close
Lompat ke isi

Ngupamakeun

Ti Wikipédia Sunda, énsiklopédi bébas
Gambar buah jambé anu dibeulah; mangrupa conto gaya basa Ngupamakeun pikeun ngagambarkeun dua hal anu sarupa pisan (siga beulah jambé).

Ngupamakeun (Aksara Sunda: ᮍᮥᮕᮙᮊᮩᮔ᮪) atawa dina istilah literatur disebut similé mangrupa salah sahiji Gaya Basa anu dianggo pikeun mapandékeun atawa ngabandingkeun hiji hal jeung hal séjén anu dianggap mibanda kasaruaan sipat.[1]

Karakteristik

[édit | édit sumber]

Ciri utama tina gaya basa ngupamakeun nyaéta digunakeunana kecap-kecap panyambung (konjungsi) anu nuduhkeun babandingan atawa kanyataan anu sarua. Kecap-kecap anu biasa dipaké di antarana:

  • Kawas
  • Lir
  • Ibarat
  • Siga
  • Pindat
  • Cara (dina harti saperti)[2]

Tuladan (Conto)

[édit | édit sumber]

Ieu di handap aya sababaraha conto larapan gaya basa ngupamakeun dina kalimah:

  1. "Lumpatna tarik pisan lir disusul ku kuda." (Ngibaratkeun gancangna lumpat).
  2. "Éta budak téh bageur pisan, kawas kapas anyar dibusikeun." (Ngibaratkeun kasucian atawa kahadéan haté).
  3. "Beungeutna mani pias ibarat kertas bodas." (Ngibaratkeun kaayaan jalma nu sieun atawa gering).
  4. "Siga beulah jambé." (Babandingan pikeun dua jalma anu rupana sarimbag pisan).

Bedana jeung Lalandian

[édit | édit sumber]

Sering pisan jalma pahili antara ngupamakeun (simile) jeung Lalandian (metaphor). Bédana téh nyaéta:

  • Ngupamakeun: Ngagunakeun kecap panyambung babandingan (kawas, lir, siga).
  • Lalandian: Langsung nyebutkeun barangna tanpa kecap panyambung (contona: "Si Raja Leuweung" sebutan pikeun maung).[3]
Térong anu dibelah; dina basa Sunda mindeng dijadikeun babandingan (ngupamakeun) nyaéta "kawas térong meunang meulah" pikeun ngagambarkeun dua jalma anu rupana ceplés pisan.

Tuladan dumasar Babasaan

[édit | édit sumber]

Salian ti conto umum, gaya basa ngupamakeun ogé mindeng kapanggih dina Babasaan Sunda, di antarana:

  • Kawas térong meunang meulah: Dipaké pikeun ngupamakeun dua jalma anu rupana sasaruaan pisan (ceplés).[1]
  • Kawas gaang katincak: Pikeun ngupamakeun kaayaan anu tadina gandéng ujug-ujug jadi jempling pisan.
  • Kawas monyét ngagugulung kalapa: Pikeun ngupamakeun jalma anu boga barang tapi teu nyaho cara makéna.

Réferénsi

[édit | édit sumber]
  1. 1 2 Danadibrata, R.A. (2006). Kamus Basa Sunda. Bandung: Panitia Penerbitan Kamus Basa Sunda. kaca 723.
  2. Sudaryat, Yayat. (1991). Pangajaran Tatabasa Sunda. Bandung: Geger Sunten.
  3. Rigg, Jonathan. (1862). A Dictionary of the Sunda Language of Java. Batavia: Lange & Co.