 13 shtator 2023 presidentja e Komisionit Evropian i besoi atij përgatitjen e një raporti mbi të ardhmen e konkurrueshmërisë evropiane. Raporti u publikua në vitin 2024 dhe u bë një prej dokumenteve më të rëndësishme në debatin mbi politikën industriale, investimet dhe reformën ekonomike të Bashkimit Evropian.[24][25]

Më pas analiza e tij u përdor si një nga bazat e Competitiveness Compass të paraqitur nga Komisioni Evropian në janar 2025, duke i dhënë raportit një peshë të drejtpërdrejtë në agjendën ekonomike të mandatit të ri evropian.[26]

Shih edhe

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Referime

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
  1. ↑ "Draghi, Mario". Treccani (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
  2. ↑ "Mario Draghi". Encyclopaedia Britannica (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  3. ↑ "Mario Draghi". Banca d'Italia (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  4. ↑ "DRAGHI, Mario". Treccani (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
  5. ↑ "Mario Draghi". European Central Bank (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  6. ↑ "Mario Draghi". European Central Bank (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  7. ↑ "Mario Draghi". Banca d'Italia (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  8. ↑ "DRAGHI, Mario". Treccani (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
  9. ↑ "Mario Draghi". European Central Bank (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  10. ↑ "Mario Draghi". Banca d'Italia (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  11. ↑ "Mario Draghi". European Central Bank (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  12. ↑ "Draghi, Mario". Treccani (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
  13. ↑ "Mario Draghi". Encyclopaedia Britannica (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  14. ↑ "Verbatim of the remarks made by Mario Draghi". European Central Bank (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  15. ↑ "Mario Draghi". Encyclopaedia Britannica (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  16. ↑ "Governo Draghi". Presidenza del Consiglio dei Ministri (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
  17. ↑ "Mario Draghi". Encyclopaedia Britannica (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  18. ↑ "Governo Draghi". Presidenza del Consiglio dei Ministri (në italisht). Marrë më 2026-04-13.
  19. ↑ "Mario Draghi resigns, plunging Italy into political turmoil". Reuters (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  20. ↑ "Italian PM Draghi: We support Albania's EU integration". Euronews Albania (në anglisht). Marrë më 2026-04-20.
  21. ↑ "European Council, 23-24 June 2022". Council of the European Union (në anglisht). Marrë më 2026-04-20.
  22. ↑ "Tirana Declaration, 6 December 2022". Council of the European Union (në anglisht). Marrë më 2026-04-20.
  23. ↑ "European Council conclusions, 23-24 June 2022" (PDF). Council of the European Union (në anglisht). Marrë më 2026-04-20.
  24. ↑ "Mario Draghi". Banca d'Italia (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  25. ↑ "The future of European competitiveness". European Commission (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.
  26. ↑ "The Draghi report on EU competitiveness". European Commission (në anglisht). Marrë më 2026-04-13.

Lidhje të jashtme

[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]
Marrë nga "https://sq.wikipedia.org/w/index.php?title=Mario_Draghi&oldid=2974835"